Парагвай президенті Игинио Мориниго: Әскери диктатура және билік үшін күрес
Higinio Morínigo
Игинио Мориниго: Парагвай президенті (1940-1948). Әскери диктатор, Чако соғысының қатысушысы, саяси мансабы, өмір жолы туралы ақпарат. Парагвай тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Парагвай президенті 1940-1948 жылдар аралығында
President of Paraguay from 1940 to 1948
Хигинио Николас Мориниго Мартинес (11 қаңтар 1897 жыл - 27 қаңтар 1983 жыл) – парагвайлық әскери офицер және саясаткер, 1940-1948 жылдар аралығында Парагвайдың 35-ші президенті болып қызмет еткен, әскери диктатор ретінде билік жүргізген. Метис отбасында туған Мориниго әскери мансапқа ұмтылып, Чако соғысы кезінде Парагвай армиясының көрнекті офицері болды. Соғыстан кейін либералды президент Феликс Пайваның кабинетінде қызмет етті. 1940 жылы мамыр айында президент Хосе Феликс Эстигаррибия Моринигоны соғыс министрі етіп тағайындады. 7 қыркүйекте Эстигаррибияның қайтыс болуынан кейін Мориниго президент міндетін атқарушы болып ілгері өтті. Эстигаррибияның өлімінен аз уақыт бұрын қабылданған, президентке зор билік берген жаңа конституцияға сәйкес Мориниго әскери диктатура орната алды. 1943 жылы үш жыл президент міндетін атқарғаннан кейін, Мориниго толық мерзімге сайланды, себебі барлық саяси партияларға тыйым салынған еді. Ол 1948 жылы биліктен құлатылып, билікті мәңгілік сақтап қалуға тырысқан деген күдікпен отставкаға жіберілді. Оның орнын алмастыру үшін Хуан Наталисио Гонсалес таңдалғанмен, ол Жоғарғы Сот төрағасы Хуан Мануэль Фрутосқа уақытша президенттік лауазымды беріп, қызметтен алынды.
Higinio Nicolás Morínigo Martínez (11 January 1897 – 27 January 1983) was a Paraguayan military officer and politician who served as the 35th president of Paraguay from 1940 to 1948, ruling as a military dictator. Born to a mestizo family, Morínigo pursued a military career, serving as a prominent officer of the Paraguayan Army during the Chaco War. After the war he served in the cabinet of liberal President Félix Paiva. In May 1940, Morínigo was appointed Minister of War by President José Félix Estigarribia. After Estigarribia's death on 7 September, Morínigo succeeded him as acting president. Due to the new constitution enacted by Estigarribia shortly before his death, which gave immense power to the president, Morínigo was able to establish a military dictatorship. In 1943, after three years serving as acting president, Morínigo was elected to a full term, having ran unopposed as all political parties were banned. He was overthrown and was forced to resign in 1948 due to suspicions that he wanted to perpetuate himself in power, despite Juan Natalicio González being chosen as his successor, he was replaced by then President of the Supreme Court of Justice Juan Manuel Frutos as Provisional President.
Ерте өмір және әскери мансап
Хигинио Николас Мориниго Мартинес 1897 жылғы 11 қаңтарда Парагвай департаментінің Парагвай қаласында, саудагерлердің аралас нәсілді отбасында дүниеге келді. Ол испан және гуарани тілдерінде сөйлеуге өсті. Әскери колледжді бітіріп, 1922 жылы Парагвай армиясына қадам басқан. Ол Чако соғысына қатысып, 1936 жылы Армия Бас штабының бастығы болып тағайындалды. Мориниго 1936 жылғы ақпан революциясы кезінде Серро-Кора шайқасының орнына экспедиция ұйымдастырып, Франсиско Солано Лопестің қалдықтарын қайтару арқылы Парагвайда танымал болды. Өзі Чако соғысының батыры және Либералдық партияны қолдаушы болған президент Хосе Феликс Эстигаррибия, Моринигоны генерал шындығына көтеріп, 1940 жылғы 2 мамырда Соғыс министрі етіп тағайындады. 7 қыркүйекте Эстигаррибияның күтпеген жерден ұшақ апатында қаза болғаннан кейін, Мориниго армия және либералдық министрлер тарапынан жаңа президенттік сайлауға дейінгі екі айлық мерзімге уақытша президент ретінде таңдалды.
Higinio Nicolás Morínigo Martínez was born on 11 January 1897 in Paraguarí, Paraguarí Department, to a mestizo family of merchants. He grew up speaking both Spanish and Guarani. He attended military college and entered the Paraguayan Army in 1922. He participated in the Chaco War and was appointed the Army's Chief of Staff in 1936. Morínigo gained fame in Paraguay during the February Revolution of 1936 by heading an expedition to the site of the Battle of Cerro Corá to retrieve the remains of Francisco Solano López. President José Félix Estigarribia, himself a Chaco War hero and supporter of the Liberal Party, promoted Morínigo to general and appointed him as Minister of War on May 2, 1940. After Estigarribia's unexpected death in an airplane crash on September 7, Morínigo was chosen by the army and Liberal ministers as interim President for the two month period leading to new Presidential elections.
Диктатура (1940 - 1948)
1940 жылғы 30 қыркүйекте президентпен келіспеушіліктер күшейген соң, либералдық министрлер үкіметтен кетіп қалды. 16 қазанда Мориньиго президенттік сайлауды екі жылға кейінге шегеріп тастауды жариялады. Ұзақ өтпей ол «тәртіп, иерархия және рет» (disciplina, jerarquía, y orden) саясатын жариялап, бүлдіруші идеяларды таратушылар «қамауға алынады» деді. 30 қарашада Мориньиго барлық саяси партияларды тыйым салып, қоршау күйін енгізді, бұл оған азаматтық бостандықтарды тоқтата тұруға және сотсыз адамдарды тұтқындауға және ұстауға құқық берді. Бұл шараларды радио арқылы түскі хабарламасында жариялаған Мориньиго: «Халық пен Армия енді бір басшылыққа бағынады» деді. Өзін-өзі билікке келтіріп, содан кейін билік жүргізген кезінде, ол Эстигаррибия бірнеше ай бұрын жазған, президентке кең өкілеттіктер берген, өте авторитарлық 1940 жылғы Конституцияның көмегіне сүйенді. Өз билігін нығайту үшін 1941 жылғы 4 ақпанда Мориньиго ықпалды полковник Передесті ішкі істер министрі лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. 1941 жылғы 17 сәуірде ол ақпан революциясын қолдаушылардың февралисттік көтерілісін басып тастады. 1942 жылғы 25 сәуірде ол Либералдық партияны боливиялықтармен сөз байласып, партия басшыларын қуғынға салуда айыптап, тыйым салды. Мориньигоның жалғыз қолдаушылары Колорадо партиясы мен Армияның радикалдары болды. Диктатура кезінде ол жалпы ереуілдер мен әскери бүліктерді қоса алғанда, кең таралған қарсылыққа тап болды, бірақ ел бюджетінің 45% қаржыландырылған Парагвай Армиясының адалдығын сақтап алып, билікте қалды. Мориньиго Хуан Наталико Гонсалес басқаратын оңшыл Колорадо фракциясы Guión Rojo («Қызыл Ту») күштерін фебруалистер мен либералдарды қорқыту үшін жартылай әскери полиция ретінде пайдаланды. Оппозициялық газеттер жабылып, баспагерлер жер аударылды. Мориньиго 1943 жылғы 15 ақпанда президенттік сайлау өткізді, онда ол жалғыз кандидат болды.
On September 30, 1940, after growing disagreements with the President, the Liberal ministers resigned from the government. On October 16 Morínigo announced that the aPresidential elections would be postponed for two years. Soon afterward he announced a policy of "discipline, hierarchy and order" (disciplina, jerarquia, y orden) and stated that persons who spread subversive ideas would be "subject to confinement". On November 30, Morínigo banned all political parties and imposed a state of siege, which gave him the right to suspend civil liberties and arrest and detain people without trial. In a midday radio address announcing these measures, Morínigo declared, "The people and the Army from this moment will be under a single command." In his self coup and subsequent rule, he was greatly assisted by the 1940 Constitution, a severely authoritarian document written by Estigarribia a few months earlier that gave the president sweeping executive powers. To strengthen his authority, on February 4, 1941, Morínigo removed the influential Colonel Peredes from the post of interior minister. On April 17, 1941, he suppressed a febrerista uprising by supporters of the February Revolution. On April 25, 1942, he banned the Liberal Party, accusing them of conspiring with the Bolivians and exiled Party's leaders. Morínigo's only remaining supporters were radicals from the Colorado Party and the Army. During his dictatorship he faced widespread resistance, including general strikes and military revolts, but he survived by maintaining the loyalty of the Paraguayan Army, which received 45% of the country's budget. Morínigo relied on the right wing Colorado faction Guión Rojo (the "Red Banner"), led by Juan Natalico Gonzalez, as a paramilitary police force to intimidate febreristas and Liberals. Opposition newspapers were shut down and publishers exiled. Morínigo finally held presidential elections on February 15, 1943; he was the sole candidate.
Фашистік симпатиясы
Оңтүстік Американың басқа елдеріндей, нацистік және фашистік көзқарастар сол кезде қоғам мен әскери шенеуніктер арасында кең таралған еді. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, АҚШ Моринигоға Остік державалардың ықпалын шектеу үшін қысым көрсетуге тырысты. Ол соғыстың көп бөлігінде Парагвайды бейтарап сақтады. 1945 жылдың ақпан айында ғана Остік державаларға қарсы соғыс жариялады, бірақ ешқандай әскер жібермеді. Германияның аймақтағы ықпалының күшеюі және Аргентинаның Остік державаларға жақындығы АҚШ-ты алаңдатты, ол Парагвайды Германия мен Аргентинаның ықпалынан алыстатуға тырысты. Сонымен қатар, АҚШ аймақтағы өзінің беделін арттыруға және Аргентинаның дәстүрлі қарсыласы Бразилиямен тығыз ынтымақтастық орнатуға ұмтылды. Осы мақсатта АҚШ Парагвайға «Ленд-Лиза» келісімі бойынша айтарлықтай қаржы және жабдықтар берді, қоғамдық жұмыстарға несие берді және ауыл шаруашылығы мен денсаулық сақтау саласында техникалық көмек көрсетті. АҚШ Мемлекеттік департаменті Бразилия мен Парагвай арасындағы байланысты жақсартуды қолдады және әсіресе Парагвайдың Аргентинаға тәуелділігін азайтуға бағытталған жобаны қаржыландыру бойынша Бразилияның ұсынысын құптады. АҚШ-тың Парагвайдағы неміс және аргентиналық әрекеттеріне қарсы наразылығы ескерілмеді. АҚШ өзінің мүдделерін фашистік қауіпке қарсы күресу тұрғысынан қарастырса, парагвайлық шенеуніктер өздерінің мүдделері экономикалық тиімділікке байланысты деп есептеді және соғыстың нәтижесі белгілі болғанша Германияға қарсы шығуға асықпады. Көптеген парагвайлықтар Германияның Парагвайдың егемендігіне АҚШ-тан артық қауіп төндірмейтініне сенді. АҚШ пен Ұлыбританияның наразылығына қарамастан, Мориниго соғыстың соңына дейін Германияның экономикалық және дипломатиялық мүдделеріне қарсы әрекет етуден бас тартты. Неміс агенттері көптеген парагвайлықтарды Остік державалардың жақтастарына айналдырды. Оңтүстік Америкадағы алғашқы нацистік партия филиалы 1931 жылы Парагвайда құрылды. Неміс иммигранттарының мектептері, шіркеулері, ауруханалары, фермерлік кооперативтері, жастар ұйымдары және қайырымдылық қоғамдары Остік державалардың белсенді қолдаушылары болды. Бұл ұйымдардың барлығында Адольф Гитлердің суреттері мен свастикалар жиі кездесетін. Моринигоның режимі Остік державаларға жақын болды. Парагвайлық әскери шенеуніктер мен үкімет қызметкерлерінің көпшілігі Остік державаларға ашық симпатиямен қарады. Олардың арасында ұлына Адольфо Хирохито деп ат қойған ұлттық полиция бастығы да болды. 1941 жылы ресми «El País» газеті ашық түрде немісшілдік көзқарасты қабылдады. Сонымен қатар, үкімет одақтас кәсіподақтарды қатаң бақылады. Полиция курсанттары киімдеріне свастика мен итальяндық белгілер тақты. 1941 жылдың желтоқсанында Жапонияның Перл-Харборға шабуылы және Германияның АҚШ-қа қарсы соғыс жариялауы АҚШ-қа қажетті құралды берді, бұл Моринигоны одақтастардың мүддесіне ашық қолдау көрсетуге мәжбүр етті. Мориниго 1942 жылы Остік державалармен дипломатиялық қатынастарды үзіп, 1945 жылдың ақпанында ғана Германияға қарсы соғыс жариялады. Дегенмен, Мориниго соғыс бойы Германияның ықпалы зор Аргентина әскерилерімен тығыз байланыста болды және Остік державалардың тыңшылары мен агенттеріне пана берді. Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Моринигоның Парагвайды басқаруын жеңілдетті, себебі ет, тері және мақта сияқты парагвайлық экспорттық тауарларға сұраныс артты және елдің экспорттық табысы өсті. Ең бастысы, АҚШ-тың Латын Америкасына қатысты саясаты Парагвайға үлкен экономикалық көмек алуға мүмкіндік берді. Парагвай американдық қаржылық көмек алды, ол жолдар мен басқа да инфрақұрылымдық жобаларды жақсартуға жұмсалды.
Just as in other South American countries, pro Nazi and pro fascist sympathies at this time were quite strong in the society and among military officers. After it entered World War II in 1941, the United States tried to exert some pressure on Morínigo to limit the influence of Axis supporters. He kept Paraguay neutral for most of the war. He only officially declared war against the Axis in February 1945, without sending any soldiers to fight. A surge of German influence in the region and Argentina's pro Axis leanings alarmed the United States, which sought to wean Paraguay away from German and Argentine influence. At the same time, the United States sought to enhance its presence in the region and pursued close cooperation with Brazil, Argentina's traditional rival. To this end, the United States provided to Paraguay sizable amounts of funds and supplies under the Lend Lease Agreement, provided loans for public works, and gave technical assistance in agriculture and health care. The United States Department of State approved of closer ties between Brazil and Paraguay and especially supported Brazil's offer to finance a road project designed to reduce Paraguay's dependence on Argentina. United States protests over German and Argentine activities in Paraguay fell on deaf ears. While the United States defined its interests in terms of resisting the fascist threat, Paraguayan officials believed their best interests lay in economic expediency and were reluctant to antagonize Germany until the outcome of the war was no longer in doubt. Many Paraguayans believed Germany was no more of a threat to Paraguay's sovereignty than the United States. Much to the displeasure of the United States and Britain, Morínigo refused to act against German economic and diplomatic interests until the very end of the war. German agents had successfully converted many Paraguayans to the Axis cause. South America's first Nazi Party branch had been founded in Paraguay in 1931. German immigrant schools, churches, hospitals, farmers' cooperatives, youth groups, and charitable societies became active Axis backers. All of those organizations prominently displayed swastikas and portraits of Adolf Hitler. Morínigo's regime was pro Axis. Large numbers of Paraguayan military officers and government officials were openly sympathetic to the Axis. Among these officials was the national police chief, who named his son Adolfo Hirohito after the best known Axis leaders. By 1941, the official newspaper El País had adopted an overtly pro German stance. At the same time, the government strictly controlled pro Allied labor unions. Police cadets wore swastikas and Italian insignia on their uniforms. The December 1941 Japanese attack on Pearl Harbor and Germany's declaration of war against the United States gave the United States the leverage it needed, however, to force Morínigo to commit himself publicly to the Allied cause. Morínigo officially severed diplomatic relations with the Axis countries in 1942, although he did not declare war against Germany until February 1945. Nonetheless, Morínigo continued to maintain close relations with the heavily German influenced Argentine military throughout the war and provided a haven for Axis spies and agents. The outbreak of World War II eased Morínigo's task of ruling Paraguay while keeping the army happy, because it stimulated demand for Paraguayan export products, such as meat, hides, and cotton, and boosted the country's export earnings. More important, United States policy toward Latin America at this time made Paraguay eligible for major economic assistance. Paraguay received American financial help which was used for improving roads and other infrastructure projects.
Соғыстан кейінгі либерализация
Соғыстан кейін АҚШ-тың демократияны талап ету қысымы Оңтүстік Американы қамтыды. 1946 жылдың 9 маусымында Мориньиго армияның оңшыл жетекшісі полковник Бенитес Вераны қызметтен босатып, Вераның қолдаушыларының қысқа мерзімді көтерілісін жаншып тастады. Ол содан кейін бұрынғы диктатор Рафаэль Франконың ізбасарлары, Колорадо партиясының мүшелері және солшыл февралистерден құралған азаматтық коалициялық үкімет құрды, сондай-ақ кейбір саяси еркіндіктерге жол берді, тіпті Парагвай коммунистік партиясын заңдастырды. Бәріне қарамастан, 1946 жылдың қыркүйегінде ол оппозициялық топтарды басуға бұйрық берді және «Қызыл Ту» жартылай әскери тобын пайдаланып, «El País» либералдық газетінің кеңсесіне шабуыл жасады.
Pressure from the US for democratization swept South America after the war. On June 9, 1946, Morínigo dismissed Colonel Benitez Vera, the right wing head of the army, and crushed a short uprising by Vera's supporters. He then created a civilian coalition government formed by Colorado Party members and leftist febreristas, followers of former dictator Rafael Franco and allowed some political freedoms, going so far as legalizing the Paraguayan Communist Party. Despite all this, in September 1946 he ordered suppression of opposition groups and used the Red Banner paramilitary group to attack the office of the Liberal newspaper El País.
1947 жылғы азаматтық соғыс
Мориниго оң қанатты колорадолықтарды жақтағанын сезген февралистер 1947 жылғы Азамат соғысында Либералдық партия мен Коммунистік партиямен бірікті. Диктатураның жұмсаруын саяси партиялар мемлекеттік мекемелердегі өздерінің ықпалын күшейту үшін пайдаланды. 1947 жылдың қаңтарында Колорадо партиясына адал офицерлер армияны бақылауға алды, ал 11 қаңтарда февралистер үкіметтен кетіп, Моринигоны құлатуға армияны шақырды, ол жағдайды қоршау деп жариялап, февралистерді, либералдарды және коммунистерді тұтқындады. 7 наурызда қанды азамат соғысы басталды. Сарбаздардың 80% және офицерлердің 90% оған қарсы болғанына қарамастан, Мориниго Колорадо партиясының жасақтары мен Аргентина президенті Хуан Перонның қолдауына ие болды; ол мыңдаған адамның қаза болуына және шамамен 300 000 адамның босқын ретінде қашуына себеп болған қақтығысты жеңіп шықты. Болашақ диктатор Альфредо Стросснер азамат соғысы кезінде Моринигоға адал болған офицерлердің санатында болды. Келесі 15 жыл бойы Колорадо партиясы Парагвайдағы жалғыз заңды партия болып қала берді.
Feeling that Morínigo was favouring the right wing Colorados, the febreristas made common cause with the Liberal Party and the Communist Party in the Civil War of 1947. The relaxation of the dictatorship was used by political parties to assert their influence in state institutions. In January 1947 officers loyal to the Colorado Party gained control of the army, and on January 11 febreristas quit the government and called on the army to overthrow Morínigo, who responded by declaring a state of siege and arresting febreristas, Liberals and Communists. On March 7 a bloody civil war started. Despite the fact that 80% of soldiers and 90% of officers were against him, Morínigo had the backing of Colorado party militias and Argentinian President Juan Peron; he managed to win a conflict that caused many thousand deaths and up to 300,000 people to flee as refugees. The future dictator Alfredo Stroessner was one of the few officers who remained loyal to Morínigo during the civil war. For the next 15 years, the Colorados were the only legal party in Paraguay.
Қуаттан шығару
1948 жылдың 15 ақпанында Мориньиго президент сайлауын ұйымдастырды, онда бірден-бір рұхсат етілген үміткер Хуан Наталисио Гонсалес жеңіске жетті – Колорадо партиясының Қызыл Ту тобының жетекшісі. Гонсалеске президенттікке қолдау көрсеткені үшін Мориньиго президенттік лауазымнан бас тарқан соң бас қолбасшы қызметін атқаруды жалғастыруы тиіс еді. Бірақ Мориньиго осыны билікті сақтап қалу құралы ретінде пайдалануға тырысады деп күдіктенгендер 3 маусымда Фелипе Молас Лопестің басшылығымен Колорадо партиясының адал жақтастары көтеріліс жасап, оны Аргентинаға жер аударды. Жоғарғы сот төрағасы Хуан Мануэль Фрутос уақытша президент болып ант берді және Гонсалес 1948 жылдың 15 тамызында ресми түрде қызметке кіргенге дейін Мориньигоның мерзімінің соңғы екі айында қызмет етті.
On February 15, 1948, Morínigo organized presidential elections which were won by the only candidate allowed to run, Juan Natalicio González —leader of the Colorado Party's Red Banner faction In return for his support of Gonzalez for president, Morínigo would have continued as commander in chief once he relinquished the presidency. Suspecting that Morínigo intended to use this as a means to retain power, on June 3 some Colorado Party loyalists under Felipe Molas López revolted and sent him into exile in Argentina. Supreme Court Chief Justice Juan Manuel Frutos was sworn in as interim president, serving the last two months of Morínigo's term until González was officially inaugurated on August 15, 1948.