Кіріспе

ХV ғасыр қолжазбасы
Хенгврт Чосер қолжазбасы – Кентерберий ертегілерінің ХV ғасырдың басындағы қолжазбасы, қазір Аберистуитхтегі Уэльстің Ұлттық кітапханасында сақтаулы. Бұл Чосердің мәтіні үшін маңызды дереккөз және қазір жоғалған түпнұсқа авторлық қолжазбаға қол жеткізген адам жазған болуы мүмкін. Хенгврт Чосер ЮНЕСКО-ның Ұлыбританияның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген Пениарт қолжазбалары жинағының бір бөлігі. Бұл тізім Ұлыбританияға тән мәдени маңызға ие құжаттамалық мұраны қамтиды.

Қолжазбаның тарихы

Хенгврт Чосер кем дегенде 400 жылдан бері Уэльсте сақталып келеді. Бұл Гвинеддтің Долгелау қаласының жанындағы Хенгврт үйінде уэльстік тарихшы Роберт Воган (шамамен 1592-1667) жинаған қолжазбалардың бірі болды; жинақ кейіннен құрылған Уэльс Ұлттық кітапханасына өтті. Уэльстік «The Western Mail» газеті хабарлағандай, Хенгврт қолжазбасының ең алғашқы иесі белгісіз, бірақ соңғы зерттеулер Шосердің өзі 1400 жылдың қазан айында қайтыс болғанға дейін қолжазбаның жасалуын ішінара қадағалаған болуы мүмкін. 16 ғасырда оның 1558 жылы қайтыс болған Честер қаласының мата сатушысы Фоук Даттонға тиесілі екені анықталды. Содан кейін ол Честер және Кернарфон қалаларындағы Баннестер отбасының меншігіне өтіп, олар арқылы 1625 жылға қарай Эндрю Бреретонның қолына тиді; 17 ғасырдың ортасына қарай Воган оны сатып алған.

Сипаттама

Peniarth MS 392 D құрамында шамамен 29 x 20,5 сантиметр (11½" x 8") өлшемді 250 парақ бар. Ол қатты боялған, қатты зақымдалған пергаментке жазылған. Жәндірлер жапырақтардың сыртқы бұрыштарынан шамамен тоғыз сантиметрді (3½") жеген. Бұл қолжазба Эльсмир қолжазбасынан кем толық, ал әңгімелер оған ғана тән ретпен орналасқан. Негізгі мәтіндік қол сол дәуірдегі басқа бірнеше қолжазбаларда кездесетін қолмен анықталды (төменде қараңыз); қолжазбада мәтіндегі бірнеше үзілістерді толтыруға тырысқан адамның қолы сияқты, басқа да бірнеше қолдар бар. Бұл қол ақын Томас Хоккливтің қолы деп болжам жасалды. Шекарасында және әңгімелер мен прологтардың басындағы әріптерде көк, алтын және қызғылт түстермен безендірулер бар, бірақ қолжазбада иллюстрациялар жоқ. Йорк университетінің палеографы Линн Муни Хенгверт және Эльсмир қолжазбаларының жазушысы Адам Пинкхерст екенін анықтады. Бұл тұжырым кеңінен қабылданды және Пинкхерсттің жазушылық тізіміне басқа қолжазбалар да қосылды. Дегенмен, Джейн Робертс сияқты басқа ғалымдар, алғашқыда Мунидің назарын Пинкхерстке аударған, палеографиялық, әдеби және тарихи негіздерге сүйене отырып, осы сәйкестендіруге күмәнді қарады.