Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жеңіл авианосецтер класы
жағалаудағы жауынгерлік кемелер класы

Тәуелсіздік класының авианосецтері – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған және қызмет еткен жеңіл авианосецтер класы.

Даму

Жеңіл крейсерлердің жобасынан бейімделген бұл кеме класы президент Франклин Рузвельттің теңіз әуе күштеріне деген қызығушылығының нәтижесі болды. Соғыс қаупі туған кезде, бұрынғы Теңіз әскерінің көмекші хатшысы Рузвельт, 1944 жылға дейін ешқандай жаңа әуе кемесінің аяқталмайтынын атап өтті. Ол сол кездегі көптеген крейсерлерді авианосецтерге айналдыруды ұсынды. Крейсерлік өлшемдегі авианосецтерді зерттеулер олардың айқын шектеулері бар екенін көрсетті, және 1941 жылдың 13 қазанында АҚШ Теңіз күштерінің Бас кеңесі мұндай өзгерістердің тиімді болуы үшін тым көп ұступтар қажет екенін мәлімдеді. Президент Рузвельт бұл шешімге келіспей, тағы бір зерттеу тапсырды. 1941 жылдың 25 қазанында Теңіз күштерінің Кемелер бюросы крейсерлік корпус негізінде қайта жабдықталған авианосецтердің мүмкіндіктері төмен болатынын, бірақ олар тезірек қолжетімді болатынын хабарлады. 1941 жылдың желтоқсан айында Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін, көбірек авианосецтерге қажеттілік өте өзекті болды. Теңіз күштері 34 000 тонналық кемелердің құрылысын үдетті, бірақ олардың аяқталуына көп уақыт керек болды. Осы мақсатта Кливленд класының жеңіл крейсерлері пайдаланылды. Бұл өзгерту жоспарлары күткеннен гөрі жақсы нәтижелер көрсетті. 1942 жылдың бірінші жартысында тоғыз жеңіл крейсер авианосецтерге айналдыру үшін қайта тапсырылды. Independence класының дизайны салыстырмалы түрде қысқа және тар ұшу палубасымен, ангарымен және кішкентай "арал" құрылысымен ерекшеленді. Ангар, ұшу палубасы және "арал" кеме салмағының айтарлықтай өсуіне әкелді. Бұл салмақты өтеу үшін крейсердің корпусына қабырғалар қосылды, бұл кеменің енін 5 футқа (2 метрге) арттырды. Бұл кластағы кемелер шағын әуе тобын алып жүрді – бар болғаны 30 шамасында ұшақ. Бастапқыда бұл топқа тоғыз истребитель, тоғыз барлаушы-бомбалаушы және тоғыз торпедалық бомбалаушы кіруі тиіс еді, бірақ кейіннен шамамен екі ондаған истребитель және тоғыз торпедалық бомбалаушыға өзгертілді. Бұл мүмкіндіктері шектеулі кемелер болды, олардың басты артықшылығы – жақын уақытта қолжетімді болуы еді. Олардың кішігірім өлшемдері Тынық мұхитындағы көптеген тайфундарда теңізде жүру қиындықтарын тудырды, ал кішкентай ұшу палубалары ұшақ апаттарының жоғары деңгейіне әкелді. Алайда, жеңіл крейсер негізінде жасалғандықтан, олар жылдам кемелер болды, бұрынғылардан әлдеқайда жылдам. Крейсерлік корпус және инженерлік жабдықтар оларға басқа авианосецтер тобымен жұмыс істеу үшін қажетті жылдамдықты берді. Олардың аттары АҚШ Теңіз күштерінің авианосецтерді тарихи теңіз кемелері (Independence) немесе тарихи шайқастар (Cowpens) есімдерімен атау саясатын ұстанды.

Қызмет

1943 жылы аяқталып, Essex класының алғашқы сегіз авиатасымалдағышымен бірге қызметке түскен тоғыз Independence класының кемелері, 1943 жылдың қарашасынан 1945 жылдың тамызына дейін Тынық мұхитының орталық және батыс бөліктеріндегі Теңіз күштерінің шабуылдау операцияларын жүргізген жылдам авиатасымалдағыштар тобының маңызды бөлігі болды. Осы кемелердің сегізі 1944 жылдың маусымында Филиппин теңізіндегі шайқасқа қатысып, Жапонияның авиациялық күштерін тиімсіз етті. Жеңіл авиатасымалдағыштар жылдам авиатасымалдағыштар тобының 40 пайызын құраған истребительдермен және 36 пайызын құраған торпедо тасымалдағыштарымен қамтамасыз етті. Бұл кемелердің қорғанысы шамалы болды, сондықтан оқ-дәрілер көбінесе ангар деңгейінде сақталуға тиіс болды, бұл 1944 жылдың қазан айында "Принстон" авиатасымалдағышының жоғалуына елеулі үлес қосты.

Сыныптағы кемелер

Independence класының тоғыз кемесі Нью-Джерси штатының Камден қаласындағы Нью-Йорк кеме жасау корпорациясының кеме жасақтауында Кливленд класының жеңіл крейсерлері ретінде қайта құрылған. Бастапқыда "ұшақ тасымалдаушылар" (CV) деп саналған, олардың барлығы 1943 жылдың 15 шілдесінде "шағын ұшақ тасымалдаушылар" (CVL) болып қайта аталды, ал төрт кеме әлі де салынып жатқан.

Independence класындағы әуе кемелерін тізімдеу

Кеме атауы | Корпус нөмірі | Құрылысшы | Алып тасталды | Жөндеуден шығарылды | Тағдыр
---|---|---|---|---|---
Тәуелсіздік (бұрынғы Амстердам) | CVL 22 | Нью-Йорк кеме құрылысы корпорациясы | 1 мамыр 1941 | 22 тамыз 1942 | 14 қаңтар 1943 | 28 тамыз 1946 | Көше қиылысы операциясының нысанасы ретінде пайдаланылды, 1946; Сан-Францискодан ұшып кетті, 1951
Принстон (бұрынғы Таллахасси) | CVL 23 | 2 маусым 1941 | 18 қазан 1942 | 25 ақпан 1943 | | Әуе шабуылынан кейін ұшып кетті, 24 қазан 1944
Беллеу Вуд (бұрынғы Нью-Хейвен) | CVL 24 | 11 тамыз 1941 | 6 желтоқсан 1942 | 31 наурыз 1943 | 13 қаңтар 1947 | Францияға Бойс Беллеу ретінде ауыстырылды, 1953
Коупенс (бұрынғы Хантингтон) | CVL 25 | 17 қараша 1941 | 17 қаңтар 1943 | 28 мамыр 1943 | 13 қаңтар 1947 | Портлендте бұзылды, 1960
Монтеррей (бұрынғы Дейтон) | CVL 26 | 29 желтоқсан 1941 | 28 ақпан 1943 | 17 маусым 1943 | 11 ақпан 1947 | Филадельфияда бұзылды, 1971
Лэнгли (бұрынғы Фарго, бұрынғы Краун Пойнт) | CVL 27 | 11 сәуір 1942 | 22 мамыр 1943 | 31 тамыз 1943 | 11 ақпан 1947 | Францияға француз авианосыры La Fayette ретінде ауыстырылды, 1951
Кабот (бұрынғы Уилмингтон) | CVL 28 | 16 наурыз 1942 | 4 сәуір 1943 | 24 шілде 1943 | 11 ақпан 1947 | Испанияға Dédalo испан авианосыры ретінде ауыстырылды, 1967
Батан (бұрынғы Буффало) | CVL 29 | 31 тамыз 1942 | 1 тамыз 1943 | 17 қараша 1943 | 11 ақпан 1947 | Сан-Францискода бұзылды, 1961
Сан-Хасинто (бұрынғы Ньюарк, бұрынғы Репризал) | CVL 30 | 26 қазан 1942 | 26 қыркүйек 1943 | 15 қараша 1943 | 1 наурыз 1947 | Лос-Анджелесте бұзылды, 1971

Independence (CV/CVL 22) – Соғыстан кейін, ол Теңіз күштерінің қажеттіліктерінен артық болды және 1946 жылдың шілдесіндегі "Көше қиылысы" ядролық сынағында қолданылды. Кеме екі сынақтан да аз ғана зақыммен аман қалды. Кейін бірнеше жыл бойы радиациялық зерттеулер үшін пайдаланылды және 1951 жылдың қаңтарында нысана ретінде қолданылды.

Princeton (CV/CVL 23) – 1944 жылдың 24 қазанында Лейте шығанағы шайқасында жапон әуе шабуылының салдарынан жойылды.

Belleau Wood (CV/CVL 24) – 1947 жылдың қаңтарында резервке жіберілді. 1951 жылдың маусымында француз әскери-теңіз флотына француз авианосыры Bois Belleau ретінде ауыстырылды. 1960 жылдың қыркүйегінде АҚШ Әскери-теңіз флотына қайтарылып, жою үшін берілді.

Cowpens (CV/CVL 25) – 1947 жылдың қаңтарында резервке жіберілді. 1959 жылдың қарашасынан бастап қысқартылып, жойылды.

Monterey (CV/CVL 26) – 1947 жылдың ақпанында резервке жіберілді. 1950 жылдың қыркүйегінде оқу-жаттығу кемесі ретінде қайтадан пайдалануға берілді, 1956 жылдың қаңтарында қайтадан резервке жіберілді. 1959 жылғы 2 мамырда әуе көлігі AVT болып қайта аталды. 1970 жылдың маусымында қысқартылды.

Langley CVL 27 – 1947 жылдың ақпанында резервке жіберілді. 1951 жылдың 2 маусымында Францияға француз авианосыры La Fayette ретінде берілді. 1963 жылдың наурызында USN-ге қайтарылып, 1964 жылы Балтиморда жойылды.

Cabot CVL 28 – 1947 жылдың ақпанында резервке жіберілді, қайтадан іске қосылып, 1948 жылдың қазанында су асты кемелеріне қарсы соғыс (ASW) тасымалдаушысы ретінде жаңғыртылды. 1955 жылдың қаңтарында резервке жіберілді, 1965-1967 жылдары жаңғыртылды және 1967 жылдың 30 тамызында Испанияға Dédalo испан авианосыры ретінде берілді. 1972 жылдың тамызында әскери кеме тізілімінен алынып, Испанияға сатылды. 1989 жылдың тамызында Нью-Орлеанста сақтау үшін пайдалануға берілмеді, сақтау әрекеттері сәтсіз болды. 2000 жылдың қазан айынан бастап Браунсвилл, Техаста бұзылды.

Bataan CVL 29 – 1947 жылдың ақпанында резервке жіберілді, 1950 жылдың мамырында қайтадан іске қосылып, ASW тасымалдаушысы ретінде жаңғыртылды. 1954 жылдың сәуір айында резервке жіберілді. 1959 жылғы қыркүйекте жою үшін қысқартылды.

San Jacinto CVL 30 – 1947 жылдың наурызында резервке жіберілді. 1970 жылдың маусымында қысқартылды.

Тарату

Кемелердің соғыстан кейінгі қызметі көрсеткендей, өсуге мүмкіндік шамалы болды. "Тәуелсіздік" атом бомбасын сынау нысанасы ретінде пайдаланылды, ал қалғандары 1947 жылы тізімнен шығарылды. Бес кеме 1948–1953 жылдары қайта қызметке кірісті, олардың екеуі француз флотында болды. Екі кеме оқу кемесі ретінде қолданылды, ал "Батан" Корея соғысында теңіз корпусының әуе топтарымен бірге жауынгерлік міндеттерді орындады. "Батан" мен "Кэбот" 1950 жылдардың басында суастына қарсы күрес жүйесімен жаңартылды, нәтижесінде бастапқы төрт түтіктің орнына екі түтік пайда болды. Француз кемелерін қоспағанда, барлық кемелер 1954–1956 жылдары қызметтен босатылды және 1959 жылы әуе тасымалдағыштары ретінде қайта жіктелді. "Кэбот" 1967 жылы жаңа өмірге ие болды, ол испан флотының "Дедало" әуе тасымалдағышына айналды және 1989 жылға дейін қызмет етті (испан қызметінде ол Harrier ұшағын тұрақты түрде қолданатын алғашқы тасымалдағыш болды). Оны сақтап қалуға жасалған барлық күш-жігерге қарамастан, "Кэбот" 1999–2003 жылдары Браунсвиллде металлға тапсырылды. Кеменің қабығының жартысы жойылғанша сақтау жұмыстары жалғасты.