Кіріспе

Камбоджалық тұздалған және ашытылған балық пастасы

Прахок ( /p//r//ɑː//h//ʊ//k/; ) – тұздалған және ашытылған балық пастасы (әдетте жыланбас балығынан жасалған), камбоджалық асүйінде дәмдеуіш немесе қосымша ретінде қолданылады. Ол балықты жаңа балықтың көп мөлшерде қолжетімді болмайтын айларда сақтаудың бір жолы ретінде пайда болған. Тұздылығы мен күшті дәмі болғандықтан, камбоджалық тағамдардың көптеген дайындамаларына, мысалы, сорпалар мен соустарға қосылады. Камбоджалық мақалда: «Прахок болмаса, тұз болмайды» делінеді, бұл дәмсіз немесе нашар дәмді тағамды білдіреді, сонымен қатар камбоджалық асүйінде оның маңыздылығын көрсетеді. Прахок лимбургер немесе піскен камамберді еске түсіретін күшті және ерекше иіске ие, сондықтан оны «Камбоджа ірімшігі» деп атайды. Прахок көбінесе ақ күрішпен және бақшада өсетін ұзын бұршақ, қияр, қанатты бұршақ және әртүрлі баклажан сияқты көкөністермен бірге желінеді. Прахок кейде қайырымдылық ұйымдары мен басқа да ұйымдар тарапынан су тасқыны немесе құрғақшылықтан зардап шеккендерге көмек ретінде таратылады.

Сорты мен өндірісі

Прахок әр түрлі балық түрлерінен және ашыту әдістерінен жасалады. Қолданылатын балықтардың ішінде жыланбас (Channa spp.) және ай шағылы гурами (Trichogaster microlepis) бар. Прахок – балықты қабығынан айырып, ішегін шығарып, тазалағаннан кейін ұғып немесе тарта отырып алынады. Ұғылған балықты бір күн бойы күнге қойып кептіреді, содан кейін тұздалады. Прахок бамбуктан тоқылған қақпақпен жабылған үлкен саз құмыраларда ашытылады. Ашытудың алғашқы 20 күнінен кейін прахокты жеуге болады, бірақ ең жақсы сапалы прахок үш жылға дейін ашытылса, дәмді болады.

Прахок тағамдары

Прахокты әртүрлі тәсілдермен дайындап, ұсынуға болады. Төменде прахок негізгі құрамы болып табылатын тағамдар көрсетілген.

Салаттанған прахок

Прахок чинь (ប្រហុកចៀន) көбінесе етпен (әдетте сиыр немесе шошқа еті) және бұрышпен араластырылады. Оны көкөністермен – қияр немесе баклажанмен – және күрішпен бірге соус ретінде де жеуге болады.

Қапталған прахок

Прахок каб (ប្រហុកកប់) немесе прахок анг (ប្រហុកអាំង) – банан жапырақтарына оралған және оттың астында немесе көмір үстінде тастармен жабылып пісірілетін прахок түрлері.

Шикі прахок

Прахок чау (ប្រហុកឆៅ) – лимон шөптері, лайм шырыны, жаңа қалампир және баклажанмен, көбінесе аздап қуырылған сиыр етімен жеуге арналған паста жасауға қолданылатын прахок түрі. Бұған қоса, бұл прахок түрі көкөністер мен жемістерді сорып жеуге арналған дәмдік соус ретінде жиі қолданылады.