Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзияның аспаздық дәстүрлері
Culinary traditions of Malaysia
Малайзия асүйі – Малайзияда кездесетін аспаздық дәстүрлер мен тәжірибелердің жиынтығы және оның халқының көпұлтты құрамын көрсетеді. Малайзия халқының басым көпшілігін үш негізгі этникалық топқа бөлуге болады: малайлар, қытайлар және үндістер. Қалған бөлігі Шығыс Малайзиядағы Сабах және Саравак штаттарының жергілікті халықтарынан, Малайзия түбегіндегі Оранг Асли, Перанак және Еуразия креолдық қауымдастықтарынан, сондай-ақ шетелдік жұмысшылар мен экспаттардың көп санынан тұрады. Тарихи көші-қондар, шетелдік державалардың отарлауы және географиялық орнының нәтижесінде, қазіргі Малайзия асүйі негізінен малай, қытай, үнді, индонезия, филиппин және Борнео аймағының жергілікті халықтары мен Оранг Асли дәстүрлерінің қоспасы болып табылады. Оған араб, тай, португал, голланд және британ асханаларының әсері де бар. Бұл әртүрлі дәмдердің симфониясын құрады, Малайзия асүйін өте күрделі және алуан түрлі етті. Тамақ дайындауда қолданылатын дәмдеуіштер, шөптер мен талшындар әртүрлі. Малайзия түбегі Сингапурмен ортақ тарихы бар болғандықтан, лакса және тауық етінен жасалған тағам сияқты, шығу тегіне қарамастан, екі елдің шекарасында да бір тағамның әртүрлі нұсқаларын кездестіруге болады. Сол сияқты, Малайзияның Борнео аймағы мен Брунейде де Амбуят тағамын табуға болады. Географиялық жақындығы, тарихи көші-қон және этникалық-мәдени байланыстардың арқасында Малайзия Индонезия, Таиланд және Филиппинмен аспаздық байланыстарды бөліседі, өйткені бұл елдер жиі сатай және ренданг сияқты тағамдарды дайындайды. Малайзиялық қытайлардың көп бөлігі Оңтүстік Қытайдан келген иммигранттардың ұрпақтары болғандықтан, Малайзияның қытай асүйі Фуцзянь, Теочеу, Кантон, Хакка және Хайнань асханаларының тамырына негізделген, алуан түрлі тағамдар жиынтығынан тұрады. Дегенмен, үнділік малайзиялықтардың көп бөлігі Оңтүстік Үндістаннан келген иммигранттардың ұрпақтары болса да, Малайзияның үнді асүйі Солтүстік және Оңтүстік Үндістан, сондай-ақ Шри-Ланканың әртүрлілігін қамтиды, оларды кәріні дайындау әдісі (құрғақ немесе ылғал) арқылы ажыратуға болады.
Malaysian cuisine consists of cooking traditions and practices found in Malaysia, and reflects the multi ethnic makeup of its population. The vast majority of Malaysia's population can roughly be divided among three major ethnic groups: Malays, Chinese and Indians. The remainder consists of the indigenous peoples of Sabah and Sarawak in East Malaysia, the Orang Asli of Peninsular Malaysia, the Peranakan and Eurasian creole communities, as well as a significant number of foreign workers and expatriates. As a result of historical migrations, colonisation by foreign powers, and its geographical position within its wider home region, Malaysia's culinary style in the present day is primarily a melange of traditions from its Malay, Chinese, Indian, Indonesian, Filipino and indigenous Bornean and Orang Asli, with light to heavy influences from Arab, Thai, Portuguese, Dutch and British cuisines, to name a few. This resulted in a symphony of flavours, making Malaysian cuisine highly complex and diverse. The condiments, herbs and spices used in cooking vary. Because Peninsular Malaysia shares a common history with Singapore, it is common to find versions of the same dish across both sides of the border regardless of the place of origin, such as laksa and chicken rice. The same thing can be said with Malaysian Borneo and Brunei, such as Ambuyat. Also because of their proximity, historic migration and close ethnic and cultural kinship, Malaysia shares culinary ties with Indonesia, Thailand and the Philippines, as these nations often share certain dishes, such as satay and rendang. Because the vast majority of Chinese Malaysians are descendants of immigrants from southern China, Malaysian Chinese cuisine is predominantly based on an eclectic repertoire of dishes with roots from Fujian, Teochew, Cantonese, Hakka and Hainanese cuisines. However, despite the vast majority of Indian Malaysians are descendants of immigrants from southern India, Malaysian Indian cuisine has a mixture of north south Indian and Sri Lankan diversity that can be differentiated by drier or wetter curry dish preparation.
Шығу тегі
Малайзия асханасы аймақтың тарихы бойында қалыптасқан. Қазіргі заманғы Малайзия мемлекеті 1963 жылға дейін құрылмағанмен, асхананың тамырларын 1400 жылдардағы Малакка сұлтандығы дәуірінен бастауға болады. Малайзия асханасы – Малай архипелагының, атап айтқанда Үндістан, Қытай, Таяу Шығыс және бірнеше еуропалық елдердің әртүрлі тағамдық мәдениеттерінің үйлесімі. Бұл алуан түрлі аспаздық мәдениет Малайзияның мәдени әртүрлілігінен және отаршылдық өткенінен туындайды. Асхана жергілікті және шетелдік тағамдардың қосылысы ретінде дамыды. 15 ғасырда қазіргі Малайзия деп аталатын аймақ теңіз саудасы үшін маңызды арнаға айналды. Малайзия арқылы Таяу Шығыстан дәмдеуіштер әкелген араб саудагерлері, сондай-ақ португал, голланд және ағылшын отарлаушылары мен саудагерлері арақ, ананас, авокадо, помидор, кабақша және тықырқақ сияқты негізгі тағамдарды әкелді. Тарихи тұрғыдан алғанда, әлемдегі аңшы-жинаушы көшпелі тайпалар үшін жаңа өнімдер көбінесе сирек кездеседі, сондықтан оларды маңызды оқиғалар мен мерекелерге қажеттілік тудырғанда сақтау қалыпты жағдай. Сабах және Саравактың тайпалық халықтары да осыдан өзгеше емес; олардың көпшілігі жаңа ет, жеміс-жидек және көкөніс қорын сақтау, ашыту немесе кептіру үшін әдістерді әзірледі. Мысалы, мерекелік шараларда Сабахтың Мурут халқы жаңа піскен жабайы шошқа немесе өзен балығынан жасалған тамба (малай тілінде джерук) тағамдарын ұсынады, оны күріш пен тұзбен бірге бамбук түтіктеріне салып, бірнеше апта бойы ашытуға қалдырады. Бұл әдісті Саравақтағы Лун Баванг халқы да қолданады. Ашытылған өнімдер көбінесе тамақ пісіру құрамы ретінде қолданылады. Саравақтағы Даяк үй шаруалары ашытылған етті сарымсақ пен тапиока жапырақтарымен (жаңа немесе маринадталған) қуырады, ал ашытылған темпояк – танымал дәмдеуіш. Дәстүрлі спирттік сусындардың өндірісі мен тұтынуы Шығыс Малайзияның мұсылман емес халықтары үшін маңызды мәдени рөл атқарады. Күріштен жасалған спирттік сусындар ең көп таралған түрі, сондай-ақ кеңінен қол жетімді. Сабахта Пэнаманг Кадазан лихингі ең танымал. Алайда, штауда қолданылатын және түсінілетін стандартталған Кадазандусун тілінің тарихи болмауынан Сабахтың басқа аудандарындағы этникалық топтар ұқсас ашытылған күріш негізіндегі сусындардың әртүрлі атауларын қолданады: хиинг (кейбір Дусун тілдерінде), киномол, сегант, кинарунг, кинопи, линахас және тіпті тапай. Бұған қоса, көптеген түбегейлі малайзиялықтардың түсінігіндегі тапай – ашытылған тәтті және қышқыл күріш пастасы, оны десерт ретінде немесе қосымша тағам ретінде ұсынады, бірақ оны одан әрі ашыту арқылы спирттік сусындар дайындауға болады. Мурут халқының сүйікті мерекелік сусындары, кассава немесе тапиока түйнегінен жасалған, сонымен қатар тапай деп аталады.
Malaysian cuisine has developed over the region's history. Although the modern state of Malaysia did not exist until 1963, the cuisine can claim traceable roots as far back as the 1400s, during the time of the Malacca Sultanate. Malaysian cuisine is a mixture of various food cultures from around the Malay archipelago, such as India, China, the Middle East, and several European countries. This diverse culinary culture stems from Malaysia's diverse culture and colonial past. The cuisine was developed as a melange between local and foreign. In the 15th century, the region now known as Malaysia became an important passageway for maritime trade. Passing through Malaysia were Arab traders who brought spices from the Middle East, as well as Portuguese, Dutch, and English colonists and traders who introduced food staples such as peanuts, pineapples, avocado, tomatoes, squash and pumpkin. Historically speaking, fresh produce is often scarce for hunter gatherer nomadic tribes around the world, thus it is usually preserved out of necessity for important events and festivals. The tribal peoples of Sabah and Sarawak are no different; most of them have developed techniques for curing, fermenting or preserving their supplies of fresh meat, fruit and vegetables. For example, during festive occasions the Murut people of Sabah would serve tamba (jeruk in the Malay language) made from fresh raw wild boar or river fish, which is stuffed in bamboo tubes along with rice and salt and left to ferment for a few weeks, a technique which is also practised by the Lun Bawang people across the border in Sarawak. Fermented products are also frequently used as a cooking ingredient besides eaten on their own. Dayak households in Sarawak may saute their version of fermented meat with garlic and tapioca leaves (either fresh or pickled), and fermented tempoyak is a popular cooking seasoning. The production and consumption of traditional liquor play an important cultural role for the non Muslim peoples of East Malaysia. Alcoholic drinks made from rice is the most common form, as well as the widely available. In Sabah, the Penampang Kadazan lihing is perhaps the most well known. Yet due to the historical lack of a standardised Kadazandusun language used and understood statewide, ethnic groups from other districts in Sabah have very different names for similar fermented rice based drinks: hiing (certain Dusun languages), kinomol, segantang, kinarung, kinopi, linahas, and even tapai To add to the confusion, tapai proper as understood by most Peninsular Malaysians is a fermented sweet and sour rice paste served as a snack or dessert, although further fermentation of the tapai to produce alcoholic drinks is possible. The preferred party drink of the Murut, made from the tuber of the cassava or tapioca plant, is also called tapai.
Ұлттық ас ретінде
Ұлттық тағамдар – туристік индустрияның қажеттілігі, олар туристерге әртүрлі "жергілікті" немесе "нағыз" тағамдар ұсынуға тиіс. Шындығында, елдердің этникалық құрамы көбінесе ұлттық тағамға қатысты тағамдардың кімге тиесілі екендігі немесе қамтылуы туралы пікір келіспеушіліктерге себеп болады. Шетелдік туристерге ең тартымды тағамдар "әдеттегі" немесе "жергілікті" деп белсенді түрде насихатталады. Малайзия асханасы Малайзия БАҚ және жарнамалары арқылы көптеген азиялық этностар мен мәдениеттердің асханаларын қамтитын, сондай-ақ Малайзияны аутентикалық азиялық тағамдардың алуан түрлілігін сезінуге болатын бірегей орын ретінде таныстырды. Мәдениет министрлігі мәдени туризмді ілгерілету бағдарламасын іске қосқанда, Малайзия елде тұратын "әртүрлі этностардың көптеген әртүрлі тағамдарының кездесу орны ретінде ілгерілетуге" келісім берді. Ұлттық тағамның тағы бір мақсаты – қазіргі заманғы ұлттық мемлекеттерде этникалық үйлесімділік. Малайзия 1969 жылғы Малайзиядағы нәсілдік қақтығыстардан кейін мәдениетті біртұтас ұлттық ерекшелікке жетудің жолы деп қарады. 1979 жылы ислам діні "ұлттық мәдениеттің маңызды құрауы" ретінде ресми түрде мойындалды.
National cuisines are coveted constructs by tourism industries that need to serve tourists a variety of "local" or "authentic" dishes. In reality the ethnic makeup of countries often gives rise to dispute over ownership or inclusion of dishes in a respective national cuisine. The dishes that are most attractive to foreign tourists are heavily promoted as "typical" or "local". Malaysian cuisine has been promoted through Malaysian media and advertisements as inclusive of the cuisines of many Asian ethnic groups and cultures, and Malaysia as a singular location to experience the a diversity of authentic Asian foodways. When the Ministry of Culture launched a program to promote cultural tourism it was decided that Malaysia would be "promoted as a meeting point of many different dishes from various ethnic groups" living in the country. Another goal of national cuisine is ethnic harmony in modern nation states. Malaysia saw culture as a path to cohesive national identity after the Malaysia Race Riots in 1969. In 1979 Islam was formally recognized as "an important element in the national culture."
Күріш
Күріш Малайзияның ең маңызды негізгі тағамы болып табылады. Индонезияда туған тағам және тамақ жазушысы Шри Оуэннің айтуынша, Малайзияның Борнеодағы Саравак штатында күріш өсіруге қатысты 2300 жылға дейінгі дәлелдер бар, ал Батыс Малайзиядағы Келантан штатының тарихы 900 жылдан астам. Бүгінде Малайзия өзінің қажетті күрішінің шамамен жетпіс пайызын өндіреді, ал қалғаны импортталады. Бұл саясаттың мәселесі, себебі үкімет ұлттық ресурстарды күріш өндірісімен өзін-өзі қамтамасыз етуге тырысудың орнына тиімдірек пайдалануға болады деп санайды; басым көзқарас – өнеркәсіптен түсетін табыс елге қажетті күріштің жартысына дейін импорттауға мүмкіндік береді. Дегенмен, үкімет күріш шаруашылығына арналған жоспарлау, ресурстарды бөлу және субсидияларды басқаруға толыққанды қатысады. Кедах штаты елдің күріш өндірісінің жартысын құрайды. Ет немесе көкөніспен берілетін қарапайым буланған ақ күріш әдетте үйде электрлік күріш пісіргішпен дайындалады. Кейбір үй шаруашылықтары мен тағам дайындау орындары күрішті ыдыста пісіруді ұнатады. Қысылған күріш – наси-химпет деп аталады. Бұл күрішті дайындаудың тағы бір тәсілі: күріш жапырақтармен немесе пальма жапырақтарымен оралып, цилиндр пішінде қысылады, содан кейін қайнату арқылы пісіріледі. Пісіру процесінде күріш қысылып, бірігіп кетеді. Қысылған күріш көбінесе соусымен суық күйінде жейді, бірақ оны шұбат немесе сорпаға жылы пісіруге болады. Буги қауымы дайындаған қысылған күріштің ерекше түрі – бурасак: күріш банан жапырағына оралғаннан бұрын кокос сүтімен алдын ала пісіріледі және толық пісірілгенше буда пісіріледі. Көптеген жерлерде кездесетін ақ күріштен басқа, нарықта жергілікті және импортталған күріштің түрлі түрлері бар, әрқайсысының оңтайлы нәтиже алу үшін арнайы пісіру әдісі бар. Мысалы, жабысқақ күріш: оның құрамында амилоза аз және амилопектин көп болғандықтан, пісіргеннен кейін жабысқақ болады, сондықтан жабысқақ күріш әртүрлі пропорциялармен және техникалармен дайындалады және оны кәдімгі күрішпен алмастыруға болмайды. Ол көбінесе тағамдар мен десерттер жасауға қолданылады, бірақ жабысқақ күрішті Оранг Асли сияқты жергілікті халықтар, сондай-ақ Борнеодағы Дайак халқы да дәмді тағам ретінде дайындайды. Леманг – бамбук түтігінде пісірілген жабысқақ күріш. Ол Ари Гавай, Хари Рая Аидилфитри және Хари Рая Аидилха сияқты мерекелік шараларға дайындалады. Малайзияда күрішке негізделген танымал тағам – наси-лемак, кокос сүтімен және пандан жапырақтарымен буланған күріш, бұл оған ерекше хош иіс береді. Малай текті наси-лемак өте танымал және оны көбінесе ұлттық тағам деп атайды. Ол әдетте икан билис немесе қуырылған анчоу, жержаңғақ, кесілген қияр, қайнатылған жұмыртқа және самбалмен бірге беріледі. Ол көбінесе таңғы ас ретінде қарастырылса да, оның әмбебаптығына байланысты күнінің кез келген уақытында жеуге болады. Наси-лемақты толықтыру үшін қуырылған тауық, карри немесе реданг деп аталатын дәмді ет сорпасы қосылуы мүмкін. Конги – Малайзияның этникалық қауымдастықтары арасында танымал күріш қамыры немесе қамыр. Оны көбінесе таңғы ас немесе кешкі құйрық ретінде жейді. Сондай-ақ, ол ауруларға қолайлы, жеңіл сіңетін тағам ретінде қарастырылады. Конги малай тілінде бубур деп аталады; қытай тілінде жазылады, мандарин тілінде zhou және кантон тілінде juk деп айтылады; ал тамил тілінде канджи (கஞ்சி). Оны аздап әшекейлендіріп немесе балық, теңіз өнімдері, тауық, сиыр, шошқа, көкөніс және дәмдеуіштер сияқты ингредиенттермен пісіруге болады. Конжидің Малайзиядағы тамақтанудағы маңызы соншалық, бубур аям немесе тауық конжиі Малайзияның Макдональдс мейрамханаларының мәзірінде тұрақты түрде кездеседі.
Rice is the most important staple food in Malaysia. According to Indonesian born food and cookery writer Sri Owen, there is some evidence for rice cultivation found in the state of Sarawak in Malaysian Borneo dated 2300 BC, and about 900 years of history for the state of Kelantan in West Malaysia. Today Malaysia produces about seventy percent of the amount of rice it needs to support itself and the rest is imported. This is a matter of policy as the government believes that national resources can be used more profitably instead of attempting to achieve self sufficiency with rice production; the prevalent attitude is that revenue generated from its industries enables the country to import up to half the rice it needs. Nevertheless, the government is fully committed and involved in planning, allocating resources and managing subsidies for the rice farming industry. The state of Kedah is considered the "rice bowl" of the country, accounting for about half of Malaysia's total production of rice. Plain steamed white rice, to be served with side dishes of meat or vegetables, is typically prepared with an electric rice cooker at home. Some households and food establishments prefer to cook rice on a stove top with the absorption method or the rapid boil method. Compressed rice, called nasi himpit, is another method of preparing and cooking rice: the rice is wrapped with fronds or leaves and compressed into the form of a cylinder, which is then cooked by boiling. The rice would compress and merge during the cooking process. Compressed rice is usually eaten cold with some sort of gravy, although it may be served warm in a broth or soup. A notable variant of compressed rice prepared by the Bugis community is burasak: rice is precooked with coconut milk before it is wrapped in banana leaves and steamed until fully cooked. Besides the ubiquitous white rice, there are different types of locally grown and imported rice available in the market, and each type has a specific cooking method to bring out optimal results. Glutinous rice is one example: because of its low amylose and high amylopectin content which results in a sticky texture after cooking, glutinous rice is prepared with different measurements and techniques and is not suitably interchangeable with regular rice. It is typically used for making snacks and desserts, but glutinous rice is also prepared as a savoury staple by indigenous peoples like the Orang Asli as well as the Dayak people of Borneo. Lemang is glutinous rice roasted in a hollowed bamboo tube, and is prepared for festive occasions like Ari Gawai, Hari Raya Aidilfitri, and Hari Raya Aidiladha. A popular dish based on rice in Malaysia is nasi lemak, rice steamed with coconut milk and pandan leaves to give it a rich fragrance. Of Malay origin, nasi lemak is very popular and frequently referred to as the national dish. It is customarily served with ikan bilis or fried anchovies, peanuts, sliced cucumber, hard boiled eggs and sambal. Although it is often considered a breakfast dish, it is served in a variety of ways and commonly eaten at any time of day due to its versatility. For a more substantial meal, nasi lemak may be served with fried chicken, curries, or a spicy meat stew called rendang. Congee is a type of rice porridge or gruel popular among Malaysia's ethnic communities. It is eaten primarily as a breakfast food or late supper. It is also considered particularly suitable for the sick as a mild, easily digestible food. Congee is called bubur in Malay; 粥 written in Chinese, pronounced as zhou in Mandarin Chinese and juk in Cantonese; and kanji (கஞ்சி) in Tamil. It may be served plain with little embellishment, or cooked with ingredients like fish slices, seafood, chicken, beef, pork, vegetables, and spices. The importance and popularity of congee in the Malaysian diet is such that bubur ayam or chicken congee is a permanent fixture on the menu of Malaysian McDonald's restaurants.
Нюдльдер
Нюдлз – тағы бір танымал негізгі тағам, әсіресе Малайзиялық қытай асханасында, бірақ басқа топтар да қолданады. Би хун (米粉, Hokkien: bí hún, Malay: bihun; күріш жіпшесі), куай теу (粿條, Hokkien: kóe tiâu) немесе хо фан (河粉, Cantonese: ho4 fan2; жалпақ күріш лапшасы), ми (麵 немесе 面, Hokkien: mī, Malay: mi; сары лапша), ми суа (麵線 немесе 面线, Hokkien: mī sòaⁿ; бидай жіпшесі), ии мин (伊麵 немесе 伊面, Cantonese: ji1 min6; алтын бидай лапшасы), донгфен (冬粉, Hokkien: tang hún, Cantonese: dung1 fan2; мөлдір лапша), Лао Шу Фен (老鼠粉, Cantonese: lou5 syu2 fan2; күміс жіпшесі) және тағы басқалары, әр тағаммен бірге берілетін күрішке қарағанда көмірсулардың басқа бір көзін ұсынады. Қуырылған лапша тағамдары Малайзияның қалаларында, кенттерінде және ауылдарында кеңінен таралған, әртүрлі этникалық қауымдар оларды өздерінің ас пірістік дәстүрлері мен талғамдарына сәйкес дайындайды.
Noodles are another popular staple, particularly in Malaysian Chinese cuisine, but used by other groups as well. Noodles such as bi hoon (米粉, Hokkien: bí hún, Malay: bihun; rice vermicelli), kuay teow (粿條, Hokkien: kóe tiâu) or ho fun (河粉, Cantonese: ho4 fan2; flat rice noodles), mee (麵 or 面, Hokkien: mī, Malay: mi; yellow noodles), mee suah (麵線 or 面线, Hokkien: mī sòaⁿ; wheat vermicelli), yee meen (伊麵 or 伊面, Cantonese: ji1 min6; golden wheat noodles), dongfen (冬粉, Hokkien: tang hún, Cantonese: dung1 fan2; cellophane noodles), Lao Shu Fen (老鼠粉, Cantonese: lou5 syu2 fan2; silver needle noodles), and others provide an alternative source of carbohydrate to a serving of rice that accompanies every meal. Stir fried noodle dishes are ubiquitous throughout Malaysia's cities, towns and villages, with numerous localised variants prepared by various ethnic communities according to their culinary traditions and preferences.
Нан
Малайзия бидай өндірмейді, ал барлық көлемі бидай өндіретін елдерден импортталады. Дегенмен, батыс үлгісіндегі ақ нан және роти канаи сияқты бидай ұнынан жасалған индий нандары кең таралған тағамдар, немесе кая қосылған нанмен жасалады. Бао немесе пао (қытайша: 包子) – Малайзияның гастрономиялық мәдениетіне берік сіңген қытайлық негізгі тағам. Паоларды бранч-димсам саудасымен айналысатын мейрамханаларда, сондай-ақ мамандандырылған қытайлық копитиамдарда (кофеханаларда) кездестіруге болады. Тәтті начинкаларға тауса, лотос тұқымы пастасы, кая, пандан, ұнтақталған жержаңғақ және крем кіреді; ал тұзды начинкаларға күйдірілген чар сиу (қытайша: 叉燒), тауық немесе шошқа еті кіреді. Малайзиялық нұсқалары (пау) түнгі базарларда (пасар малам) таба аласыз, олар әрқашан халал болып келеді және ішінде каррилі картоп, тауық немесе сиыр еті болады. Кейбір түрлерінде карриге қоса, ортасында бөдене жұмыртқасы да болады. Пеште пісірілген нандарды арнайы нан пісіретін орындарда, копитиамдарда және мейрамханаларда табуға болады. Бір әйгілі жергілікті нан – майлы, иісті және хрустял кофе қабығымен жабылған нан, Малайзияда кең танылған. Rotiboy және Pappa Roti сияқты осы кофелі нанға мамандалған франшизалар шетелдегі көптеген елдерге сәтті таралып, жүздеген дүкен ашты. Алайда, малайзиялықтардың ең сүйіктісі – тәтті ұсатылған кокос, кая (кокос джемі), пандан кая (бұршақ кокос джемі), тәтті жүгері, шоколад, қызыл бұршақ пастасы және майлы нанмен толтырылған нандар.
Malaysia does not produce wheat, and all supplies are imported from wheat producing countries. Nevertheless, Western style white bread and Indian breads made with wheat flour like roti canai are fairly common foods or is sandwiched along with a layer of kaya between slices of untoasted white bread. Traditional wheat based pleated steamed bao or pao (Chinese : 包子) is a Chinese staple which has become tightly woven into Malaysia's gastronomic fabric. Pao are found in restaurants doing brunch dim sum trade, as well as specialist Chinese kopitiam (coffee shops). Sweet fillings may include tausa, lotus seed paste, kaya, pandan, ground peanuts, and custard; savoury fillings may consist of stewed char siu (Chinese : 叉燒), chicken or pork. Malay versions (pau) may be found in night markets (pasar malam) and they are always halal, with fillings of curried potato, chicken or beef. Some variants have a quail egg in the middle in addition to the curry. Oven baked buns are also available in specialist bakeries, kopitiam, and restaurants. One local speciality in particular a bun with a buttery core and topped with a crispy and fragrant coffee pastry crust has achieved iconic status in Malaysia, and franchises like Rotiboy and Pappa Roti which specialise in these coffee buns have successfully expanded abroad to multiple nations and spawned hundreds of outlets. However, the popular buns that remain a favourite among Malaysians are the buns that are filled with a sweet shredded coconut filling, kaya (coconut jam), pandan kaya (screwpine with coconut jam), sweet corn, chocolate, red bean paste and butter buns.
Басқа баспа өнімдері
Малайзия түбегіндегідей, күріш Сабах және Саравак халқының басым көпшілігі үшін даусыз негізгі тағам болып табылады. Күріш Кадазандусун мәдениетінің ортасы есебінде тұр, ал оның ең жоғары маңыздылығы жыл сайынғы Кааматан фестивалінде, сондай-ақ күріш рухтарына құрмет көрсетумен байланысты ежелгі дәуірден бері келе жатқан дәстүрлі сенімдер мен әдет-ғұрыптарда көрінеді. Бірақ Сабах және Саравақтағы басқа этникалық топтар үшін макасова немесе тапиока түйнектері, сондай-ақ саго крахмалы да кең таралған тағамдар. Сабахтың Баджау халқы үшін тапиока түйнегі күріштей маңызды, ал Саравақтағы Даяк халқы тапиока өсімдігінің түйнегі мен жапырақтарын тағамдарын дайындауда кеңінен пайдаланады. Саго крахмалы саго пальмасының өзегінен алынады және Саравақтағы Меланау және Пенан халықтарының негізгі тағамы болып табылады. Бисая және Кедай қауымдары саго крахмалын амбуят деп аталатын қою және жабысқақ паста ретінде дайындайды, ал Меланаулар оны линут деп атайды. Оны бамбук шанышқысының тістеріне орап, сорпаға, самбалға немесе басқа да соустарға мақтап жейді. Саго пальмасы саго пішінінің көзі ғана емес, Борнеоның жергілікті халқы үшін тағы бір тағам – саго құрттарының да көзі болып табылады. Сабахта бұл құрттарды буот, ал Саравақта улат монг деп атайды. Оларды көбінесе шикі жейді, бірақ сондай-ақ қуырылған, қабақтап пісірілген немесе қуырылған түрде де дайындайды.
Like Peninsular Malaysia, rice is the undisputed staple food for the majority of the people of Sabah and Sarawak. Rice is central to Kadazandusun culture, and its paramount importance is reflected in the annual Kaamatan festival, as well as traditional beliefs and customs since antiquity which revolve around the veneration of rice spirits. But for other ethnic communities throughout Sabah and Sarawak, cassava or tapioca tubers as well as sago starch are also popular staples. The tapioca tuber is just as important as rice to the Bajau people of Sabah, while the Dayak peoples of Sarawak make extensive use of both the tuber and leaves of the tapioca plant in their cooking. Sago starch is derived from the pith extracted from the sago palm, and is the staple food for the Melanau and the Penan peoples of Sarawak. Sago starch is prepared as a gooey and sticky paste by the Bisaya and Kedayan communities called ambuyat, and is called linut by the Melanau. It is eaten by rolling the paste around the prongs of a bamboo fork, and dipping it into soup, sambal, or other varieties of gravies and dipping sauces. Aside from being the source for sago pith, the sago palm is a source of another delicacy for the indigenous peoples of Borneo: the sago grub. Called butod in Sabah and ulat mulong in Sarawak, sago grubs are typically eaten raw but also served deep fried, roasted or sauteed.
Ет
Малайзияда құс еті елдегі басым және ресми дін – исламның талаптарына сәйкес халал стандарттары бойынша өңделеді. Импортталған құс етін ірі гипермаркеттерде, супермаркеттерде және арнайы дүкендерде, әсіресе көптеген экспаттар тұратын бай аудандарда табуға болады. Малайзиялықтардың диетасында тұщы және тұзды су балықтары маңызды орын алады. Көбінесе жергілікті балық ауланған соң бірден сатылады, ал мұздатылған балық көбінесе импортталады. Бұндай балықтар, атап айтқанда, лосось және треска, малайзиялықтардың дастарқанында жақсы қабылданады, бірақ Малайзия суларында табылмайды. Малайзияда түрлі теңіз өнімдері тұтынылады, оның ішінде креветка, краб, кальмар, сепия, моллюскалар, коклестер, иттің тісі, теңіз қияғы және осьминог. Жалпы, барлық этникалық топтардың өкілдері теңіз өнімдерін жейді, оны Малайзия мұсылмандары Шафии фикхы бойынша халал деп санайды. Дегенмен, кейбір краб түрлері халал емес деп есептеледі, себебі олар құрлықта да, теңізде де өмір сүре алады. Теңіз қияғы халал деп саналады. Мал еті малайзиялықтардың диетасында кең таралған, бірақ индуизмнің кейбір жақтастары мен қытай халықтық діндерінің белгілі бір секталары мал етін жеуге тыйым салады. Мал етін көбінесе қайнатып, тұздап, қуырып немесе лапшамен бірге жейді. Малайлар көбінесе халал мал етін жейді. Үкіметтік бақылаудағы мұсылмандық сою жүйесі (AGSMS) бойынша өңделген австралиялық мал еті Малайзияға импортталады және халал болып табылады. Малайзия халқының шамамен жартысын құрайтын малайлар мұсылман болғандықтан, ислам діні тыйым салғандықтан шошқа етін жемейді. Бұл басқаларды шошқа етін өндіруге және тұтынуға тыйым салмайды, сондықтан шошқа етін ылғал базарларда, супермаркеттерде және гипермаркеттерде табуға болады, әдетте олар «халал емес» деген белгімен жазылады. Шошқа етін қытайлар, үндістер, ибан, кадазан, мурут, лун баванг/лундайех, оранг асли және мұсылман емес экспаттар тұтынады. Малайзияда «қозы» термині ешкінің етін білдіреді, ал тоқтының немесе жас қойдың еті Австралия және Жаңа Зеландия сияқты елдерден импортталады. Бұрын қозы еті көбінесе Малайзия үнді тағамдарымен байланысты болған және денсаулыққа қатысты алаңдаушылықтар мен оның ерекше дәміне байланысты кеңінен таралмаған. Бүгінде қозы етінен жасалған тағамдар, мысалы, толыққанды қозы еті, қозы еті биряни және қозы еті сорпасы тойларда және іс-шараларда жиі кездеседі. Бүгінде ораза айы мен Хари Рая кезеңінде қозы етіне деген сұраныс Дипавали және Рождество мерекесіндегі сұраныстан әлдеқайда асып түседі.
Malaysian poultry is handled according to halal standards to conform with the country's dominant and official religion, Islam. Imported poultry is available at major hypermarkets, supermarkets and speciality stores especially in affluent areas where a significant expatriate community can be found. Fish, both freshwater and saltwater, features prominently in the Malaysian diet. Most local fish is purchased soon after it is caught, while frozen fish is generally imported. Such fish, namely salmon and cod, are well received on the Malaysian table but are not found in Malaysian waters. Many types of seafood are consumed in Malaysia, including shrimp or prawn, crab, squid, cuttlefish, clams, cockles, snails, sea cucumber and octopus. In general, members of all ethnic communities enjoy seafood, which is considered halal by Malaysian Muslims (according to Shafi’i fiqh), though some species of crabs are not considered halal as they can live on both land and sea. Sea cucumbers are considered halal. Beef is common in the Malaysian diet, though it is notable that the consumption of beef is proscribed by some followers of Hinduism and certain Chinese folk religious sects. Beef can be commonly found cooked in curries, stews, roasted, or eaten with noodles. Malays generally eat beef that is halal. Australian beef prepared under the Government Supervised Muslim Slaughter System (AGSMS) is imported into Malaysia and is halal. Malaysian Malays, who form about half of Malaysia's population, are Muslim and therefore do not consume pork since Islam forbids it. This does not prohibit others from producing and consuming pork products, and thus pork can be found in wet markets, supermarkets and hypermarkets, usually displayed with a non halal disclaimer. Pork is consumed by the Chinese communities, Indians, the Iban, the Kadazan, Murut, Lun Bawang/Lundayeh, the Orang Asli, and non Muslim expatriates. In Malaysia, the term "mutton" refers to goat meat; lamb, or the meat of a young sheep, is always imported from countries like Australia and New Zealand. In the past mutton was primarily associated with Malaysian Indian cuisine, and was not as widely eaten due to health concerns as well as its perceived gamey flavour. Today, dishes like whole spit roast of mutton, mutton biryani and mutton soup are now a common sight at banquets and events. Today, the demand for mutton during the fasting month and Hari Raya period has now far exceeded that for Deepavali and Christmas combined.
Көкөністер
Жергілікті өсірілген өнімдер жыл бойы қолжетімді, себебі Малайзия тропикалық ел және төрт маусымға бөлінбейді. Жаңбырлы маусымда көкөніс түлімі азаюы мүмкін (бұл нарықтық бағаның өсуіне әкелуі мүмкін), бірақ толығымен тоқтамайды, мұндай жағдай сирек кездеседі. Соңғы жылдары импортталған өнімдер нарыққа еніп келеді, олар сарымсақ және картоп сияқты қажетті ингредиенттерге деген жергілікті сұранысты қанағаттандыруға немесе Малайзияның климаты мен топырағына жақсы өспейтін өнімдерді ұсынуға мүмкіндік береді. Малайзиядағы Камерон таулы жерлері мен Кинабалу тауының етегіндегі аймақтар шай сияқты температуралық және топырақтық жағдайларға қолайлы. Малайзияда өсірілетін көкөністер мен жасылдарға амарант (байам), бұршақ өскіндері (тауге), баклажан (терунг), ащы қымыз (периа), бок чой (сави), капуста (кобис), чой сум, қияр (тимун), қытай сельдерейі (даун суп), кориандр (даун кетумбар), имбирь (халия), жасыл бұршақ, су шпинаты (кангкунг), бұршақ (бенди), лук-порей, салат, лотос тамыры, жүгері (жагун), пекин капустасы (кобис напа), тәтті картоп (уби келедек), жасыл пияз (даун баванг), катук (чекур маниc немесе саюр маниc), тыква (лабу), шиитаке саңырауқұлағы (цендаван), сабан бұршағы (петай), тапиока (уби kayu), таро немесе ямс (уби келади), помидор, шөл бұршағы, куркума (кунит) және ұзын бұршақ (качанг панджанг), сәбіз (лобак мерах) және жасыл пияз (даун баванг) жатады. Малайзияның кейбір аймақтарында жергілікті өнімдер шағын көлемде өсіріледі, ал көптеген ауылдық қауымдастықтар, мысалы, түбектегі Оранг Асли және Саравак тайпалары, диеталарын толықтыру үшін жеуге болатын жабайы папоротниктерді немесе көкөністерді жинайды. Көкөніс папоротнигі, көбінесе пучук паку пакис деп аталады, ең көп таралған папоротниктердің бірі болып табылады және елдегі барлық тамақханалар мен мейрамханаларда кездеседі. Stenochlaena palustris тағамға қолданылатын тағы бір жабайы папоротник түрі. Шығыс Малайзияда өсетін бұл түр Саравакта мидин деп аталады және жергілікті тұрғындар мен қонақтар оның жас жапырақтарын бағалайды. Сабахтың жергілікті халқы оны лемидинг, лембидинг немесе ломбидинг деп атайды, онда өсімдіктің жапырақтары мен жас жапырақтары желінеді. Бамбук және кокос сияқты өсімдіктердің жас өркендері қалалық аймақтардан тыс жерлердегі қауымдастықтар тарапынан тағам ретінде жиналады. Жасыл жапырақты көкөністерді, мысалы, кангкунг пен тәтті картоп жапырақтарын белаканнан (креветка пастасы) және ащы перецтен жасалған өткір соуста қуыру – танымал әдіс. Бұл әдіспен бұршақ қабықтары және пучук паку пакис және мидин сияқты папоротниктердің жас жапырақтары да пісіріледі. Акар деп аталатын жергілікті тұздалған көкөніс жасау үшін сәбіз, қияр, пияз және ұзын бұршақ сияқты көкөністер қолданылады. Көкөністер мен шөптер кейбір ауылдық жергілікті қауымдастықтарда улам ретінде әдетте шикі немесе киімсіз беріледі. Уламға банан гүлдері, қияр, қанатты бұршақ, пегага жапырақтары, петай және ұзын бұршақ сияқты өнімдер кіруі мүмкін, олар әдетте самбал белакан сияқты өткір соуска батырылып желінеді.
Locally grown produce is available year round as Malaysia is a tropical country and does not have four seasons. During rainy seasons, vegetable yields may decrease (which may result in an increase in market price), but rarely if ever stop altogether. Imported produce has made inroads into the market in recent years, either to supplement local demand for essential ingredients like garlic and potatoes, or to supply produce which does not grow well in Malaysia's climate and soil conditions. A few regions in Malaysia, like Cameron Highlands and the foothills adjacent to Mount Kinabalu provide the appropriate mean temperatures and soil conditions for the cultivation of temperate produce like tea. Malaysian grown greens, tubers and vegetables commonly found nationwide include but are not limited to amaranth (bayam), bean sprouts (taugeh), brinjals (terung), bitter gourd (peria), bok choi (sawi), cabbage (kobis), choy sum, cucumber (timun), Chinese celery (daun sup), coriander (daun ketumbar), ginger (halia), green beans, water spinach (kangkung), ladies' fingers (bendi), leeks, lettuce, lotus root, maize (jagung), napa cabbage (kobis cina), sweet potatoes (ubi keledek), spring onions (daun bawang), katuk (cekur manis or sayur manis), pumpkin (labu), shiitake mushrooms (cendawan), stink beans (petai), tapioca (ubi kayu), taro or yam (ubi keladi), tomatoes, yambean or turnip, turmeric (kunyit), and yardlong beans (kacang panjang), carrot (lobak merah), and scallions (daun bawang). In some areas in Malaysia local produce is grown on a small scale, and many rural communities like the Peninsular Orang Asli and certain tribal peoples of Sarawak forage wild edible ferns or vegetables to supplement their diet. Vegetable fern, better known as pucuk paku pakis, is perhaps the most widely available fern and is found in eateries and restaurants throughout the nation. Stenochlaena palustris is another type of wild fern popularly used for food. Endemic to East Malaysia, it is called midin in Sarawak and is prized for its fiddleheads by locals and visitors. It is known by the native peoples of Sabah as lemiding, lembiding or lombiding, where both the leaves and the fiddleheads of the plant are eaten. The young shoots of plants like bamboo and coconut are popularly harvested as food by communities outside urban areas. A popular way to cook leafy vegetables like kangkung and sweet potato leaves is stir frying with a pungent sauce made from belacan (shrimp paste) and hot chilli peppers. Other vegetables popularly cooked this way include bean pods and fiddlehead ferns like paku pakis and midin. Vegetables like carrots, cucumbers, onions and yardlong beans are used to make a localised variety of pickle called acar. Vegetables and herbs are also popularly served undressed and often raw in some rural indigenous communities as ulam. An ulam spread may include items such as banana blossoms, cucumber, winged beans, pegaga leaves, petai, and yardlong beans, typically eaten with a pungent dipping sauce like sambal belacan.
Малайзиядағы вегетариандық
2012 жылы Малайзияның жалпы халқының шамамен бір миллион адамы вегетариандық өмір салтын ұстанатын болса, бүгінде вегетариандық тағамдарды сыртта тамақтану кезінде табу әлдеқайда оңай. Дегенмен, дәстүрлі малай тағамдарында ет пен теңіз өнімдеріне басымдық берілуі және көптеген жергілікті тағамдарға креветка пастасы және басқа да теңіз өнімдері қосылатынына байланысты, вегетариандық немесе вегандық тағамдарды іздеу үшін тамақтанушылар менюлерді зерделеуде қиындыққа тап болуы мүмкін. "Sayur sayuran", "vegetarian" деген сөздер немесе қытай іріптері 素 немесе 斎 жазылған мейрамханалар ет жемейтін адамдарға алуан түрлі тағамдар ұсынады. Мұндай мейрамханалар ел бойынша, әсіресе қалаларда көптеп кездеседі. Бұл мейрамханаларда тек вегетариандық/вегандық тағамдар беріледі және тағам дайындауда ешқандай ет немесе жануарлар өнімдері қолданылмайды. Тіпті ет пен теңіз өнімдерін ұсынатын мейрамханалар да сұраған жағдайда вегетариандық тағамдар дайындап береді. Кейбір ет тағамдарына маманданған мейрамханалардың менюінде де вегетариандық бөлімдер кездеседі. Малайзиялық қытайлардың 80% астамы өзін буддист деп есептейді, ал олардың кейбіреулері белгілі бір уақыт аралығында вегетариандық диетаны ұстанады. Кейбір вегетариандық қытай асханаларында тек вегетариандық мәзір ұсынылады (қытайша: 素食, 斎), онда ет тағамдарына ұқсас көрінетін және тіпті дәмінде "тоңқарылған шошқа", "терісі" мен "сүйектері" бар қуырылған "балық", "сүйегі" бар "тауық буындары" сияқты қытай тағамдары бар. Мұндай мейрамханаларды діни себептермен жануарлардан алынған өнімдерді, күшті дәмді көкөністерді және дәмдеуіштерді тұтынудан бас тартатын және вегетариандық өмір салтын ұстанатын иелері басқарады. Ет аналогтары көбінесе импортталмай, жергілікті өндірісте жасалады және тек соя, глютен, саңырауқұлақ және түйіртүбірлі көкөністер сияқты ингредиенттерден тұрады. Организациялық вегетариандық диета да қазіргі кезде трендтік және танымал болып келеді. Организациялық вегетариандық мәзірдің көп бөлігінде суперфуд ингредиенттері болады, мысалы: организациялық киноа, тары, чиа тұқымы, зығыр тұқымы, авокадо, жұмыртқа, тофу, қарағай жаңғағы, көкжидек, бадам сүті және т.б. Соңғы жылдары көптеген жеміс-жидектер мен көкөністер жергілікті шаруашылықтарда өндіріледі. Вегетариандық самбал балаканның, наси лемак чили пастасының және т.б. организациялық нұсқалары да бар. Буддистік вегетариандық мейрамханаларды қытайлар көп тұратын аймақтарда кездестіруге болады және олар кейбір мереке күндері, әсіресе көптеген буддистер кем дегенде бір күнге қатаң вегетариандық диетаны ұстанатын күндері, аса көп келушілерді қабылдайды. Буддизмде толық уақытты вегетариандықтар Буддизмнің бес ережесін сақтайды. Олар тірі жандарды қасақана өлтіруден немесе зақымдаудан аулақ болу үшін вегетариандыққа ұмтылады. Тағы бір ереже – ләззат алу үшін есірткі немесе маскүнемдіктерді қолданбау, сондықтан таза вегетариандық дүкендерде алкоголь қолданылмайды. (Дегенмен, ет тағамдарын ұсынатын мейрамханалардың мәзірінен вегетариандық тағамдарды тапсыру кезінде бұл ереже сақталмайды.) Вегетариандық өмір салты үнді мәдениетінде ұзақ тарихы бар және құрметке ие. Кейбір малайзиялық үндістер вегетариандық болып туып өседі және олардың әулеттерінің көптеген буындары вегетариандық өмір салтын ұстанған. Басқалары Тай Понггал, индустардың жаңа жылы, Дипавали, толық ай дұғалары сияқты ырысқұмар мерекелерде және қасиетті ғибадатханаларды зиярат еткенде құрмет көрсету мақсатымен вегетариандық диетаны ұстанады. Таипусам және басқа да қасиетті дұғалар кезінде нәзік тілектер орындалғанға дейін ет жеуден бас тарту – дене мен жанды бейтарап және шоғырландырылған күйге келтіру үшін кең таралған тәжірибе. Оңтүстік және Солтүстік Үндістан тағамдары ежелгі аюрведаға негізделген және арусувай немесе алты түрлі дәмді тағамдарды қамтиды. Кейбір үнділік вегетариандық тағамдарға сүт өнімдері мен бал қосылуы мүмкін (лакто-вегетариандық). Басқалары кокос сүті мен жаңғақтарға негізделген. Малайзияда таза вегетариандық мәзір ұсынатын көптеген үнділік мейрамханалар мен дәмханалар бар. Әсіресе Оңтүстік Үндістан мейрамханаларында тали тағамы, сондай-ақ банан жапырағына оралған күріш, көбінесе вегетариандық болып табылады, және кесари, тосе, идли, аппума, ваде, авиял, идияппам және паниарам сияқты алуан түрлі тәттілер, тағамдар мен жеңіл тағамдар ұсынылады.
As of 2012, about one million people within Malaysia's total population were practising vegetarians, and vegetarian food is much easier to obtain when dining out today. However, because of the heavy emphasis on meat and seafood by traditional Malay cuisine as well as the common inclusion of shrimp paste and other seafood products in many local dishes, diners may find it difficult to negotiate their way around menus in search of vegetarian or vegan food in Malay cuisine restaurants. Restaurants that display signs with the words sayur sayuran, vegetarian or the Chinese characters 素 or 斎 will offer a decent variety of food for diners who abstain from meat. There are many of them across the country, particularly in urban areas. These restaurants serve only vegetarian/vegan food and absolutely no meat or animal products is used in their cooking. Even restaurants that specialise in meat and seafood will make vegetarian dishes upon request. Some meat serving restaurants have a vegetarian section in their menu. Over 80% of Malaysian Chinese identify themselves as Buddhists, and some follow a vegetarian diet at least some of the time. Some vegetarian Chinese cuisine restaurants offer an exclusively vegetarian menu (Chinese: 素食, 斎) featuring Chinese dishes which resemble meat dishes in look and even taste like "roast pork", fried "fish" with "skin" and "bones", and "chicken drumsticks" complete with a "bone". These restaurants are run by proprietors who abstain from consumption of animal products and strong tasting vegetables and spices as way of life for religious reasons, and are essentially vegan. The meat analogues used are often locally produced as opposed to imported, and are made solely from ingredients like soy, gluten, mushrooms and tuber vegetables. Organic vegetarianism has also slowly become a trendy modern vegetarian diet nowadays. Most of the organic vegetarian menu will include superfood ingredients, for example: organic quinoa, millet, chia seeds, flax seeds, avocado, egg, tofu, pine nuts, blueberry, almond milk, etc. A lot of organic fruit and vegetables are locally produced in recent years. There is even an organic version of vegetarian sambal balacan, Nasi lemak chili paste, etc. Buddhist vegetarian restaurants are likely to be found in areas with a high concentration of Chinese and tend to be especially busy on certain festive days where many Buddhists adopt a strict vegetarian diet for at least a day. In Buddhism, some people who are full time vegetarians are observing the Buddhist Five Precepts. They are vegetarian because they are observing the precept to abstain from killing or harming living beings intentionally. Another precept is to abstain from taking drugs or intoxicants for enjoyment, hence, alcohol is not used in most pure vegetarian shops. (This is different, however, when ordering vegetarian food off the menu of restaurants that serve meat dishes.) Vegetarianism has a long and revered tradition in Indian culture. Some Malaysian Indians are born and bred vegetarians who often hail from a family line with generations of vegetarians. Some others practice vegetarianism on auspicious festivals such as Thai Ponggal, Hindu New Year, Deepavali, Full Moon Prayers, and on certain days of the week as a symbol of respect when they visit holy temples. Abstaining from meat before fulfilling a vow is a common practice to bring the body to a neutral and focused state, physically and mentally, during Thaipusam and other holy prayer events. Dishes, of South and North Indian types, are based on the ancient concept of Ayurveda and are known to include arusuvai or six types of tastes. Some Indian vegetarian dishes may incorporate dairy products and honey (lacto vegetarian). Some others are heavily based on lavish coconut milk and nuts. There are many Indian eateries and restaurants in Malaysia that offer a pure vegetarian menu. South Indian restaurants, in particular, offer no shortage of meatless options such as Thali meal, also known as banana leaf rice, which is often vegetarian by default, and a wide array of sweets, snacks and light meals such as kesari, tose, idli, uppuma, vade, aviyal, idiyappam and paniyaram.