Кіріспе

Франческо Джузеппе Балдассаре Морлаки (14 маусым 1784 – 28 қазан 1841) – жиырмадан астам опера жазған итальяндық композитор. Дрездендегі корольдік капельмейстер қызметін атқарган көп жылдар бойы ол итальян операсының стилін кеңінен танымал етуге зор үлес қосты.

Өмірбаян

Перуджада туған Морлакки музыканттар отбасынан шыққан. Ол өте ерте жасынан композиция жазуды бастады, алдымен өзінің інісі Джованни Маццеттиден, кейін Перуджада Луиджи Карузодан сабақ алды. Содан кейін ол Лоретода Зингареллимен (1803-1804) оқыды. Ақырында ол Болоньяда Станислао Маттейдің мектебінде (1805) оқыды, онда Джоакино Россинимен танысты. Морлакки опера композиторы ретінде тез танылды. Оның алғашқы опералық туындылары 1807 жылы жазылды, олар фарс және комедиялық опера болды. Оның алғашқы, шынымен сәтті театрлық жұмысы – «Коррадино» операсы (Парма, 1808) болды, бұл Рим мен Милан опера үйлерінен тапсырыс алуына әкелді. 1810 жылы контральто Мариетта Марколини оны Дрезденге шақырды, ал 1811 жылы Морлакки Дрездендегі итальян операсының капельмейстері болды. Дрезденде ол өзін сыншылар алдында бекіту үшін көп жұмыс істеуге мәжбүр болды. Осы кезде неміс операсы қалыптасқан еді, ал Морлакки мен оның шығармалары композиторлардың да, аристократияның да ескі дәуірін бейнеледі. 1815 жылы Морлакки Джузеппе Петроселлинидің либреттосымен «Севилья шаштарағын» (Il barbiere di Siviglia) қойды, ал бір жылдан кейін Россини Цезаре Стербинидің жаңа либреттосымен өзінің нұсқасын ұсынды. Морлаккидің ең сәтті туындыларының бірі – «Тебальдо мен Изолина» (La Fenice, Венеция, 1822) операсы болды. Джованни Баттиста Велути осы операны тұсаукесерлеп, рөлді өзіне лайықты етті. Опера келесі он жылда 40 қалада қойылды, бұл Велутидің шеберлігінің арқасында мүмкін болды. Архитектор Готлоб Фридрих Тормейер 1829 жылы оның портретін салды. Морлакки Инсбрукте қайтыс болды.

Шығармалары

Ораторио «La passione di Gesù Cristo» 1812 жылғы, Метастасионың 1730 жылғы либреттосының соңғы жазылымдарының бірі. Франческо Морлаккиге кейде «Швейцариялық шопан» («Il pastore svizzero» итальян тілінде) шығармасын жазған автор ретінде қате атрибуция жасалған, бірақ ол оны жазған жоқ. «Швейцариялық шопанды» итальяндық флейташы Пьетро Морлакки (1828-1868) жазған.