Адлер: Неміс автокөліктері мен мотоциклдерінің тарихы (1880-1957)

Кіріспе

Неміс 1900–1957 жылдар аралығында автомобиль және мотоцикл өндірушісі

Адлер – 1880 жылдан 1957 жылға дейін велосипед, автомобиль және мотоцикл өндірген неміс компаниясы. "Adler" атауы неміс тілінде "бүркіт" дегенді білдіреді. Adlerwerke vormals Heinrich Kleyer («Адлер зауыты, бұрынғысы [Heinrich Kleyer]») – Франкфурт-на-Майн қаласында Генрих Клейер құрған неміс өндірушісі. Франкфурттың Галлус ауданындағы зауыт әлі де бар және 1990 жылдардың соңында кеңсе ғимараты ретінде пайдалану үшін қайта жаңартылды. Онда сонымен қатар Галлус театры мен мейрамхана да орналасқан.

Тарих

Адлер зауытында велосипедтер (1880 жылдан бастап), жазба машиналар, тігін машиналары, мотоциклдер, ұшақтар және калькуляторлар өндірілді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін компания 1032 см³-ден 9081 см³ дейінгі көліктерде De Dion екі және төрт цилиндрлі қозғалтқыштарын пайдаланды; 1902 жылдан бастап (Эдмунд Румплер техникалық директор болған жылы) өз қозғалтқыштарын да қолданды. Бұл көліктерді Эрвин Клейер мен Отто Клейер (компанияның негізін қалаушы Генрих Клейердің ұлдары) және Альфред Тевес көптеген спорттық жарыстарда жеңіске жеткізді. 1920 жылдары Карл Ирион көптеген Адлерлермен жарысты; сол кезеңнің танымал үлгілері 2298 см³, 1550 см³, 4700 см³ төрт цилиндрлі және 2580 см³ алты цилиндрлі болды. 1927 және 1934 жылдар аралығында салынған стандартты үлгілердің кейбіреулерінде Гропиус жобалаған кузов болды. 1927 жылы өндіріске енгізілген Adler Standard 6 2540 см³ немесе 2916 см³ алты цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған, ал бір жылдан кейін пайда болған Adler Standard 8 3887 см³ сегіз цилиндрлі қозғалтқышты пайдаланды. Standard 6 алғаш рет 1926 жылдың қазан айында Берлиндегі автокөлік көрмесінде көрсетілді. Бұл автомобиль Lockheed гидравликалық тежегішін (Triumph 13/35 оны 1924 жылы Ұлыбританияда, ал Duesenberg 1920 жылы АҚШ-та ұсынған) алғаш рет қолданған континенттік Еуропалық автомобиль болды. 1927-1929 жылдары Клеренор Штиннес автомобильмен әлемді айналып өтті. 1930 жылдың желтоқсанында Адлер Motor Kritik журналының бас редакторы болған неміс инженері Йозеф Ганцты кеңесші инженер ретінде тағайындады. 1931 жылдың басында Ганц Адлерде құбырлы шассиі, ортада орналасқан қозғалтқышы және артқы дөңгелектеріндегі серпімді осьтері бар тәуелсіз дөңгелек аспасы бар жеңіл Volkswagen прототипін жасады. 1931 жылдың мамырында аяқталғаннан кейін Ганц жаңа прототипін Майкэфер (Мамыр құбағы) деп атады. Адлердегі басқарудағы өзгерістен кейін Maikäfer-ді одан әрі дамыту тоқтатылды, өйткені компанияның жаңа техникалық директоры Ханс Густав Рёр алдыңғы дөңгелекті қозғалтқышты автомобильдерге назар аударды. 1930 жылдары компания алдыңғы дөңгелекті қозғалтқышты Trumpf және Trumpf Junior үлгілерін ұсынды, олардың қозғалтқыштары 995 см³-ден 1645 см³ төрт цилиндрлі flat head sv қозғалтқыштарынан тұрды. Бұл автомобильдер жарыстарда, соның ішінде Ле-Манда да көптеген жетістіктерге қол жеткізді. 1943 см³ Favorit, 2916 см³ алты цилиндрлі Diplomat (3800 айналымда 65 ат күші (48 кВт) қуатымен) және 1910 см³ төрт цилиндрлі және 2494 см³ алты цилиндрлі үлгілер (Ambi Budd және Karmann кузовтарымен) артқы жетекпен жасалды; олар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін өндірілді. Адлер ұсынған соңғы жаңа автомобиль 1937 жылы шыққан 2,5 литрлік машина болды. Оның 58 ат күші (43 кВт) қуаты бар алты цилиндрлі қозғалтқышы болды. Пауль Джарай жобалаған ағымдағы корпусының арқасында бұл автомобиль сағатына 125 км жылдамдықпен жүре алатын. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін автомобиль өндірісін қайта бастамау туралы шешім қабылданды. Мотоцикл өндірісі 1949 жылы қайта басталды және MB 250S өндірісіне дейін сегіз жыл бойы жалғасты. Соғыстың өтемақысы ретінде одақтастарға Адлер мотоциклінің дизайны берілді; алайда, Адлер дизайны Ариэльдің Arrow және Leader үлгілерінің негізін құрады деген қала мифы. Адлер кеңсе жабдықтарын өндіруге көбірек назар аударды. Компания Triumph Adler компаниясын құру үшін Triumph-пен бірікті, 1957 жылы Grundig компаниясы, кейіннен Olivetti компаниясы сатып алды. 1969 жылы Адлер компаниясын Литтон Индустриз сатып алды. 1993 жылы Olivetti компаниясы әлі күнге дейін биржада тіркелген Adlerwerke AG компаниясын Франкфурттағы барлық тарихи зауытты жылжымайтын мүлік инвесторлары Роланд Эрнст және құрылыс компаниясы Philipp Holzmann-ке сатты. Жазба машиналарын өндіру бастапқыда басқа жерге көшірілді және 1998 жылы тоқтатылды; тізімделген ғимараттар салынған жер инвесторлардың еншілес компанияларына бөлек сатылды. 1999 жылы HBAG Real Estate (бұрынғы Kühltransit AG) қаржылық қиындыққа тап болған Philipp Holzmann AG компаниясынан Adlerwerke AG акцияларының 98,3 пайызын сатып алды. Adlerwerke AG 2002 жылы өз атын Adler Real Estate деп өзгертті және сол кезден бері жылжымайтын мүлік жобаларын әзірлеуде белсенді.

The Adler factory produced bicycles (from 1880), typewriters, sewing machines motorcycles, aircraft and calculators in addition to cars. Before World War I, the company used De Dion two and four cylinder engines in cars that ranged from 1032 cc to 9081 cc; beginning in 1902 (the year Edmund Rumpler became technical director), they used their own engines as well. These cars, driven by Erwin Kleyer and Otto Kleyer (sons of the company founder Heinrich Kleyer) and by Alfred Theves won many sporting events. In the 1920s, Karl Irion raced many Adlers; popular models of the period included the 2298 cc, 1550 cc, and 4700 cc four cylinders and the 2580 cc six cylinders. A few of the Standard models, built between 1927 and 1934, featured Gropius designed coachwork. The Adler Standard 6, which entered volume production in 1927, had a 2540 cc or 2916 cc six cylinder engine, while the Adler Standard 8 which appeared a year later use a 3887 cc eight cylinder engine. The Standard 6, first seen in public at the Berlin Motor Show in October 1926 was the first Continental European car to use Lockheed hydraulic brakes (the Triumph 13/35 offered them in the UK in 1924 and Duesenberg offered them in the US in 1920), when it was fitted with an ATE Lockheed system. 1927 to 1929 Clärenore Stinnes was the first to circumnavigate the world by car, in an Adler Standard 6. In December 1930, Adler assigned the German engineer Josef Ganz, who was also editor in chief of Motor Kritik magazine, as a consultant engineer. In the first months of 1931, Ganz constructed a lightweight Volkswagen prototype at Adler with a tubular chassis, a mid mounted engine, and independent wheel suspension with swing axles at the rear. After completion in May 1931, Ganz nicknamed his new prototype Maikäfer (May Beetle). After a shift in management at Adler, further development of the Maikäfer was stopped as the company's new technical director Hans Gustav Röhr concentrated on front wheel driven cars. In the 1930s, the company introduced front wheel drive Trumpf and Trumpf Junior models, ranging from 995 cc to 1645 cc four cylinder flat head sv engines. These gained many successes in races, including in the Le Mans race. The 1943 cc Favorit, the 2916 cc six cylinder Diplomat (featuring 65 hp (48 kW) at 3800 rpm, and the 1910 cc four cylinder and 2494 cc six cylinder models (with Ambi Budd and Karmann bodywork) were all rear driven; these were built until World War II. The last new car introduced by Adler was the 2.5 Liter of 1937; it had a six cylinder engine producing 58 hp (43 kW). Thanks to a streamlined body designed by Paul Jaray, this car could run at 125 km/h (78 mph). After World War II, a decision was made to not resume automobile construction. Motorcycle production resumed in 1949 and continued for eight years, leading to the production of the MB 250S. As part of war reparations to the Allies, Adler motorcycle designs were ceded to Britain; however it is an urban myth that the Adler designs formed the basis of Ariel's Arrow and Leader models. Increasingly, Adler focused on the manufacture of office equipment. The company associated with Triumph to form Triumph Adler, and was taken over by Grundig in 1957, then later by Olivetti. In 1969 Adler was acquired by Litton Industries. In 1993, Olivetti sold Adlerwerke AG, which is still listed on the stock exchange, with the entire historical factory premises in Frankfurt to real estate investor Roland Ernst and construction company Philipp Holzmann. The existing typewriter production was initially relocated and finally discontinued in 1998; the site with the listed buildings was sold separately to subsidiaries of the investors. In 1999 HBAG Real Estate (formerly Kühltransit AG) took over 98.3 percent of the shares of Adlerwerke AG from the financially troubled Philipp Holzmann AG. Adlerwerke AG changed its name to Adler Real Estate in 2002 and have been active in real estate project development since then.

Көлік үлгілері

Тіп Уақыт құрылысы Цилиндрлер Сыйымдылығы Қуаты Ең жоғары жылдамдығы Vis à Vis 1900–1903 1 400 см³ 2,6 кВт (3,5 АТ) 1900–1903 1 510 см³ 3,3 кВт (4,5 АТ) 1901–1903 1 865 см³ 5,9 кВт (8 АТ) 24/28 АТ 1904–1905 4 қатарлы 4,016 см³ 20,6 кВт (28 АТ) 8/12 (8/14) АТ 1904–1906 2 қатарлы 2,008 см³ 8,8–10,3 кВт (12–14 АТ) 4/8 АТ 1906–1907 2 V 1,032 см³ 5,9 кВт (8 АТ) 5/9 АТ 1907–1909 2 қатарлы 1,134 см³ 6,6 кВт (9 АТ) 8/15 АТ 1907–1910 4 қатарлы 2,011 см³ 11 кВт (15 АТ) 11/18 АТ 1907–1910 4 қатарлы 2,799 см³ 13,2 кВт (18 АТ) 23/50 АТ 1909–1912 4 қатарлы 5,800 см³ 42,6 кВт (58 АТ) 19/45 АТ 1909–1912 4 қатарлы 4,840 см³ 35 кВт (48 АТ) 13/30 АТ 1909–1912 4 қатарлы 3,180 см³ 25,7 кВт (35 АТ) 10/28 АТ 1909–1912 4 қатарлы 2,612 см³ 22 кВт (30 АТ) K 7/15 АТ 1910–1913 4 қатарлы 1,768 см³ 11 кВт (15 АТ) 30/70 АТ 1911–1914 4 қатарлы 7,853 см³ 51 кВт (70 АТ) 35/80 АТ 1911–1914 4 қатарлы 9,081 см³ 62,5 кВт (85 АТ) K 5/13 АТ 1911–1920 4 қатарлы 1,292 см³ 9,6–10,3 кВт (13–14 АТ) 20/50 АТ 1912–1914 4 қатарлы 5,229 см³ 40 кВт (55 АТ) 15/40 АТ 1913–1914 4 қатарлы 3,866 см³ 33 кВт (45 АТ) 9/24 АТ 1913–1914 4 қатарлы 2,313 см³ 17,6 кВт (24 АТ) 25/55 АТ 1913–1914 4 қатарлы 6,457 см³ 44 кВт (60 АТ) KL 6/16 АТ 1913–1920 4 қатарлы 1,551 см³ 11,8 кВт (16 АТ) 12/30 АТ 1914 4 қатарлы 3,115 см³ 25,7 кВт (35 АТ) 9/24 (9/30) АТ 1921–1924 4 қатарлы 2,298 см³ 17,6–22 кВт (24–30 АТ) – 12/34 (12/40) АТ 1921–1924 4 қатарлы 3,115 см³ 25–29 кВт (34–40 АТ) 18/60 АТ 1921–1924 4 қатарлы 4,712 см³ 44 кВт (60 АТ) 6/22 АТ 1922–1923 4 қатарлы 1,550 см³ 16 кВт (22 АТ) 10/50 АТ 1925–1927 6 қатарлы 2,580 см³ 37 кВт (50 АТ) 18/80 АТ 1925–1927 6 қатарлы 4,704 см³ 59 кВт (80 АТ) 6/25 АТ 1925–1928 4 қатарлы 1,550 см³ 18 кВт (25 АТ) Standard 6 1927–1928 6 қатарлы 2,540 см³ 33 кВт (45 АТ) – Standard 8 1928–1933 8 қатарлы 3,887 см³ 51–59 кВт (70–80 АТ) – Standard 6 A/S 1928–1934 6 қатарлы 2,916 см³ 37 кВт (50 АТ) – Favorit 1929–1933 4 қатарлы 1,943 см³ 25,7 кВт (35 АТ) Primus 1,5 A 1932–1934 4 қатарлы 1,504 см³ 23,5–24,2 кВт (32–33 АТ) Trumpf 1,5 AV 1932–1934 4 қатарлы 1,504 см³ 23,5–24,2 кВт (32–33 АТ) Favorit 2U 1933–1934 4 қатарлы 1,943 см³ 29 кВт (40 АТ) Standard 6 3U 1933–1934 6 қатарлы 2,916 см³ 44 кВт (60 АТ) Achtzylinder 1933–1934 8 қатарлы 3,887 см³ 59 кВт (80 АТ) Trumpf Sport 1933–1935 4 қатарлы 1,645 см³ 34,5 кВт (47 АТ) Primus 1,7 A 1933–1936 4 қатарлы 1,645 см³ 28 кВт (38 АТ) Trumpf 1,7 AV 1933–1936 4 қатарлы 1,645 см³ 28 кВт (38 АТ) Diplomat 1934–1938 6 қатарлы 2,916 см³ 44–48 кВт (60–65 АТ) – Trumpf Junior 1G/E 1934–1941 4 қатарлы 995 см³ 18,4 кВт (25 АТ) Trumpf Junior Sport 1935–1937 4 қатарлы 995 см³ 20,6 кВт (28 АТ) Trumpf 1,7 EV 1936–1938 4 қатарлы 1,645 см³ 28 кВт (38 АТ) Primus 1,7 E 1937–1938 4 қатарлы 1,645 см³ 28 кВт (38 АТ) Adler 2.5 litre 1937–1940 6 қатарлы 2,494 см³ 42,6 кВт (58 АТ) Adler 2.5 litre Sport 1938–1939 6 қатарлы 2,494 см³ 59 кВт (80 АТ) 2 Liter 1938–1940 4 қатарлы 1,910 см³ 33 кВт (45 АТ)

Typ Construction Time Cylinders Capacity Power Top speed Vis à Vis 1900–1903 1 400 cc 2,6 kW (3,5 PS) 1900–1903 1 510 cc 3,3 kW (4,5 PS) 1901–1903 1 865 cc 5,9 kW (8 PS) 24/28 PS 1904–1905 4 inline 4,016 cc 20,6 kW (28 PS) 8/12 (8/14) PS 1904–1906 2 inline 2,008 cc 8,8–10,3 kW (12–14 PS) 4/8 PS 1906–1907 2 V 1,032 cc 5,9 kW (8 PS) 5/9 PS 1907–1909 2 inline 1,134 cc 6,6 kW (9 PS) 8/15 PS 1907–1910 4 inline 2,011 cc 11 kW (15 PS) 11/18 PS 1907–1910 4 inline 2,799 cc 13,2 kW (18 PS) 23/50 PS 1909–1912 4 inline 5,800 cc 42,6 kW (58 PS) 19/45 PS 1909–1912 4 inline 4,840 cc 35 kW (48 PS) 13/30 PS 1909–1912 4 inline 3,180 cc 25,7 kW (35 PS) 10/28 PS 1909–1912 4 inline 2,612 cc 22 kW (30 PS) K 7/15 PS 1910–1913 4 inline 1,768 cc 11 kW (15 PS) 30/70 PS 1911–1914 4 inline 7,853 cc 51 kW (70 PS) 35/80 PS 1911–1914 4 inline 9,081 cc 62,5 kW (85 PS) K 5/13 PS 1911–1920 4 inline 1,292 cc 9,6–10,3 kW (13–14 PS) 20/50 PS 1912–1914 4 inline 5,229 cc 40 kW (55 PS) 15/40 PS 1913–1914 4 inline 3,866 cc 33 kW (45 PS) 9/24 PS 1913–1914 4 inline 2,313 cc 17,6 kW (24 PS) 25/55 PS 1913–1914 4 inline 6,457 cc 44 kW (60 PS) KL 6/16 PS 1913–1920 4 inline 1,551 cc 11,8 kW (16 PS) 12/30 PS 1914 4 inline 3,115 cc 25,7 kW (35 PS) 9/24 (9/30) PS 1921–1924 4 inline 2,298 cc 17,6–22 kW (24–30 PS) – 12/34 (12/40) PS 1921–1924 4 inline 3,115 cc 25–29 kW (34–40 PS) 18/60 PS 1921–1924 4 inline 4,712 cc 44 kW (60 PS) 6/22 PS 1922–1923 4 inline 1,550 cc 16 kW (22 PS) 10/50 PS 1925–1927 6 inline 2,580 cc 37 kW (50 PS) 18/80 PS 1925–1927 6 inline 4,704 cc 59 kW (80 PS) 6/25 PS 1925–1928 4 inline 1,550 cc 18 kW (25 PS) Standard 6 1927–1928 6 inline 2,540 cc 33 kW (45 PS) – Standard 8 1928–1933 8 inline 3,887 cc 51–59 kW (70–80 PS) – Standard 6 A/S 1928–1934 6 inline 2,916 cc 37 kW (50 PS) – Favorit 1929–1933 4 inline 1,943 cc 25,7 kW (35 PS) Primus 1,5 A 1932–1934 4 inline 1,504 cc 23,5–24,2 kW (32–33 PS) Trumpf 1,5 AV 1932–1934 4 inline 1,504 cc 23,5–24,2 kW (32–33 PS) Favorit 2U 1933–1934 4 inline 1,943 cc 29 kW (40 PS) Standard 6 3U 1933–1934 6 inline 2,916 cc 44 kW (60 PS) Achtzylinder 1933–1934 8 inline 3,887 cc 59 kW (80 PS) Trumpf Sport 1933–1935 4 inline 1,645 cc 34,5 kW (47 PS) Primus 1,7 A 1933–1936 4 inline 1,645 cc 28 kW (38 PS) Trumpf 1,7 AV 1933–1936 4 inline 1,645 cc 28 kW (38 PS) Diplomat 1934–1938 6 inline 2,916 cc 44–48 kW (60–65 PS) – Trumpf Junior 1G/E 1934–1941 4 inline 995 cc 18,4 kW (25 PS) Trumpf Junior Sport 1935–1937 4 inline 995 cc 20,6 kW (28 PS) Trumpf 1,7 EV 1936–1938 4 inline 1,645 cc 28 kW (38 PS) Primus 1,7 E 1937–1938 4 inline 1,645 cc 28 kW (38 PS) Adler 2.5 litre 1937–1940 6 inline 2,494 cc 42,6 kW (58 PS) Adler 2.5 litre Sport 1938–1939 6 inline 2,494 cc 59 kW (80 PS) 2 Liter 1938–1940 4 inline 1,910 cc 33 kW (45 PS)