Ирландия мифологиясындағы Грайне туралы әңгіме

Кіріспе

Ирланд мифологиясындағы кейіпкер Грайнне, кейде ағылшын тілінде Grania деп жазылады, ирланд мифологиясындағы Фианна циклында король Кормак мак Айрттың қызы. Ол Орта Ирландия мәтіні «Финн және Грайне» және 17 ғасырдағы «Диармуид пен Грайненың қуғыны» әңгімесіндегі маңызды тұлғалардың бірі. Бұл әңгіме Фианна басшысы Фионн мак Камхайлмен жасалған келісімі мен Фионнның батыры Диармуид Уа Дуйбнемен қашып кетуі туралы айтады.

Тарих

Диармуид пен Гринннің ізденуінде Гринн Фионнға үйленуге уәде етілген, бірақ оның жасына наразылық білдіріп, олардың салтанатты кешінде Диармуидпен қарым-қатынас құрады. Бастапқыда ол Фионнға адалдығы үшін бас тартады, бірақ ол онымен қашу үшін оған гейс (тыйым) қояды. Фионнан ұзақ қашуларына Диармуидтің асырап алған әкесі Аенгус Ог көмектеседі. Ақырында, Аенгус олардың атынан араласудан кейін Фионн Диармуидты кешіреді; олар Керриде қоныстанып, бес бала тудырады. Бірнеше жыл өткен соң, Диармуид Фионнмен бірге аң аулағанда қабаның шабуына ұшырап жараланады, ал Фионн оны емдеуді кешіктіріп, жағдай нашарлайды; мәтіндер Гринннің кейінгі әрекеттері туралы әртүрлі нұсқаларды ұсынады. Кейбір нұсқаларда ол күйеуінен айырылып, қайғыдан өледі; басқаларында ұлдарына Фионннан әкесінің өлімі үшін кек алуға ант береді. Тағы бір нұсқада ол Фионнды кешіреді, тіпті оған үйленеді. Тарихшы Питер Берресфорд Эллистің сөзіне сүйенсек, "[Фион Мак Камхайлдың] өмірінде көптеген махаббаттары болды, бірақ Гриннеге деген өгей махаббатынан артығы жоқ. Ол қарт кезінде [Жоғарғы патша] Кормак Мак-Арт оған қызы Гриннді үйлендірді. Бірақ тойға дейін Гренни Фионнның батырларының бірі Диармуид Уа Дюйбнемен қашып кетеді. "Диармуид пен Гринннің ізденуі" – классикалық махаббат хикаяларының бірі және Фениан аңызының маңызды эпосы". Эллис былай деп жалғастырады: "Гринннің мінезі мифтерде әрқашан дәйектілікпен бейнеленеді. Ол тез арада шешім қабылдайтын, еркіндікке құмар, аяусыз және жалынды, қазіргі заманғы терминдермен айтқанда, невротик сияқты". Гренн мен Диармуидтың оқиғасы ирланд мифологиясында жас жігіт, жас әйел және қартайған күйеуші арасындағы махаббат үшбұрышының мысалы болып табылады. Осы тақырып басқа мәдениеттерде де кездеседі, әсіресе Артурий аңызында. Диармуид пен Гринннің ізденуі Тристан мен Изельттың оқиғасына және белгілі бір дәрежеде Ланселот пен Гвиневренің махаббат оқиғасына ұқсас. LÉ Gráinne (CM10), Ирландия Әскери-теңіз күштеріндегі қызметтен шығарылған кеме, Гринннің құрметіне аталған. 1999 жылғы ирландтық би шоуы "Қауіпті жерде билеуде" Гринннің рөлін бұрынғы Riverdance жұлдызы Жан Батлер сомдады.

In The Pursuit of Diarmuid and Gráinne, Gráinne was promised in marriage to Fionn but, repulsed by his age, she forms a relationship with Diarmuid at their betrothal party. At first he refuses out of loyalty to Fionn but she places a geis upon him to run away with her. Their long flight from Fionn is aided by Diarmuid's foster father Aengus Óg. Eventually, Fionn pardons Diarmuid after Aengus intercedes on their behalf; the pair settle in Kerry and produce five children. Years later Diarmuid is wounded by a boar while hunting with Fionn, who stalls in healing him until it is too late; texts vary on Gráinne's subsequent actions. In some versions, she mourns her husband until she dies herself; in others, she swears her sons to avenge their father's death on Fionn. In still others, she forgives Fionn or even marries him. According to the historian Peter Berresford Ellis, "[Fionn Mac Cumhail] had many loves during his career but none is better known than his unrequited love for Gráinne. He was elderly when [the High King] Cormac Mac Art gave his daughter Gráinne to him in marriage. But before the ceremony, Gráinne eloped with one of Fionn’s warriors, Diarmuid Ua Duibhne. ‘The Pursuit of Diarmuid and Gráinne’ is one of the classic love tales and a major epic of the Fenian Cycle." Ellis goes on to say: "Gráinne’s character is always drawn with consistency in the myths. She is a shallow person, wilful, ruthless and passionate, and what in modern terms would be described as a neurotic." The story of Gráinne and Diarmuid is one of a number of instances in Irish mythology of a love triangle between a young man, a young woman and an aging suitor, the other most famous instance being between Naoise, Deirdre and Conchobar mac Nessa in the Ulster Cycle. The same theme also shows up in other cultures, notably in the Arthurian legend. The Pursuit of Diarmuid and Gráinne shares a number of similarities with the story of Tristan and Iseult, and to a certain extent the love affair of Lancelot and Guinevere. The LÉ Gráinne (CM10), a decommissioned ship in the Irish Naval Service, was named after Gráinne. In the 1999 Irish dance show Dancing on Dangerous Ground Gráinne is played by former Riverdance star Jean Butler.