Славянофобия – көзқарас, яғни славян халықтарына деген жеккөрушілік, кемсітушілік. Тарих бойы, әсіресе 2-дүниежүзілік соғыс кезінде күшейді. Құдай қорғасын!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Славян халықтарына деген жеккөрушілік, нәсілдік дискриминация немесе кемсітушілік
Hostility, prejudice, or discrimination against Slavic peoples
Славяндарға қарсы сезім, сондай-ақ славянофобия деп аталады, түрлі славян халықтарына бағытталған жеккөрушілік, ұжымдық жек көру және дискриминацияны білдіреді. Расизм мен ксенофобиямен қатар, тарихта славяндарға қарсы сезімнің ең көп таралған түрі – славяндардың басқа халықтардан кем деген пікір болды. Бұл сезім Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өршіп, нацистік Германия славяндарды, әсіресе поляктарды, орыстарды, белорустар мен украиндықтарды "адам емес" (Untermensch) деп санап, Generalplan Ost және Аштық жоспары арқылы олардың көп бөлігін жоюды жоспарлады. Славофобия АҚШ-та екі рет байқалды: алғаш рет Прогрессивтік дәуірде, Шығыс Еуропадан келген иммигранттар Батыс Еуропа текті американдық азаматтардың үстемдік класының қарсылығына тап болды; ал екінші рет – Ұлы Суық соғыс кезінде, АҚШ Кеңес Одағымен қатаң жаһандық бәсекелестікке түскенде.
Anti Slavic sentiment, also called Slavophobia, refers to prejudice, collective hatred, and discrimination directed at the various Slavic peoples. Accompanying racism and xenophobia, the most common manifestation of anti Slavic sentiment throughout history has been the assertion that Slavs are inferior to other peoples. This sentiment peaked during World War II, when Nazi Germany classified Slavs— especially the Poles, Russians, Belarussians and Ukrainians—as "subhumans" ([[Untermensch) and planned to exterminate a large number of them through the Generalplan Ost and Hunger Plan. Slavophobia also emerged twice in the United States: the first time was during the Progressive Era, when immigrants from Eastern Europe were met with opposition from the dominant class of Western European–origin American citizens; and again during the Cold War, when the United States became locked in an intensive global rivalry with the Soviet Union.
Қазақстан
ХХ ғасырдың басында Албаниядағы антиславизм Австрия-Венгриядағы монастырьларда білім алған францискан монахтарының еңбегі арқасында дамыды. Бұл, албан халқының славян көршілері тарапынан жақында жасалған жаппай қырғындар мен жер аударулардың салдарынан болды. Сенімсіз дереккөз: date=June 2023 Албандық зиялы қауымы мақтан тұтып былай деді: "Біз, албандар, Балқанның түпкілікті және автохтондық халқымыз. Славяндар – Азиядан кеше ғана келген жаулап алушылар мен көшпенділер." Сенімсіз дереккөз: date=June 2023 Совет тарихнамасында Албаниядағы антиславизм католик дін қызметкерлерімен ынталандырылды, олар католик дін қызметкерлері мен славяндардың "Альбаниядағы австро-венгер империясының қанаушылық жоспарларына" қарсы шығуларына байланысты славяндарға қарсы болды.
At the beginning of the 20th century, anti Slavism in Albania was developed by the work of the Franciscan friars who had studied in monasteries in Austria Hungary, after the recent massacres and expulsions of Albanians by their Slavic neighbours. Unreliable source: date=June 2023 The Albanian intelligentsia proudly asserted, "We Albanians are the original and autochthonous race of the Balkans. The Slavs are conquerors and immigrants who came but yesterday from Asia." Unreliable source: date=June 2023 In Soviet historiography, anti Slavism in Albania was inspired by the Catholic clergy, which opposed the Slavic people because of the role the Catholic clergy and Slavs opposed "rapacious plans of Austro Hungarian imperialism in Albania".
Канада
Канадада көптеген ксенофобиялық ақ үстемдікшілдер өз ұлтының "англосаксон" мәдениетімен тығыз байланысты болды, әсіресе 1900 жылдардың басынан Екінші дүниежүзілік соғыстың аяғына дейін. Канададағы Ку-клукс-клан Саскачеван және Альберта провинцияларында белгілі болды, олардың екеуінде де Шығыс Еуропалық этникалық топтардың саны салыстырмалы түрде көп. Украина, Ресей және Польшадан келген иммигранттар жиі айыпталып, мақсатқа алынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде мыңдаған украин канадалықтары канадалық тумашылар оларды Канаданың Батыс Еуропалық мұрасына "қорқыныш" деп қарағандықтан, "жау шетелдіктер" деп есептелді. Осы себепті олардың көпшілігі концлагерлерге қамалды. Жақында Австро-Венгрия империясынан көшіп келген украиндықтарға қатысты тұрақты кемсітушілік болды.
In Canada, many xenophobic white supremacists were deeply tied to their nation's "Anglo Saxon" culture, specifically from the early 1900s to the end of World War II. The Ku Klux Klan in Canada was prominent in the provinces of Saskatchewan and Alberta, both of which have a relatively high Eastern European ethnic population. Immigrants from Ukraine, Russia, and Poland were frequently denounced and targeted. During World War I, thousands of Ukrainian Canadians were seen as "enemy aliens" as Canadian nativists saw them as a "threat" to Canada's Western European heritage. Due to this, many of them were interned in concentration camps. There was constant discrimination towards Ukrainians who recently immigrated from the Austro Hungarian Empire.
Германия
Нацистік Германия кезінде славяндарға қарсы сезімдер өршігенімен, Германияда славянофобияның ұзақ тарихы бар. Атап айтқанда, Пруссияның германдық халқы поляктарды көбінесе жағымсыз бейнелеген, бұл нацистік режимдегі болашақ славянофобиямен сабақтас болды. Фридрих Энгельс 1849 жылғы «Мадьяр күресі» деген мақаласында Австрия империясында тұратын славяндарды «жабайылар» деп атап, оларды «германдық австриялықтар құтқаруы керек» деді. Густав Фрейтагтың 1855 жылы жарық көрген «Солл унд Хабен» («Борыш пен несие») романы 19 ғасырдағы ең көп оқылатын неміс романдарының бірі болды және онда антисемиттік көзқарастармен қатар поляктардың қабілетсіздігі бейнеленген.
Though anti Slavic sentiments reached their peak during Nazi Germany, Germany has had a long history of Slavophobia. In particular, the Germanic people of Prussia often depicted Polish people in a negative light, which paralleled future Slavophobia in the Nazi regime. Friedrich Engels, in his 1849 article "The Magyar Struggle," said that the Slavs living in the Austrian Empire were "barbarians" who "needed to be saved" by the Germanic Austrians. Gustav Freytag's 1855 novel Soll und Haben ("Debt and Credit") was one of the most read German novels of the 19th century, and contained antisemitic sentiments as well as depictions of Poles as incompetent.
Нацистік Германия
Нацизм идеологиясында антиславяндық расизм маңызды рөл атқарды. Адольф Гитлер мен нацистік партия славян елдері, әсіресе Польша, Кеңес Одағы және Югославия, сондай-ақ олардың халықтары «Untermenschen» (адамнан төмен) болды деген сенімде болды. Олардың көзқарасы бойынша, бұл славян халықтары шетелдік саналды және арийлердің басты нәсілінің бөлігі ретінде қарастырылмады. Нацистік Германия Кеңес Одағын еуропалықтардың «азиялық жауы» ретінде бейнеледі, сонымен қатар оның халқын еврейлер мен коммунистер басқаратын, төмен тұрған жаратылыстар ретінде көрсетті. Гитлердің «Менің күресім» атты автобиографиясы ашық түрде славяндарға қарсы болды. Ол былай деп жазды: «Славяндардың мемлекет құру қабілетіне күмән келтіру керек», және ол славяндарды Ұлы Германияға қосу идеясын бастапқыда қабылдамады. Бұл мемлекеттердегі кейбір азшылықтарға ерекшеліктер жасалды, олар нацистермен германдық болуға дайын болған славяндар емес, этникалық германдық қоныс аударушылардың ұрпақтары деп есептелді. Ол қазіргі Ресейдің дамуын ұлттағы славян емес, германдық элементтердің еңбегі деп санайды, бірақ бұл жетістіктер Октябрь революциясымен жойылды деп сенді. «Менің күресімде» ол былай деп жазды: «Ресей мемлекетінің құрылуы Ресейдегі славяндардың саяси қабілеттерінің нәтижесі емес, төменгі нәсілдегі германдық элементтің мемлекет құру тиімділігінің керемет мысалы».
Anti Slavic racism played a significant role within the ideology of Nazism. Adolf Hitler and the Nazi Party held the belief that Slavic countries particularly Poland, Soviet Union, and Yugoslavia, as well as their respective peoples were "Untermenschen" (subhumans). According to their viewpoint, these Slavic nations were deemed to be foreign entities and were not considered part of the Aryan master race. Nazi Germany depicted the Soviet Union as an "Asiatic enemy" of Europeans, in addition to portraying its population as inferior subhumans controlled by Jews and communists. Hitler’s autobiography Mein Kampf was openly anti Slavic. He wrote: “One ought to cast the utmost doubt on the state building power of the Slavs,” and from the beginning, he rejected the idea of incorporating the Slavs into Greater Germany. There were exceptions for some minorities in these states which were deemed by the Nazis to be the descendants of ethnic Germanic settlers, and not merely Slavs who were willing to be Germanized. He considered the development of modern Russia to have been the work of Germanic, not Slavic, elements in the nation, but believed those achievements had been undone and destroyed by the October Revolution, in Mein Kampf, he wrote, “The organization of a Russian state formation was not the result of the political abilities of the Slavs in Russia, but only a wonderful example of the state forming efficacity of the German element in an inferior race.”
Нәтижесінде туындаған геноцидтік Generalplan Ost жоспары бойынша миллиондаған неміс және басқа да «германдық» қоныс аударушылар жаулап алынған аумақтарға көшірілмек, ал бастапқы славян тұрғындары жойылмақ, қуылмақ немесе құлдыққа алынбақ. Generalplan Ost аясында нацистік Германия аштық жоспарын әзірледі, бұл Шығыс Еуропа жерлерінде өндірілген барлық азық-түлікті тартып алып, оны Германияға, негізінен неміс армиясына жеткізуді қамтитын мәжбүрлі аштық бағдарламасы. Бұл жоспарды толық жүзеге асыру нәтижесінде 20-30 миллион адам (негізінен ресейліктер, белорустар және украиндықтар) аштықтан қаза табар еді. Бұл жоспарға сәйкес 1941 жылдан 1944 жылға дейін төрт миллионнан астам совет азаматы аштықтан қайтыс болды деп есептеледі. Польшаның Германияға жақын орналасуына байланысты қоныс аудару саясаты одан да дамыған деңгейге жетті. Нацистер бұл одақтарды хорваттардың «славяндарға қарағанда германдық» екенін мәлімдеп ресми түрде ақтады. Бұл идеяны Хорватияның фашистік диктаторы Анте Павелич таратып жүрді. Ол «хорваттар ежелгі готтардың ұрпақтары» деген пікірді жақтады. Алайда нацистік режим хорваттарды олармен одақтас болғанына қарамастан «адамнан төмен» деп жіктеуін тоқтатпады. Гитлер болгарларды «түрікмендер», ал чехтер мен словактарды моңғолдар деп санады. 2022 жылы Ресейдің Украинаны басып алуынан бері Германиядағы орыс тілділер дискриминацияның күшеюіне тап болды, соның ішінде Ресейдің соғыстағы әрекеттері үшін жамайттық айыптауға ұшырады, олардың көпшілігі Германияда ондаған жылдар бойы тұрғанына және көптегені тіпті ресейлік те емес екеніне қарамастан. Ресей тілі Кеңес Одағының жалпы тілі болғандықтан, Германияда тұратын орысша сөйлейтін иммигрант Совет Одағының ықпалында болған кез келген жердің азаматы болуы мүмкін. 1913 жылы Грекия солтүстік Грекиядағы славяндар қоныстанған аймақтарды басып алған кезде, славян топонимдері грекше топонимдеріне ауыстырылды. Грекия үкіметі бұл туралы былай деп мәлімдеді: «Біздің отанымыздың сұлулығын ластайтын және бүлдіретін барлық атауларды жоюды көздедік». Грекияның Азамат соғысы кезінде славяндарға қарсы сезім күшейді, өйткені Македония партизандары Грекияның Демократиялық Армиясымен бірікті, олар тең дәрежеде қарастырылмады және барлық жерде кемсітушілікке ұшырады, олар грек емес, славян ретінде өзін тануды таңдағандықтан «күнә» жасады деп айыпталды. Македониялық партизандар жою, физикалық шабуылдар, өлтіру, олардың қоныстарына шабуыл жасау, күштеп шығару, қозғалыс бостандығына шектеулер және бюрократиялық проблемалар сияқты басқа да кемсітушілік әрекеттерге ұшырады. 1948 жылы Грекияның Демократиялық Армиясы грек және славян текті ондаған мың босқын балаларды эвакуациялады. 1985 жылы босқындарға Грекияға қайта кіруге, Грекия азаматтығын алуға және мүлікті қайтарып алуға рұқсат берілді, бірақ олар «жынысы бойынша грек» болған жағдайда ғана, бұл славяндық жеке басын иеленгендерге Грекия азаматтығын алуға, Грекияға кіруге және мүлікті талап етуге тыйым салды. Бүгінде грек мемлекеті өзінің этникалық македондық және басқа славян азшылықтарын мойындамайды, олардың жоқ екенін мәлімдейді, сондықтан Грекия оларға адам құқықтары туралы шарттарда кепілдік берілген құқықтардың ешқайсысын беруге құқылы емес.
Because, according to the Nazis, the German people needed more territory to sustain its surplus population, an ideology of conquest and depopulation was formulated for Central and Eastern Europe according to the principle of Lebensraum, itself based on an older theme in German nationalism which maintained that Germany had a "natural yearning" to expand its borders eastward (Drang Nach Osten). According to the resulting genocidal Generalplan Ost, millions of German and other "Germanic" settlers would be moved into the conquered territories, and the original Slavic inhabitants were to be annihilated, removed or enslaved. As part of the Generalplan Ost, Nazi Germany developed the Hunger Plan, a forced starvation programme which involved the seizure of all of the food which was produced on Eastern European lands and the delivery of it to Germany, primarily to the German army. The full implementation of this plan would have ultimately resulted in the starvation and death of 20 to 30 million people (mainly Russians, Belarusians, and Ukrainians). It is estimated that in accordance with this plan, over four million Soviet citizens were starved to death from 1941 to 1944. The resettlement policy reached a much more advanced stage in occupied Poland because of its immediate proximity to Germany. The Nazis officially justified these alliances by stating that the Croats were "more Germanic than Slav", a notion which was propagated by Croatia's fascist dictator Ante Pavelić, who espoused the view that the "Croats were the descendants of the ancient Goths" who "had the pan Slavic idea forced upon them as something artificial". However, the Nazi regime continued to classify the Croats as "subhumans" despite its alliance with them. Hitler also believed that the Bulgarians were "Turkoman", while the Czechs and Slovaks were Mongolians in their origins. Since the invasion of Ukraine by Russia in 2022, Russian speakers in Germany have faced increased discrimination, including collective blame for Russia's actions in the war, despite most having lived in Germany for decades and many not being Russian at all. Since the Russian language was the lingua franca of the Soviet Union, an immigrant living in Germany who speaks Russian could be from anywhere that was influenced by the Soviet Union. In 1913, when Greece took control of Slavic inhabited areas in Northern Greece, the Slavic toponyms were changed to Greek, and according to the Greek government, this was "the elimination of all the names which pollute and disfigure the beautiful appearance of our fatherland." Anti Slavic sentiment escalated during the Greek Civil War, when Macedonian partisans, who aligned themselves with the Democratic Army of Greece, were not treated as equals and suffered discrimination everywhere, they were accused of committing a "sin" because they chose to identify themselves as Slavs rather than Greeks. The Macedonian partisans were subjected to threats of extermination, physical attacks, murder, attacks on their settlements, forcible expulsions, restrictions on freedom of movement, and bureaucratic problems, among other discriminatory acts. In 1948, the Democratic Army of Greece evacuated tens of thousands of child refugees, both Greek and Slavic in origin. In 1985, the refugees were allowed to re enter Greece, claim Greek citizenship, and reclaim property, but only if they were "Greek by genus", thus prohibiting those with a Slavic identity from obtaining Greek citizenship, entering Greece, and claiming property. Today, the Greek state does not recognize its ethnic Macedonian and other Slavic minorities, claiming that they do not exist, with Greece therefore having the right not to grant them any of the rights that are guaranteed to them by human rights treaties.
Америка Құрама Штаттары
Америка Құрама Штаттарының славянофобия тарихы ұзақ. Славянофобия 20 ғасырдың басында, Еуропадан көші-қонның "екінші толқыны" кезінде, Оңтүстік және Шығыс Еуропадан көптеген адамдар АҚШ-қа келгенде күшейді. Славян халықтары американдық қоғамға сіңе алмайтын, "төмен дәрежелі нәсіл" деп есептелді. АҚШ-та славянофобия Суық соғыс кезінде қайтадан өршиді, онда барлық славян ұлттары АҚШ-тың Кеңес Одағына деген сенімсіздігіне байланысты жау саналып, қараланды. Балқандағы соғыс (Америка оған жиі араласты) Балқан халықтарының "шексіз зорлық-зомбылыққа бейімділігінен" туындайды деп есептелді. Осының салдарынан, АҚШ және Батыс елдерінде көптеген славян халқы өз тегін ағылшыншалауға және славян мәдениетін жасыруға мәжбүр болды (және оларға әлі де қысым көрсетілуде). Американың мәдениетінде славян халқы (әсіресе, орыстар) көбінесе зұлым қылмыскерлер немесе ақылы төмен, беймәлім комедиялық кейіпкерлер ретінде бейнеленеді. "Ақымақ поляк" немесе "поляк анекдоттары" (поляк халқына қатысты қарапайым анекдоттар) – Америкадағы поляктарға қарсы сезімнің бір көрінісі ғана және оларды әртүрлі кезеңдердегі көптеген бұқаралық ақпарат құралдарында кездестіруге болады. Украинаға Ресейдің басып кіргенінен кейін Америкада славянофобия қайта жанданды, орыс американдықтары мен орыс тегіндес адамдар ресейлік үкіметтің әрекеттеріне жаманаттылықпен айыпталды.
The United States of America has a long history of Slavophobia. Slavophobia began in earnest during the "second wave" of European immigration in the early 1900s, when many people from Southern and Eastern Europe were immigrating to the US. Slavic peoples were considered to be people of an "inferior race" who were unable to assimilate into American society. Slavophobia in the US ramped up again during the Cold War, when Slavic peoples of all nationalities were considered enemies due to the United States' distrust of the Soviet Union. War in the Balkans (which America often had a part in) was considered inevitable due to the Balkan peoples' "propensity for extreme war violence." As a result, many Slavic people in the US and Western countries felt pressure (and continue to feel pressure) to Anglicize their surnames and downplay their Slavic culture. In American pop culture, Slavic people (specifically Russians) are usually portrayed as either nefarious, violent criminals or as unintelligent, oblivious comic relief. "Dumb Pole" jokes or "Polish jokes" (derogatory jokes towards Polish people) are just one manifestation of anti Polish sentiment in America, and can be found in all sorts of media from many time periods. Slavophobia has had a resurgence in America following Russia's invasion of Ukraine, where Russian Americans and people of Russian descent have been collectively blamed for the Russian government's actions.
Антиславян әдебиетінің үлгілері
Зекер, Роберт М. "Славян ақ адамды өлтіретін ласта өмір сүре алады»: нәсіл және еуропалық «басқалар». Раса және Американың иммигрант баспасөзі: словактар қалай ақ адамдар сияқты ойлауға үйренді. Лондон: Блумсбери академиялық, 2011. 68–102. Блумсбери жинақтары. Интернет. 5 қазан 2021. http://dx.doi.org/10.5040/9781628928273. ch 004.
Zecker, Robert M. "“A Slav Can Live in Dirt That Would Kill a White Man”: Race and the European “Other”." Race and America's Immigrant Press: How the Slovaks were Taught to Think Like White People. London: Bloomsbury Academic, 2011. 68–102. Bloomsbury Collections. Web. 5 Oct. 2021. http://dx. doi. org/10.5040/9781628928273. ch 004