Кіріспе

Gżira – Мальтаның Орталық аймағындағы қала. Ол Мсида мен Слиеманың арасында орналасқан, сондай-ақ Та' Сбикспен шектеседі. 2019 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша, қаланың халқы 11 699 адамды құрайды. Gżira сөзі мальтий тілінде "арал" деген мағынаны білдіреді, ал қала Слиема түбегі мен Валлетта арасында орналасқан Маноэль аралының атымен аталған. Gżira жағалауынан Валлеттаның қабырғалы қаласы көрініс табады, ол түнгі уақытта жарықтандырылып, Маноэль аралына, яхталар портына және жағалаудағы қоғамдық баққа керемет фон құрайды. Каппара Gżira қаласына жақын орналасқан. Орфей театры Gżira қаласында орналасқан.

Қала тарихы

XIX ғасырдың ортасында Гжира қаласында шавалер Якоб Тальяферро вилла салды. Бірте-бірте Гжира Слиманың жұмысшы табының маңындағы шағын қалашыққа айнала бастады. 1970 жылдарға дейін Гжирада көптеген барлар болды, әсіресе Snake Pit, Britannia және Granada Strand бойында және оған жақын жерде орналасқан. Бұл экономикалық белсенділік 1979 жылдың 31 наурызында британдық әскери қызмет Мальтаны тастап кеткен кезде тоқтап қалды. Қайта жаңғырудан кейін Гжира қазірде қонақ үй иелері, мейрамханалар, қаржы институттары, заң фирмалары, онлайн ставкалары компаниялары, жылжымайтын мүлік агенттіктері және кеңселерден тұратын бизнес орталығына айналды, бұл көп ұлтты және мәдени әртүрлілікке толы тұрғындардың қатарын қамтиды. Соңғы он жылда Гжира жылжымайтын мүлік нарығында өркендеді, көбінесе пәтерлерден тұратын жаңа ғимараттар ескі үйлердің орнын басты. Нәтижесінде, теңіз жағалауындағы үйлердің ерекшелігі мен сүйкімділігінің көп бөлігі өзгерді, бірақ Гжираның орталық бөлігінде әлі де дәстүрлі мальтийлік фасадының мысалдары сақталған, олар ағаш балкондары (Галлария) және ою-өрнектелген темір балкондарымен ерекшеленеді. Гжирадағы заманауи пәтерлердің көбеюі және Metropolis және 14 East сияқты биік ғимараттардың салынуы тұрғын үй бағасының өсуіне әкелді, себебі бұл қала мальтийліктер мен шетелдіктер үшін тартымды аймаққа айналды. Гжира халқы соңғы жылдары шамамен 11 699 адамды құрап, тұрақты деңгейде сақталып келеді (2019 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша). Бұл қала көп мәдениетті қала ретінде танымал, онда жақсы қалыптасқан және біріккен иммигранттар тобы бар. Аймақтың танымалдылығының басты себебі – Мальтадағы орталық орналасуы, Мальта университетіне, Слимаға және астана Валеттаға жақындығы. Қызмет көрсету саласы, сауда орындары және білім беру қызметтері қаланың негізгі қызметтері болып табылады. Гжирадағы қылмыс деңгейі өте төмен, және қала жалпы алғанда Мальта мен Гозоның қалған бөлігі сияқты қауіпсіз.

Дін

Гжираның Рим-католик шіркеуі жергілікті тұрғындарда таль Ġебла деп те аталады. Оның сөзбе-сөз аудармасы "тасқа" деген мағынаны білдіреді, бұл 1902 жылғы 10 шілдеде Гжирада болған оқиғаға сілтеме жасайды. Үш британдық маскүнем теңізші – Уильям Уолс, Чарльз Турбулл және Джон Пакхун – сол уақытта жабық болған барға кіргісі келді. Бардың иесі Кармну Бринкат есікті ашпағандықтан, теңізшілер барға тас лақтыра бастады. Осы тастардың бірі бардың сыртында ілінген Кармел тауының Әзіресінің суреті салынған кішкентай киелі орынға тиді. Тас суреттің жақтауының шынысын сындырды, бірақ суреттің өзіне тимеді, ол зақымдалмады. Жел соққанына қарамастан, тас сынған шынының ішінде бекітіліп қалды. Тасты Антон Манче алып, Слимадағы Stella Maris шіркеуіне апарды, сол кездегі шіркеу пасторы Антон Маншенің ағасы Франсис Винсент Манче еді. Үш күн бойы тәуба ету үшін дұғалар мен қызметтер өткізілді. Антон Манче Гжирада кішкентай шіркеу құрып, сол киелі орынды сол жерге орналастырды. 1913 жылғы 7 шілдеде епископ Пьетро Пейс бұл шіркеуді вице-приход деп жариялады. 1921 жылғы 15 мамырда епископ Дон Мауро Каруана оны приход деп жариялады. Антон Манче Гжираның алғашқы пасторы болды. Қазіргі шіркеу 1921 және 1935 жылдар аралығында салынды. Гжира приходының тарихындағы екінші пастор Карло Манче болды, ол көптеген жергілікті тұрғындар тарапынан қасиетті кісі ретінде құрметтеледі. Ол 1935 жылғы 12 наурызда Гжираның пасторы болып тағайындалды және 1950 жылғы 18 қарашада қайтыс болды. Суреттің жақтауы, сынған шыны және Әзіренің суретіне лақтырылған тас жақсы сақталған, және бүгін оларды Гжира шіркеуінде көруге болады. Гжира шіркеуі Кармел тауының Әзіресіне арналған, ал оның жылдық фестивалі (ауылдық мереке) шілде айының екінші жексенбісінде тойланады.

Туған қалалар

Гжира Глифада (Грекия) және Вальбжих (Польша) қалаларымен бауырластық байланыс орнатқан.

Маноэль аралы

Маноэль аралы, Gżira қаласының Marsamxett шығанағында орналасқан, бастапқыда мальта тілінде l'Isola del Vescovo немесе il Gżira tal Isqof деп аталған (сөзбе-сөз "Епископ аралы" деп аударылады). Ол Мдина соборының меншігі болған. 1643 жылы Мальта орденінің Ұлы магистрі Жан Пол Ласкарис аралда індет пен холераның мерзімдік таралуын бақылау үшін карантиндік аурухана (Лаззаретто) салған. 1675 жылы тағы бір Ұлы магистр, Никола Котоннер, қосымша қырық төсек, шіркеу және зиратпен тағы бір оқшаулау ауруханасын салуға шешім қабылдады. Арал 1726 жылы Мальта орденінің португалдық Ұлы магистрі Антонио Маноэль де Вильхенаның құрметіне аталды, оның басшылығымен Маноэль бекінісі салынған. Маноэль бекінісі 18 ғасырдың әскери инженерлік өнерінің керемет үлгісі саналады. Бекіністің бастапқы жоспарлары Луи д'Огбинь Тиньеге жатқызылады және оның досы әрі әріптесі Шарль Франсуа де Мондион оларды өзгерткен деген пікір бар, ол Маноэль бекінісінің ішіндегі мазарда жерленген. Бір кезде Мальта ордені Маноэль аралында қабырғалы қала салуды жоспарлаған, бірақ оның орнына 500 сарбазға арналған бекініс құрылды. Бекіністе әсем төртбұрыш, парад алаңы және галерея бар, ал бұрын орденнің тікелей басшылығымен Әулие Антоний Падуанскийге арналған барокко стиліндегі шіркеу орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Маноэль аралы мен оның бекінісі Корольдік теңіз күштерінің теңіз базасы ретінде пайдаланылды, сол кезде ол әртүрлі "HMS Talbot" немесе "HMS Phœnicia" деп аталды. 1942 жылдың наурыз айында Люфтваффе бомбалаушыларының тікелей соққысынан кейін Әулие Антоний шіркеуі дерлік толығымен қирады. Бірнеше жылдан бері Маноэль аралында қаздар мен басқа да су құстарына арналған шағын, ресми емес панажай бар, ол жергілікті еріктілер құрып, күтіп келеді және толығымен жеке қайырымдамалармен қаржыландырылады, бұл панажай аралды басты құрлықпен байланыстыратын көпірге жақын орналасқан. 2006 жылдың қараша айына қарай тарихи бекіністе маңызды қалпына келтіру және жаңарту жұмыстары жүргізіліп жатқан, сонымен қатар Маноэль аралында жаңа тұрғын үйлер салынып жатыр. Алайда Маноэль аралын дамыту жобасы аралдың маңызды тарихи ғимараттарына тым жақын болғандықтан көп сынға ұшырады. Көпірден шамамен 300 метр қашықтықта орналасқан күзетілген кедергі аралдың ең үлкен бөлігіне қоғамдық кіруге тыйым салынғанын көрсетеді.