Кіріспе

Ерлер жейдесінің түрі

Гуаябера (/ɡ//w//aɪ//.//ə/'/b//ɛr//ə/), сондай-ақ Юкатан жейдесі (camisa de Yucatán) деп те белгілі, бұл ерлердің жазғы жейдесі, шалбардың сыртынан киіледі, алдыңғы және артқы жағының бойымен тығыз тігілген плиселердің екі қатарымен ерекшеленеді. Әдетте зығыр, жібек немесе мақтадан жасалған, ыстық және ылғалды ауа райына қолайлы, гуаябера Мексикада, Орталық Америкада, Кариб бассейнінде (әсіресе Кубада, Доминикан Республикасында, Гаитиде, Ямайкада және Пуэрто-Рикода), Оңтүстік Америкада, Оңтүстік-Шығыс Азияда, Испанияның оңтүстігінде және Португалияда танымал.

Тозу және пайдалану

Гуаябера көбінесе ресми жағдайларда, мысалы кеңселерде және тойларда киіледі. Кубада, Доминикан Республикасында, Мексикада және Пуэрто-Рикода гуаябера – ерлердің дәстүрлі киімінің бір бөлігі, және ол ресми киім санатына жатады.

Саяси символика

Гуаябераны көптеген Латын Америкасының саяси лидерлері, оның ішінде Андрес Мануэль Лопес Обрадор, Сезар Чавес, Карлос Прио Сокаррас және Фидель Кастро кеңінен киген. Ямайканың популистік премьер-министрі Майкл Манли гуаябераны колониализмге қарсы киім түрі деп жақтады, ал кейін консервативті Ямайканың Еңбек партиясы парламентте оны киюге тыйым салды. Сол сияқты, мексикалық солшыл популист Луис Эчеверрия Мексикада оны киюді, ішінен еуропалық және американдық үлгідегі бизнес-костюмдерді қабылдамау символы ретінде көрсету үшін жақтады, сондай-ақ Латын Америкасының саммиттеріне қатысқанда да киді.

Ұқсас жейделер мен баламалы атаулар

Басқа тропикалық елдерде де ұқсас, жеңіл көйлектер кездеседі. Мысалы:
Америкада: батыс стильді көйлектер, үшкір иектері мен күрделі кестелерімен, 19 ғасырдағы мексикалық вакеролардың гуаябераларынан тікелей көшірілген. Гайанада: осыған ұқсас немесе бірдей көйлек "shirt jac" деп аталады. Ямайкада: гуаябераны "bush jacket" деп атайды. Филиппинде: баронг тагалог көйлегінің гуаябераға ұқсас белгілі бір ерекшеліктері бар: ол ұзын жеңді, жеңіл, дәстүрлі түрде ақ түсті және ішке тығылмай киіледі. Дегенмен, ең дәстүрлі үлгілері гуаябераның тік жиырылған бөліктерінің орнына U пішіндес кестемен (печера деп аталады) безендірілген және қалталары жоқ. Сонымен қатар, олар көбінесе зығыр емес, қолмен тоқылған, жұқа, мөлдір пина немесе юси талшығынан жасалады. Тринидад пен Тобагода дәрігерлер оларды ыңғайлылығы үшін жиі киеді; бір қалтасына қалам, екіншісіне рецепттерді жазу үшін дәптер, үшіншісіне стетоскоп және т.б. салуға болады.