Кіріспе

Ет қосылған паштет

Паштет (PATay, US) – еттен жасалған қоспа. Бастапқыда бұл тағам қамырдан жасалған ыдысқа пісірілген, бірақ соңғы уақытта көбінесе қамырсыз, терринде пісіріледі. Оған шошқа, құс, балық немесе сиыр еті, май, көкөніс, шөптер, дәмдеуіштер, шарап және коньяк сияқты әртүрлі ингредиенттер қосылады.

Тарих және этимология

Француз академиясының сөздігі мен Оксфорд ағылшын сөздігі бұл терминді 12 ғасырға дейін жетелейді. Біріншісінде бастапқы мағынасы "пеште пісірілген, ұсақталған ет немесе балықпен оралған аспаздық дайындама" деп берілген, ал OED анықтамасы "әдетте ұсақталған ет, балық, көкөніс сияқты толтырылған пирог немесе қанттық өнім" деп түсіндіріледі. Француз тіліндегі "пате" (pastry) және "пате" (pâté) сөздерінің екеуі де латын тіліндегі "pasta" сөзінен шыққан, ол паста немесе қамырды білдіреді (сондай-ақ ағылшын тіліндегі "pastry" да). 19 ғасырда қамырдан жасалған қаптама жиі қолданылмады. Пате римдіктерге де белгілі болған, олар оны көбінесе шошқа етінен дайындаған, бірақ маринадталған және дәмдегіш қосылған құстардың тілі де негізгі ингредиенттердің бірі болуы мүмкін. Мысалы, француз қарулы күштері үшін консервіленген паште 100 жылдан бері рационға кіреді.

Керемет

Тауық бауырынан жасалған перфейь паштенің бір түрі саналады. Паште жасау үшін бауырды майда пісірудің орнына, перфейь дайындау үшін алдымен бауырды пюреге айналдырып, сосын оны ішекше арқылы сүзіп, су ваннасында қатырғанша пісіреді. Осылайша, тегіс текстураға қол жеткізуге болады.

Басқа елдер

Ресейде бұл тағамды көбінесе печёночный паштет ("бауыр паштеті") деп атайды, сонымен қатар басқа жануарлардың етін де пайдалануға болады. Бауырды алдымен пісіріп (қайнатып немесе қуырып), май немесе сары маймен, сондай-ақ жаңа немесе қуырылған пияз, морковь, дәмдеуіштер мен шөптер сияқты қосымшалармен араластырады. Оны әрі қайнатуға болады (көбінесе пісіріледі), бірақ көбінесе қосымша дайындықсыз қолданылады. Ресейде паштет табақта немесе ыдыста беріледі және әдетте жануарлардың, мысалы, кірпілердің пішініне келтіріледі. Ашкенази еврей тағамында осыған ұқсас рецепт майдың орнына шмальц қолданылып, қайнатылған жұмыртқалар жиі қосылатын майлы бауыр деп аталады. Яһуди тағамындағы тағы бір кең таралған паштет түрі, сонымен қатар Ресей мен Украинада танымал, - воршмак немесе гехакте геринг (ұсақталған шаян). Вьетнам тағамында паштет көбінесе bánh mì багет түріндегі сендвичтерде қолданылады.