Кіріспе

"Атлантистегі жүректер" (1999) – Стивен Кингтің 1999 жылғы қысқа әңгімелер жинағы. Бұл жинаққа екі повесть және үш қысқа әңгіме кіреді, олардың барлығы бір-бірімен байланысты кейіпкерлер арқылы байланысқан және шамамен хронологиялық тәртіппен баяндалады. Әңгімелер еркін автобиографиялық сипатта; автордың сөзінде Кинг кітаптағы орындар ойдан шығарылған болғанымен, "Алпысыншы жылдардың шындық екеніне сену қиын болса да, олар нақты оқиға" деп жазады.

"Сары шапан киген кішіпейіл адамдар"

Кітаптағы ең алғашқы және ең ұзақ шығармада 1960 жыл суреттеледі. Боби Гарфилд есімді жас бала Коннектикут штатының Харвич қаласында анасы Лизбен бірге тұрады, анасы жесір. Ол Тед Браутиган есімді, паранормальдық қабілеттері бар адаммен дос болады. Тед Боббиге сары пальто киген, көзге ұрып тұратын көліктермен жүретін "кішкентай адамдардың" оны қуалап жүргенін айтады. Боби Тедке "жоғалған жануарлар" туралы хабарламаларды көргенде оған хабарлауға уәде береді, себебі олардың жақындауының белгісі деп санайды, бірақ досын жоғалтудан қорқып, оларды көргенде ештеңе айтпайды. Бір күні Боби досы Кэролдың үш бұзақыдан бейсбол таяғымен сабалып, ағаштардың арасында тасталып қалғанын көреді. Ол оны өз пәтеріне алып келеді, онда Тед оның шығып кеткен иығын орнату үшін көйлегін шешуге мәжбүр болады. Лиз үйге оралады (өзі де жылжымайтын мүлік семинарында зорлыққа ұшырағаннан кейін) және Тед Кэролға зиян келтірді деп ойлайды. Олар қатысушылықты жояды, содан кейін Лиз Кэролды үйіне алып кетеді. Анасы Тедтің қайда екенін "кішкентай адамдарға" айтқан деп күдіктенген Боби, оларды алып кетуге дайындалып жатқан Тедті қуып жетеді. Бобиге Тедпен бірге кетіп, бағыты белгісіз сапарға шығу мүмкіндігі ұсынылады. Ол қалуды шешеді, бірақ өз шешімінен өзін жек көреді. Харвичтен анасымен бірге кеткеннен кейін және екі рет жасөсперімдерді ұстау орталығына түскеннен кейін, Боби Тедтен қызыл гүл жапырақтарымен толтырылған хат алады. Ол Тедтің тағы да "кішкентай адамдардан" азат болғанын біледі.

"Атлантистегі жүректер"

Кітаптың келесі бөлімі, "Атлантистегі жүректер" 1966 жылы оқиғасы өтеді. Питер Райли Мэн университетінің бірінші курсында оқиды, ол тұратын ерлер жатақханасында жүрек ойынына құмар болады. Студенттік шақырудың кейінге шегерілуі оларды Вьетнам соғысына қатысудан қорғап бірақ, Райли және ойынға тәуелді студенттердің саны артады (ойынды жатақханаға әкелген Ронни Маленфент басшылық етеді). Ақырында Питер Боби Гарфилдтің балалық шағынан таныс Кэролмен кездеседі. Кэрол өзінің құтылу жолы ретінде студенттік белсенділікті пайдаланады. Олар ғашық болғанмен, Кэрол мектептен кететінін хабарлайды. Ол шешімдеріне Бобидің 11 жасындағы көмегінің әсер еткенін түсіндіреді. Райли мен Кэрол оның машинасының ішінде алғаш рет бір-біріне жақындасады. Ертесі күні таңда ол Райлиге хат қалдырып, жүрек ойынын тоқтатуға кеңес береді. Мүгедек студент-белсенді Стокли Джонс (қарамастан, балдақпен жүрсе де үшінші қабаттағы жатақхана бөлмесін сұрайды), жаңбыр кезінде сығалап құлайды. Райли оның және басқа жігіттердің Джонстың бақытсыздығына күлгеніне қынжылады. Ол жүрек ойынына деген құмарлығынан арылғанын сезінеді және үлгерімді жақсартуға бел буады. Біраз уақыттан кейін Джонсты кампустың қабырғасына "Джонсонды қарға" деген жазуды жазды деген айып тағылады, жатақхана прокторы бұл жазумен бірге келген бейбітшілік белгілері Джонсқа сілтеме жасайды деп түсіндіреді. Алайда, Райли мен басқалар олардың да бейбітшілік белгілерін тасығандарын айтып, айыпты жоққа шығарып, Джонсты жазадан құтқарады. Райли емтиханды қиынмен өтсе де, Кэролдан өзі қатысқан наразылық акциясы туралы мақаласы бар хат алады.

"Сыртқы Вилли"

Бұл әңгіме алғаш рет 1994 жылғы қазан айында «Антей» журналында жарияланды, ал 1997 жылы «Кингтің» «Алты әңгіме» жинағының шектеулі басылымының бір бөлігі ретінде жарық көрді. «Атлантистегі жүректер» кітабына енгізу үшін әңгіме көп өзгертілді. Вилли Ширман – Вьетнам соғысының ардагері, Коннектикут штатында тұрады, бірақ әр күні Нью-Йорк қаласының орталық аймағындағы белгілі бір тротуарда отырады. Ол ақша алу үшін соқыр болып көрінеді, күннің сол бір уақытында, атыс кезінде уақытша соқыр болған сәтте әр күні соқыр болып қалады. Ол өзінің соқырлығы мен тілеуінің, «Сары пальтодағы кішкентай адамдар» романынан таныс Кэролды бала кезінде ұрып-соғуға қатысқаны үшін жасаған тәуба екеніне сенеді және үнемі өзімен бірге алып жүретін дәптерлеріне оған кешірім сұрайды. Вилли оның жайлы альбом да сақтайды: оның белсенді топтарға қатысуы, Реймонд Фиглер (R.F. әріптерімен, ол Рэндалл Флаг екені сезіледі) атты свенгали сияқты көшбасшының жетекшілігімен күштірек бола түсті. Топ рекрут кеңсесіне бомба шабуыл жасады, соның салдарынан Кэролға «Қызыл Кэрол» деген есім берілді (бірақ ол бомбаны тоқтатуға тырысқан болуы мүмкін). Олардың штаб-пәтеріне шабуыл жасалып, ғимаратқа қасақана өрт қойылған кезде Кэрол қаза тапқан деп есептелді. Күн батқанда Виллидің көзі қайта ашылады, ол үйге, қала маңындағы өміріне оралу уақыты келгенін білдіреді. Әңгіме оның полиция қызметкерімен қалай айналысу керектігін тапқан сәтте аяқталады.

"Біз Вьетнамда не үшін тұрмыз?"

Екі ардагер, Джон Салливан (Бобби Гарфилдтің балалық шақтағы досы) және Диффенбеккер есімді адам үшінші ардагердің жерлеу рәсіміне жиналады. Олар Май Лай сияқты қырғынға ұласуға жақын болған бір оқиғаны еске алады: тірі қалғандарды құтқаруға тырысып шаршаған Ронни Маленфент (Hearts in Atlantis-те Hearts ойыншысы ретінде алғаш рет көрінеді) Доң Хадағы ауылды жауға үгіт ретінде өртеп жіберуге ант етеді. Маленфент байонетімен әйелді жаралайды, жағдай нашарлағанда Диффенбеккер болашақ қырғынды тоқтату үшін басқа бір әскердің үстінен атып өлтіреді. Кейін Салливан ауыр жарақат алады. Ол эвакуация кезінде, бірге ұшақта отырған пышақталған қарт әйелді ("мамасанды") көреді – бұл оның мәңгілікке созылатын галлюцинациясы. Салливан мен Диффенбеккердің әңгімелерінде жиі айтылатын тақырып – екеуінің де жастық шағындағы кейіпкерлердің түрлі жолдармен материализм мен қоғамға ыңғайлануға құмарлықпен "сатылған" деген сезімі күшейе түседі. Жерлеуден үйге қайтып келе жатқанда Салливан жол апатқа ұшырайды. Галлюцинация көріп, ол аспаннан заттардың түсіп жатқанын көреді: сымсыз телефондар, рояль, тұрмыстық техника және "кішкентай адамдардың" киетін ұзын сары пальто. Оны тағы бір зат шабады, ол Бобби Гарфилдтің Альвин Дарк қолғабы екенін көреді. Мамасан жарқырап тұрып, алғаш рет сөйлейді, оны қауіпсіз сақтайтынын айтады. Ол кенеттен көлігіне оралады. Аспаннан түскен барлық заттар жоғалып кетеді, тек Салливанның қолындағы қолғап қана қалады. Салливан қатты шаршап, көзін жұмып, жүрек талмасынан көз жұмады.

"Түннің көк көлеңкелері құлап жатыр"

Боби Гарфилд Джон Салливанның жерлеу рәсіміне қатысу үшін Харвичке оралады. Ол сондай-ақ саябаққа барады, онда бір кезде Кэрол Герберді көрші жігіттер ұрып-соққаннан кейін қолы жарақаттанған күйінде кездестірген еді. Саябақта ол Кэролмен кездеседі, ол тірі, бірақ жаралы және күйген. Ол қазір Денис Шуновер деп аталады. Боби Салливанның мұрагерлік заңгері оған бұрынғы Алвин Дарк ойыншысының қолғабын, Тедтің қолжазбасымен жазылған қазіргі мекенжайымен бірге жібергендігін айтады. Содан кейін ол қолғаптың ішіндегіні шығарады: «Құбылыстар мырзасы» кітабының авторлық құқық бетін, 1960 жылғы басылым болғанымен, кітап әлі де жаңа екенін көрсетеді. Оның үстінде Тедтен Кэролға арналған хабарлама жазылған: «Оған ол арыстан сияқты батыл екенін айт», және ол «Атлантистегі жүректерде» Питер Райлиге жазған теңдеу («♡ + ☮ = INFORMATION»).

Қабылдау

Чарльз де Линт «Атлантистегі жүректерді» «Ұлы американдық бейбітшілік буынының романы» деп бағалап, «өз шеберлігінің шыңында болғанда, ол [Кинг] <қалаулы әдеби авторыңызды қосыңыз> сияқты ой қозғап, шабыттандыра алады» деді.

Фильмге бейімделу

"Сары пальтодағы кішкентай адамдар" және "Түннің аспанды көлеңкелері төгіліп жатыр" 2001 жылы "Атлантистегі жүректер" атты фильмнің негізін құрады. Фильмде Энтони Хопкинс Тед Браутиган рөлінде, Антон Ельчин Бобби Гарфилд рөлінде, Мика Бурем Кэрол Гербер рөлінде және Хоуп Дэвис Лиз Гарфилд рөлінде ойнады. Фильм мен әңгімедегі маңызды сюжеттік элементтер ортақ, бірақ көптеген егжей-тегжейлі өзгертілді. Сонымен қатар, "Қара мұнараға" жасалған барлық сілтемелер алынып тасталды және кейіпкерлердің түпкі романдағы кейінгі оқиғаларда ашылған соңғы тағдырлары көрсетілмеді. Бұл өзгерістердің тағы бір салдары – фильмнің атауы романмен таныс емес көрермендерге түсініксіз, бірақ диалогтың бір бөлігі осы мәселені шешуге тырысады: Тед балалық шақ Атлантида сияқты жоғалған қала екенін айтады.

Кингтің басқа шығармаларымен байланысы

Дерри қаласы бірнеше рет Мэн университетіне жақын орналасқандығы айтылады. Дерри Кингтің "It" (Бұл) және "Insomnia" (Ұйқысыздық) сияқты романдары мен әңгімелерінде жиі кездесетін орын. "The Regulators" (Регуляторлар) туралы да айтылады, олар Қара мұнара ғаламымен байланысты бірнеше әңгімелерде пайда болады. Тед "босқа шыққан" кезде, ол Қара мұнара ғаламында жиі кездесетін тіл қолданады, мысалы, "Құдай қаласа, су болады" және "Барлық нәрсе Сәулеге қызмет етеді" деген сөздерді айтады. Романның соңында Тед Боббиге хат жібергенде, конверт қызыл раушан гүлдерімен толтырылған; Қара мұнара қызыл раушан гүлдерінің өрісінде орналасқан, ол Cań Ka No Rey деп аталады. "Қара мұнара" сериясының жалпы сюжетіне келетін болсақ, жетінші кітапта Тедтің Қызыл патшаның Қара мұнараны ұстап тұрған сәулелерді бұзуға бағытталған жобасындағы маңызды рөлі ашылады, ал бұл сәулелер ғаламды біріктіріп тұрады. "Төменгі адамдар" Кингтің 2009 жылы Amazon Kindle үшін жарық көрген "Ur" (Ур) повесінде де кездеседі. Кэролға шабуыл жасаған зорлық-зомбылық көрсетушілердің бірі Гарри Дулиннің тегі "Wolves of the Calla" (Калланың қасқырлары) кітабындағы Молли мен Эмон Дулин сияқты шағын кейіпкерлермен, сондай-ақ "Lisey's Story" (Лизидің тарихы) кітабындағы қылмыскер Джон Дулинмен (Джим Дули және Зак МакКул аттарымен де белгілі) ортақ. Романның соңында белсенділер тобының басшысы ретінде танылған Реймонд Фиглер, Кэрол Герберге колледж кампусында жарылмаған бомбаны алуға кедергі келтірген кезде, Кингтің көптеген туындыларындағы қайта-қайта кездесетін жаман кейіпкер Рэндалл Флагтың тағы бір псевдонимі болуы мүмкін. Кинг Фиглерді Флаг деп тікелей айтпайды, бірақ Кристофер Голден мен Хэнк Вагнер "The Complete Stephen King Universe" (Стефан Кингтің толық ғаламы) кітабында Фиглердің Флаг екеніне күмән жоқ екенін айтады. Голден мен Вагнер Фиглердің өзін "сұрғылт" көрсету қабілеті (Флагтың "The Eyes of the Dragon" (Аждаһаның көздері) кітабында да бар қабілеті), Кэрол Гербер мен оның белсенді достарын манипуляциялау және Флагтың жиі псевдонимдерді қолдануы (әдетте "R. F." әріптерімен басталады) сияқты дәлелдер келтіреді.