Кіріспе

Американдық саясаткер (1956 жылы туған)

Тимоти Джон Ромер (1956 жылдың 30 қазанында туған) – американдық дипломат және саясаткер. 1991 жылдан 2003 жылға дейін Индиана штатының 3-ші сайлау округінен Демократ партиясынан АҚШ Өкілдер палатасының депутаты болды. Содан кейін ол Вашингтонда орналасқан Ұлттық саясат орталығының (CNP) президенті болды, бұл ұлттық қауіпсіздік саласындағы зерттеу орталығы. 2009 жылдан 2011 жылға дейін ол АҚШ-тың Үндістандағы елшісі қызметін атқарды. Қазіргі уақытта Ромер Вашингтонда орналасқан коммерциялық емес America Abroad Media ұйымының кеңесшілер кеңесінде жұмыс істейді.

Ерте өмір және білім

Тим Ромер 1956 жылы Индиана штатының Саут-Бенд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Уильям Ф. Ромер Нотр-Дам университетінде философия профессоры болған, ал әжесі бастауыш мектеп мұғалімі болған. Ромердің ата-анасы, Джеймс және Мэри Энн Ромер, Нотр-Дамда студенттер деканы және еріктілер жұмысын үйлестіруші ретінде жұмыс істеді. Оның туысы Уильям Ф. Ромер кіші, ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрескен ФБР агенті болды. Ромер 1975 жылы Пенн орта мектебін бітірді және колледж үшін төлеуге көмектесу үшін 14 жасынан бастап түрлі жұмыстар істеді. Тим Ромер 1979 жылы Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы бөлімін бакалавр дәрежесімен бітірді. Ол Нотр-Дам университетінен магистр және философия докторы ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алды; оның 1985 жылғы диссертациясы "Жоғары атқарушы қызмет: зейнеткерлік және мемлекеттік персонал саясаты" деп аталды.

Саяси мансап

Тим Ромер саясатқа қадам басып, колледж оқып жүрген кезінде Индиана штатының АҚШ өкілі Джон Брэдемас штабында қызмет етті (1978–1979). Докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін, ол Аризона штатының АҚШ сенаторы Деннис ДеКончини штабында жұмыс істеді (1985–1989). 1990 жылы Ромер Индиана штатының 3-ші округінен, бұрынғы округінен демократ ретінде сайланды және 1991 жылдан 2003 жылға дейін Конгресте алты мерзім қызмет етті. Палатада ол Ақпарат, Білім және жұмыс күштері, Ғылым комитеттерінде жұмыс істеді. 2002 жылы ол қайта сайлануға түспеді. Тим Ромер Тарифтер мен сауда туралы жалпы келісімге (ГАТТ), Африканың өсуі мен мүмкіндіктері туралы заңға және Кариб бассейні бастамасына қолдау көрсетті. Ол Солтүстік Америка еркін сауда аймағы (НАФТА) келісіміне қарсы болды, себебі ол бизнестің елден кетуіне мүмкіндік береді деп санайтын (мүмкін, оның округінде болғандай). Ромер президенттік сауданы жеделдету өкілеттігіне қарсы дауыс берді, АҚШ қолданыстағы келісімдерді қатаңрақ орындауы керек деп есептеді. Ромердің конгрессмен ретіндегі қызметінің басым бөлігі білім беруді жақсартуға бағытталған. Ол білім беруге инновациялық көзқарастарды іздеуге ынталандырған Ed Flex заң жобасын жасады. Ромер "Мұғалімдікке көшу" заң жобасын демеуші болды, ол мұғалімдердің жетіспеушілігін азайтуға көмектесті. Сондай-ақ ол жоғары білім беру туралы заңның бес жылдық қайта қаралуының бастамашысы болды, ол студенттік несиелердің сыйақысын төмендетті, Пелл гранттарын ұлғайтты, мұғалімдерді даярлауға қаржыландыруды арттырды және отбасыларға көмек көрсетті. Тим Ромер AmeriCorps ұлттық қызмет бағдарламасын қолдады және әлеуметтік көмектен жұмысқа ауысқан әйелдерге бала күтімі қызметін ұсыну үшін Head Start бағдарламасын кеңейту туралы заң жобасын жасады. Ол Мүгедектер білім беру туралы заңды қайта қарауға қатысты заңнаманы жазды және сыртқы салалардағы мамандардың мұғалімдік сертификациясына салық жеңілдіктері туралы түзетулер енгізді. Ол колледжге түспеген орта мектеп оқушыларына жұмысқа дайындалуға көмектесетін "Мектептен жұмысқа" заң жобасын жасады. Конгрестегі соңғы мерзімінде Ромер "Ешбір бала артта қалмасын" заңын қабылдауда белсенді рөл атқарды және бағдарламаны толық қаржыландыруды талап етті. Ромер ұлттық қауіпсіздікті бақылау үшін кабинет деңгейіндегі федералды атқарушы ведомство құруды ұсынған Конгресс мүшелерінің бірі болды және Отандық қауіпсіздік департаментін құру туралы заңның бастапқы демеушісі болды. Бірақ ол Буш әкімшілігі ұсынған түзетулерге қарсы болды, себебі бюрократиялық тиімсіздіктерге алаңдады және DHS құруға қарсы дауыс берді. Ромер Ақпараттық қоғамдастық үшін шетел тілдерін жетік меңгерген мамандарды даярлау үшін "азаматтық резервтік корпус" құруды ұсынды. Ромер биотерроризм туралы заңдарды және 9/11 комиссиясын құруға бағытталған заңдарды қолдады, кейін ол осы комиссияда жұмыс істеді.

Сайлаудан кейінгі мансап

Тим Ромер АҚШ-қа жасалған террористік шабуылдарды тергеу үшін 9/11 комиссиясының мүшесі болып тағайындалды. Ол Демократиялық Ұлттық Комитеттің төрағасы лауазымына үміткер болды (Демократиялық партияның жетекшілері Нэнси Пелоси мен Гарри Ридтің қолдауын алды). Ол 2004 жылғы Демократиялық партияның президенттік тізіміне ілікпеген Говард Динге жеңіліп қалды. Ромердің абортқа қарсы тұрымы және 1993 жылы президент Билл Клинтонның экономикалық жоспарына қарсы берген дауысы оны осы лауазымға тым консервативті деп сынауға себеп болды. Ромер – орташа демократ, кейбір сыртқы саясат мәселелерінде либералды, ал әлеуметтік мәселелерде консервативті дауыс береді. Ромер 2008 жылғы Демократиялық партияның президенттік праймеризінде Барак Обаманы қолдады және оны, әсіресе туған штаты Индианада, Ли Х. Гамильтонмен бірге Обаманы қолдап, белсенді түрде үгіт жүргізді. Ромердің орташа, екі партиялық саясаты мен ұлттық қауіпсіздік тәжірибесі Крис Силлицца мен Бен Смиттен Обаманың вице-президенттікке мүмкін үміткері ретінде қарастырылғаны туралы болжамдарға әкелді. Ромер Джордж Мейсон университетінің Меркатус орталығында ерекше ғалым болып қызмет етті. Ол Johnston and Associates компаниясының серіктесі болды, бұл компания қоғамдық және заңнамалық істер жөніндегі кеңесшілік қызмет көрсетеді. Кейін ол Ұлттық саясат орталығының президенті болып сайланды. 2011 жылы АҚШ-тың Үндістандағы елшіліктен кеткеннен кейін ол Вашингтон қаласындағы APCO Worldwide атқарушы компаниясының аға атқарушы директоры болды. Ромер 2007 жылы Конгресс құрған жаппай қырып-жою қаруларының таралуы мен терроризмнің алдын алу жөніндегі екі партиялық комиссияда жұмыс істеді. Бұл 9/11 комиссиясы ұсынған реформалардың бірі болды, ол АҚШ ұлттық қауіпсіздікке төнген бұл қауіпке қалай тиімді жауап бере алатынын қарастыруға бағытталған. Сонымен қатар, Ромер Вашингтонның Таяу Шығыс саясаты институтының радикалдық экстремизм идеологиясына қарсы күрес жөніндегі Президенттік Топтарында және Ұлттық парктерінің Екінші ғасыр комиссиясында қызмет етті.

Дипломатиялық мансап

Ромерді президент Барак Обама 2009 жылдың 27 мамырында АҚШ-тың Үндістан Республикасындағы 21-ші елшісі етіп тағайындады. Оның кандидатурасын АҚШ Сенаты 2009 жылдың 10 шілдесінде бекітті. Ол 2009 жылдың 23 шілдесінде Мемлекеттік департаменттің Бенджамин Франклин келісім шарты жасалатын залында ант берді және 2009 жылдың 11 тамызында Үндістан президенті Притхиба Патилге сенімхаттарын тапсырды. Елші қызметін атқару кезеңінде бірнеше саясаттар мен бастамалар жарияланды. 2010 жылдың қарашасында Үндістанға сапары барысында президент Обама АҚШ-тың реформаланған Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшесі ретінде Үндістанды қолдайтынын мәлімдеді. АҚШ сондай-ақ қорғаныс және ғарыш саласына қатысты үндістандық компанияларды АҚШ-тың «Entity List» тізімінен алып тастады, бұл қорғаныс және ғарыш өнеркәсібінде ынтымақтастықты, технологиялар мен коммерциялық тауарлардың сатуын ұлғайтуға мүмкіндік берді. АҚШ жаһандық ауруларды анықтау орталығын құруға келісім берді және ядролық энергия саласындағы серіктестіктің жаңа жаһандық орталығы бойынша Үндістанмен бірлесіп жұмыс істейтін болды. АҚШ пен Үндістан Африкадағы азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету және Ауғанстанды қайта құру үшін жаһандық деңгейде серіктестік жасайды. 2010 жылдың 23 шілдесінде елші Ромер мен Үндістанның ішкі істер министрі Г.К. Пиллай терроризмге қарсы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Бұл келісім көлік қауіпсіздігі, шекара қауіпсіздігі, ақшаны жылыстату және терроризмді қаржыландыру, ірі қалалардағы полиция қызметі сияқты бірнеше салалардағы ынтымақтастықты кеңейтеді. АҚШ үкіметі сондай-ақ Үндістан үкіметіне Мумбаидегі 26/11 террористик шабуылының жоспарлаушыларының бірі Дэвид Хедлиге қол жеткізуге рұқсат беруге келісті. Елші Ромер бірнеше жоғары деңгейдегі сапарларға қатысты, оның ішінде Қаржы министрі Тим Гайтнер, Сауда министрі Гэри Локк және Ішкі қауіпсіздік министрі Джанет Наполитаноның сапарлары да бар еді. АҚШ пен Үндістан арасындағы бірінші стратегиялық диалог 2010 жылдың маусым айында Вашингтонда өтті, ал екіншісі 2011 жылдың шілдесінде Нью-Делиде өткізу жоспарланған. Оның екі жылдық қызметі барысында Үндістан АҚШ-тың 12-ші ірі сауда серіктесіне көтерілді. 2010 жылы АҚШ-тан Үндістанға тауар экспорты 17 пайызға, екі жақты тауар айналымы 30 пайызға өсті. Президент Обаманың Үндістанға сапары кезінде АҚШ АҚШ-тан экспортталатын құны 10 миллиард доллар болатын 20 келісімшартқа қол қойғанын жариялады, бұл Америкада 50 мыңнан астам жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді. Оның қызметі кезінде АҚШ G20-ны халықаралық экономикалық ұйым ретінде бекітуге және Үндістанның өкілдігін арттыру үшін ХВҚ-ны реформалауға ұмтылды. Елші Ромер екі жыл бойы Үндістанның 17 штатына сапар шекті. Ол 10 жылдан астам уақыттан бері Жаму-Кашмирге барған алғашқы елші болды, соның ішінде 2010 жылдың 20 қыркүйегінде Лех қаласына барып, жақында болған су тасқынынан зардап шеккен 400 ауылдық отбасыға көмек әкелді. 2011 жылдың мамыр айында Ромер Нотр-Дам университетінің «Құрметті түлек» сыйлығын алды және аспирантураға қатысушылар алдында сөз сөйледі. 2011 жылдың 26 сәуірінде ол елші лауазымынан кетіп, АҚШ-қа оралғанын жариялады. АҚШ-тың Үндістандағы елшілігінің баспасөз хабарламасында елші Ромердің отбасылық жағдайға байланысты маусым айына дейін қызметтен босатылатыны айтылды. Үндістандық саясаткер Шаши Тарур Ромердің Үндістанның 10 миллиард долларлық екі американдық ұшақ құрастыру тендерін қабылдамау шешімінен кейін лауазымынан кеткенін жазды.

Жеке өмір

Тим Ромер 1989 жылы Луизиана штатының Салли Джонстонға үйленді. Олардың төрт баласы бар: Патрик Хантер Ромер, Мэтью Беннетт Ромер, Сара Кэтрин Ромер және Грейс Элизабет Ромер. Ромер Беннет Джонстонның кіші ұлы және Мэри (Ганн) Джонстонның күйеу баласы. Джонстон – 1972 жылдан 1997 жылға дейін Луизианадан АҚШ сенаторы қызметін атқарған демократ саясаткер. Ромерлер католик дінін ұстанады. Вашингтонда болғанда, олар Вирджиния штатының Рестон қаласындағы Сент-Томас-а-Беккет католик шіркеуіне қатысады.