Кіріспе

Порт Уильям (Cill na Tràghad) – Шотландиядағы Дамфрис және Галлоуэй тарихи округіне қарасты Мохрум приходындағы балықшылар ауылы. Халық саны шамамен 460 адамды құрайды. Порт Уильямда пошта бөлімі, шағын дүкен, тамақ беру орны, мейрамхана, қоғамдық қайырымдылық дүкені және бірнеше басқа дүкендер бар. Порт Уильямнан тыс, ең жақын сауда орталығы Уитхорн, ал ең жақын супермаркеттер Ньютон-Стюарт қаласында орналасқан. Ауылдың шығысына қарай 2 км жерде А санатындағы тізімге енген Монрейт үйі – грузин стиліндегі сарай орналасқан.

Орналасқан жері

Ауыл Галлоуэйдегі Лус шығанағының жағалауында орналасқан. Ол солтүстіктегі Эльриг және Мохрум, оңтүстіктегі Монрейт кішкентай ауылдарының арасында жатыр. Ашық күні Галлоуэйдің Мулл жағына (Шотландия материгінің ең оңтүстік нүктесі) қарап тұрады, сонда Ирландия және Мэн аралы (Ирландия теңізі арқылы оңтүстікке қарай 20 миль (32 км) ғана қашықтықта) анық көрінеді. Порт-Уильям Дамфристен батысқа қарай 63,4 миль (102 км), Странраерден шығысқа қарай 23 миль (37 км) және Глазгодан оңтүстікке қарай 98,6 миль (159 км) жерде жатыр.

Тарих

Бастапқы қоныс Киллантраэ деп аталды, бұл гэль тілінде "Жағадағы шіркеу" деген мағынаны білдіреді және шамамен 4-ші ғасырдың соңында, Сент Ниниан жақын жердегі Уитхорнға келгеннен кейін көп ұзамай құрылған болуы мүмкін. Киллантраэ Монрейт үйінің 5-ші бароны, сэр Уильям Максвеллдің араласуынан кейін құлайды. 1776 жылға дейінгі бес жыл ішінде ол жақсы жабдықталған порты бар толыққанды жаңа ауыл салып, оны Порт-Уильям деп атады. Ең ерте сақталған ғимараттардың бірі – Киллантраэ бұлағының жанында орналасқан бидай диірмені, ол судың күшімен жұмыс істеді. Порт-Уильям – Льюс шығанағының шығыс жағалауындағы жоспарланған ауылдың мысалы. Оның порты, шаруаларының ыңғайлылығы үшін салынған, Батыс Галлоуэйдегі алғашқы порттардың бірі болды. 17-ші және 18-ші ғасырларда Порт-Уильям заңды саудасымен қатар, контрабандистердің құпия қызметтерімен де әйгілі болды.

Порт-Вильямдағы теңіздегі құтқару қызметінің іс-қимыл комитеті

Ауыл Шотландиядағы алғашқы қоғамдық жедел жауап беру топтарының бірін құрды және аймақта басқа топтарды құруға көмектесті. Люс шығанағында кемелер қиын жағдайға түскен бірнеше оқиғадан кейін, RNLI Порт-Уильямға құтқару қайығын орналастыруды сұрады. Рұқсат берілмеген соң, ауыл тұрғындары Порт-Уильям жағалау құтқару қызметі іс-қимыл комитетін (PIRSAC) құрды. Жағалаудағы құтқару қайығын сатып алу және оны қамтамасыз ету үшін қаражат жиналды. Ол 1979 жылы қолданысқа енгізілді және бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді, Люс шығанағы, Вигтаун шығанағы және Оңтүстік-Батыс Шотландия мен Мэн аралындағы жағалау суларын қамтиды.

Кемежай

Порт 1790 жылы және 1848 жылы кеңейтілді, ал оның коммерциялық маңызы Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін сақталды. 1980 жылдары портты қорғау мақсатында, порттың батыс жағына толқын қырылу құрылысы салынды. Портқа қарап тұрған балықшының мүсіні бар, ол бұрын бетоннан жасалған, бірақ қазір қоладан құйылған. Мүсін құнының бір бөлігі "Мыңжылдық лотереясы" қорынан қаржыландырылды. Мүсіннің алдында У.Х. Дэвистің "Бос уақыт" (Leisure) өлеңінің бірінші шумағы жазылған тақта орнатылған.