Көне грек және римдік тазалау құралы – стрігіл. Спортшылар, әскерлер, байлар денесін тазалау үшін қолданған. Тарих, археология, гигиена туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне грек және римдік тазалау құралы
Ancient Greek and Roman cleaning tool
Стригиль (лат. strigilis) немесе стелгис (вероятно, грек тілінен алынған сөз) – көне грек және рим мәдениеттерінде денеден кір, тер және моншаға түсу алдында жағылатын майды сыпырып тазалауға арналған құрал. Бұл мәдениеттерде стригильді негізінен ерлер, әсіресе ерлер арасындағы спортшылар қолданған; алайда этрус мәдениетінде екі жыныстың да стригиль қолданғандығына қатысты деректер бар. Стандартты құрылымы – металдан жасалған иілген пышақ және оның тұтқасы. Бұл құралды денелеріне көп мөлшерде кір мен тер жиналған, қарқынды қызметпен айналысатын адамдар жиі қолданған. Стригильді спортшылар, байлар, сарбаздар және тағы басқалар пайдаланған. Дегенмен, бай және беделді адамдар көбінесе өздері емес, құлдары арқылы денелерін тазартатын. Стригильдер ғана емес, сонымен қатар мәдени маңызға ие болды. Оларды көбінесе қабірлерде немесе жерлеу орындарында, кейде май сақталатын ыдыстармен бірге табады.
The strigil (Latin: strigilis) or stlegis (, probably a loanword from the Pre Greek substrate) is a tool for the cleansing of the body by scraping off dirt, perspiration, and oil that was applied before bathing in Ancient Greek and Roman cultures. In these cultures the strigil was primarily used by men, specifically male athletes; however, in Etruscan culture there is some evidence of strigils being used by both sexes. The standard design is a curved blade with a handle, all of which is made of metal. Strigils were commonly used by individuals who were engaging in vigorous activities, in which they accumulated large amounts of dirt and sweat on their bodies. The people who used the strigil included athletes, the wealthy, soldiers, and more. However, wealthy or prestigious individuals often had slaves to wield the strigils and clean their bodies, rather than doing it themselves. Strigils were not only significant in a practical sense, but culturally as well. They are often found in tombs or burials, in some cases along with a bottle of oil.
Уақыт шкаласы
Грек тарихының ертерек дәуірлерінде стригильдер қолданылмаған. Бұны Гомердің поэмалары растайды, онда шомылғаннан кейін май жағылғаны, бірақ алынбағаны айтылған. Сонымен қатар, стригильдер туралы әдебиетте б.з.б. V ғасырдың соңына дейін еске алынбаған.
Strigils were not used in the earlier ages of Greek history. This is supported by Homer’s poems, which state that oil was applied after bathing and was not removed. Furthermore, strigils are not mentioned in literature until the later portion of the fifth century BC.
Мәдени суреттер
Жоғарыда айтылғандай, стригильдер грек, рим және этрусқ мәдениеттерінде әртүрлі жолдармен бейнеленген. Олар көбінесе зәйтүн майымен және спортшымен бірге суреттелген. Хорватиялық Апоксиомен мүсіні спортшының стригильді қалай қолданғанын көрсетеді. Стригильдер кейбір саркофагтарда да бейнеленген, мысалы, грек дәрігерінің мәрмәр стригиль саркофагында, онда стригильдерді бейнелеу үшін күрделі S пішіндес қисықтар бар. Бір дереккөз стригильдерді сипаттаудың тағы бір жолын ұсынады: "стленгис, яғни стригиль сөзінің екінші мағынасы – гүл шоғы немесе тиара". Стригильді тиара немесе гүл шоғы ретінде қарастыруға дәлел ретінде, V ғасырға жататын бір қабірде қайтыс болған адамның маңдайына стригиль қойылған. Тағы бір б.з.д. III ғасырлық этрусқ әйелінің қабірінде айнамен бірге күміс стригиль жазуы табылған. Стригильдер этрусқ әйелдерінің қабірлерінде жиі кездесетін, және бұл әйелдердің жуыну құралдарының маңызды бөлігі болған сияқты.
As stated above, strigils are represented throughout Greek, Roman, and Etruscan cultures in varying ways. Strigils were often depicted alongside olive oil and an athlete. The Croatian Apoxyomenos is a statue that displays the use of a strigil by an athlete. Strigils were also represented on some sarcophagi, such as the marble strigil sarcophagus of a Greek physician, which has elaborate S shaped curves on it to symbolize strigils. One source offers an alternative portrayal of strigils, "a secondary meaning for the word stlengis, strigil, is wreath or tiara." To support the claim that a strigil may have been viewed as a tiara or wreath, there was a fifth century grave that had a strigil across the forehead of a corpse. In the excavation of another third century BC tomb, which contained an Etruscan woman, there was an inscribed silver strigil along with a mirror. Strigils were commonly found in the tombs of Etruscan women, and it seemed to be an essential part of women’s bathing equipment.
Құрамы мен дизайны
Жоғарыда талқыланған қабірлерден табылған стригильдерден көрініп тұрғанындай, стригильдер иесінің мәртебесіне, уақыт кезеңіне және басқа да маңызды факторларға байланысты қолданылған металл түрі, дизайны және т.б. сипаттарымен ерекшеленуі мүмкін. Көбінесе стригильдер жасауға қола мен темір пайдаланылған. Стригильдердің басқа да түрлері бар: ежелгі грек софисті Гиппиас өзіндік стригилін жасап, оны ерекше тәсілмен өңдеген, соның арқасында тер кішкентай канал арқылы төгіліп тұратын. Плутархтың еңбектерінде спарталықтардың кейде металл стригильдердің орнына қамыс қолданғандары айтылады.
As is obvious from the strigils found in the previously discussed tombs, strigils could differ in the type of metal used, design, etc., depending on the status of the individual it belonged to, time period, and other relevant factors. The typical metals used for strigils were bronze and iron. Some other variations of strigils are as follows: Hippias, an ancient Greek sophist who created his own strigil, made it in a unique way which allowed for sweat to drain through a small channel. Literature from Plutarch states that Spartans used reeds at times instead of the typical metal strigils.