Кіріспе

1963 жылғы американдық экипажбен жасалған суборбитальдық ғарыш ұшуы

X-15 рейсі 91 – 1963 жылғы 22 тамызда американдық экипажбен жасалған суборбитальдық ғарыш ұшуы, және Карман сызығынан жоғары ұшу бағдарламасының екінші және соңғы рейсі. Бұл бір ай бұрын сол ұшқыш Джозеф А. Уокердің 90-шы рейсі кезінде қол жеткізілген еді. Бұл X-15 бағдарламасының ең жоғары ұшуы болды. 91-ші рейс – қайта пайдаланылған ғарыш кемесінің халықаралық деңгейде мойындалған алғашқы ғарыш ұшуы, себебі Уокер 19 шілдеде Карман сызығынан жоғары ұшқан суборбитальдық ғарыш ұшуында да үшінші ұшақты басқарған болатын. Ұшу, АҚШ-тың Невада штатындағы Смит ранчосының құрғақ көлінің үстінен модификацияланған Boeing B-52 Stratofortress қолдау ұшағынан старт алды. Уокер X-15 ұшағын 107,96 км биіктікке көтеріп, шамамен бес минут бойы салмақсыз күйде болды. Бұл биіктік сол кездегі ғарыш ұшағының ең жоғары ұшуы болды және 1981 жылы «Космос Шатл Колумбия» ұшуына дейін рекордты сақтап тұрды. Уокер X-15 ұшағын ұшырылғаннан кейін 12 минуттан соң Калифорниядағы Эдвардс әуе базасындағы Роджерс құрғақ көліне қондырды. Бұл Уокердің X-15 бағдарламасы бойынша соңғы ұшуы болды.

Миссияның басты оқиғалары

Бұл ұшу кезінде Джо Уокер ғарышқа екі рет ұшқан алғашқы адам болды. Оның ең жоғары жылдамдығы сағатына 6106 шақырым (3794 миль/сағ) және ең жоғары биіктігі 354200 фут болды. 67 мильден жоғары биіктіктегі екінші және соңғы X-15 ұшуы. Сынып бойынша биіктік бойынша бейресми рекорд жасалды. X-15 ұшағының жеткен ең жоғары биіктігі. Уокердің X-15 бағдарламасындағы соңғы ұшуы. 1-ші сол жақ RCS соплосы мұзданды. Биіктікті болжау құралымен жасалған алғашқы ұшу (калибрлеу қажет болды). Миссия X-15 #3, сериялық нөмірі 56-6672 ұшағымен 22-ші рет орындалды. Ұшуды NB 52A #003 ұшағы және пилоттар Рассел Беммент пен Льюис жүргізді. Ұшу уақыты: 17:09 UTC. Қону уақыты: 18:56 UTC. Қуып жететін пилоттар: Вуд, Дана, Гордон және Роджерс. X-15 қозғалтқышы шамамен 85 секунд бойы жұмыс істеді. Жану аяқталар тұсында үдеу шамамен 4 G (39 м/с²) дейін жетті. Салмақсыздық күйі 3-тен 5 минутқа дейін сақталды. Атмосфераға қайта кіру кезінде X-15 ұшағының сыртқы қабығы кейбір жерлерде 650°C-қа дейін қызды. Атмосферадан шығудан кейін жоғары көтерілу кезінде 20 секунд бойы үдеу 5 G (49 м/с²) дейін жетті. Ұшудың жалпы ұзақтығы ұшырудан қонуға дейін 12 минутты құрады.