Кіріспе

Француз комикс авторы (1923–2021)

Жан Гратон (10 тамыз 1923 – 21 қаңтар 2021) – француз комикс авторы және карикатурист. Гратон 1957 жылы Мишель Вайлант кейіпкерін және осы аттас серияны жасады.

Өмірбаян

Граттон 1923 жылы Францияның Нант қаласында дүниеге келген. 1947 жылы Брюссельге көшіп, анимация және жарнама компанияларында жұмыс істеді. 1952 жылы «Спиру» журналына жұмысқа орналасып, «Беллес Хистори де л’Ока Пол» суретін салды. Өз кейіпкерлерін жасау және суретке түсіруге ниеттенген ол «Тинтин» журналына жұмысқа тұрды. 1953 жылдан бастап ол өзінің әңгімелерін «Тинтин» журналында жариялады. Олардың кейбіреуі бірнеше жолақтан тұрды, ал көпшілігі спорт және автомобильдерге қатысты, 1957 жылы Le Lombard «Ca c'est du sport!» альбомында жарық көрді. 1957 жылы Граттон Мишель Вайлянт кейіпкерін жасады. Кейбір қысқа комикстер «Тинтин» журналында жарияланып, үлкен танымалдылыққа ие болды. 1959 жылы Le Lombard баспасында толыққанды альбом жарық көрді. 1966 жылы Граттон әйелі Франсинмен бірге «Les Labourdet» сериясын құрды және 1967-1970 жылдары «Chez Nous» журналында жариялады. 1972 жылы ол Джули Вудты жасады, ол алдымен жеке сериясында, содан кейін Мишель Вайлянт сериясында ойнады. 1982 жылы Граттон ұлы Филипп Граттонмен бірге «Graton Editeur» баспа үйін құрды. 1995 жылы Филипп Граттонмен бірге «Dossiers Michel Vaillant» сериясын іске қосты, оның әр альбомы белгілі жүргізушіге арналған. 2000 жылы олар «Palmarès Inedit» сериясын құрды, ол 1950 және 1960 жылдары Граттон салған комикстерден, соның ішінде «Labourdet» сериясынан, сондай-ақ бұрын жарияланбаған комикстерден тұрады. 2004 жылы 80 жасқа толғанда Граттон зейнеткерлікке шығып, сурет салуды тоқтатуға шешім қабылдады. Оның шығармаларын Филипп Граттон және ол құрған «Studio Graton» жалғастырып келеді. 2021 жылдың 21 қаңтарында Граттон Бельгияның Брюссель қаласында 97 жасында дүние салды.

Графикалық стилі

Граттон сериясының үлкен танымалдығының бір бөлігі олардың өте шынайы болуына байланысты. Граттонның туындылары, әсіресе Мишель Вайлян сериясы, нақты өмірдегі адамдар, жүргізушілер, командалар, жарыстар мен орындарды көрсетуімен ерекшеленеді. Граттон автокөлік және мотор спорты саласындағы көрнекті суретші ретінде кеңінен танылған. Ол сериясында берген көптеген орындар, трассалар және автомобильдердің сипаттамалары өте мұқият жазылған, нақты және шынайы. Автокөлікке деген құштарлығынан Граттон барып келген автомобильдерге қатысты әр түрлі орындардың көптеген жазбаларын, суреттерін және фотосуреттерін түсіретін. Кейіннен оған фотосуретке құмар ұлы Филипп көмектесті.

Мотоспортпен байланысы

Граттонның автоспортқа деген құштарлығы бала кезінен бастау алған. Кейін өмірінде ол көптеген Формула-1 және басқа да автоспорт жарыстарын тамашалап, әйгілі жүргізушілердің құрметіне ие болды. Оның туындылары кейбір жүргізушілерді осы мамандыққа жол таңдауға ықпал етті.

Марапаттар

1986 жылы Морзин Авориаз BD фестивалінде "Le sport: Une œuvre, un Auteur" (Спорт: шығарма, автор) сыйлығын алды. 1989 жылы Хан-сюр-Лесседегі Бельгияның Bande Dessinée фестивалінде фестиваль президенті және Бельгия министрі Аманд Далем оның барлық өнері үшін "prix spécial d'exception pour l'ensemble de son œuvre" (ерекше арнайы сыйлық) сыйлығымен марапаттады. 2004 жылы 19-шы Автомобиль фестивалінде оған "Grand Prix de l'Art" сыйлығы табысталды. 2005 жылы Бельгия оны "Леопольд орденінің кавалері" деп тағайындады.