Кіріспе

Таңдамалы β1 рецептор блокаторы түріне жататын дәрі

Метопролол, Lopressor саудалық атауымен де сатылады, жоғары қан қысымын, стенокардияны және жүрек соғу жиілігінің қалыптан тыс жоғарылауымен байланысты бірқатар жағдайларды емдеу үшін қолданылатын дәрі. Жүктілік кезіндегі қауіп толығымен жоққа шығарылмаған. Емшек сүтімен тамақтану кезінде қауіпсіз деп есептеледі. Метопролол метаболизмі пациенттер арасында кең ауқымда өзгеруі мүмкін, көбінесе бауыр функциясының нашарлауы немесе CYP2D6 полиморфизмі салдарынан. Метопролол алғаш рет 1969 жылы жасалған, 1970 жылы патенттелген және 1978 жылы медициналық қолдануға бекітілген. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қажетті дәрілер тізіміне енген. Ол генериктік дәрі ретінде қолжетімді.

Медициналық қолданыстар

Метопролол гипертония, стенокардия, миокард инфарктісінің жедел түрі, жүрекүрылыс тахикардиясы, қарыншалық тахикардия, жүрек жеткіліксіздігі және мигрень бас ауруларының алдын алу сияқты бірнеше жағдайлар үшін қолданылады. Метопрололдың ауызға қабылдауға арналған және тамырға салуға арналған түрлері бар. Метопрололдың әртүрлі тұздық формалары – метопролол тартраты және метопролол сукцинаты – әртүрлі жағдайлар үшін бекітілген және бір-бірімен алмастырылмайды. Көрсетілмеген қолданылуы: жүрекүрылыс тахикардиясы және қалқанша безі даулы. Метопролол қол мен аяқтың суық сезінуіне де себеп болуы мүмкін. Қан-ми тосқауылына жоғары өткізгіштігіне байланысты, пропранолол және метопролол сияқты липофильді бета-блокаторлар, басқа липофильді емес бета-блокаторларға қарағанда ұйқысыздық, жарқын түстер және қорқынышты түстер сияқты ұйқы бұзылуларына көбірек шақырады. Пациенттер машина жүргізу немесе механизмдерді пайдалану кезінде абай болуы керек, себебі ол сергектіктің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, ол қандағы қант деңгейіне әсер етуі және қант деңгейінің төмендеу белгілерін жасыруы мүмкін.

Сақтық шаралары

Метопролол жүрек жетіспеушілігінің нашарлауына байланысты ұзақ мерзімді өлім-тіршілікті және ауруханаға жатқызуды азайтады. Мета-талдау бета-блокаторлармен емделген пациенттерде плацебомен салыстырғанда жүрек жетіспеушілігінің нашарлау жиілігінің төмендеуін қосымша растайды. Дегенмен, кейбір жағдайларда, әсіресе симптомдары күштірек пациенттерде метопрололды қолдануды бастағанда, алғашқы екі ай ішінде ауруханаға жатқызу және өлім-жертпе жиілігінің артуы туралы хабарланған. Пациенттер аяқ-қолдардың ісінуіне, шаршауға және тыныс алудың қиындауына назар аударуы керек. Кокрейн шолуы метопрололдың қарыншалық фибрилляцияның қайталану қаупін азайтатынын көрсетсе де, ұзақ мерзімді пайдасы қауіптен басып өтетіні әлі анық емес. Бұл дәрі қандағы қант деңгейін өзгертуге немесе қант деңгейінің төмендеуінің белгілерін, мысалы, жүрек соғудың жылдамдауын жасыруға себеп болуы мүмкін.

Әрекет ету механизмі

Метопролол – бета-блокатор, немесе β-адренергиялық рецепторлардың антагонисті. Ол ерекше түрде β1-адренергиялық рецептордың селективті антагонисті болып табылады және ішкі симпатомиметикалық активтілігі жоқ. Сонымен қатар, ол норадреналинмен шақырылатын саркоплазмалық ретикулумдағы (SR) Ca2+ ағынының күшеюін және SR Ca2+ спонтанды босауын басады, бұл - жүрек айрығының негізгі себептері. Көбірек липофильді бета-блокаторлар қан-ми тосқаулын оңайырақ өтеді, орталық нерв жүйесіне әсер ету ықтималдығы жоғары, сондай-ақ нейропсихиатриялық қосымша әсерлерге де себеп болуы мүмкін.

Құқықтық мәртебе

Метопролол 1978 жылдың тамызында АҚШ-та медициналық қолданысқа бекітілді.

Экономика

2000 жылдары Toprol XL (метапрололдың уақыт бойынша босатылатын формуласы) және оның жалпы қолданыстағы баламасы (метапролол сукцинаты) өндірушілеріне қарсы сотқа шағым түсті. Шағымда табысты арттыру мақсатында Toprol XL-дің арзан баламалары нарықтан әдейі алынып тасталды делінген. Фармацевтикалық компаниялар AstraZeneca AB, AstraZeneca LP, AstraZeneca Pharmaceuticals LP және Aktiebolaget Hassle монополияға қарсы және тұтынушылардың құқығын қорғау заңдарын бұзды деген айып тағылды. 2012 жылы компаниялар ешқандай кінәні мойындамай, 11 миллион АҚШ доллары көлемінде өтемақы төлеуге келісті.

Спорт

Бета-блокаторлар жүрек соғу жиілігін төмендетуге және дікілдеуді азайтуға қолданылатындықтан, мұқияттықты қажет ететін, мысалы, садақ ату сияқты спорт түрлерінде нәтижелерді жақсартуға мүмкіндік береді. Осы себепті, әлемдік допингке қарсы агенттік кейбір спорт түрлерінде метопрололға тыйым салды.