Мартен ван Хемскерк: Голланд суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Maarten van Heemskerck
Мартен ван Хемскерк (1498-1574) – голланд суретшісі, портреттер мен діни суреттер шебері. Италиялық стильде сурет салған, әлем кереметтерінен шабыдан алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландия суретшісі (1498–1574)
Dutch painter (1498–1574)
Мартен ван Хеемскерк немесе Мартен Якобц Хеемскерк ван Вен (1 маусым 1498 – 1 қазан 1574) – голландиялық портретші және діни суретші, өмірінің көп бөлігін Харлем қаласында өткізген. Ол Ян ван Скорльдің шәкірті болды және ұстазының итальяндық ықпалындағы стилін қабылдады. 1532–1536 жылдары Италияда болып қайтты. Ол граверлерге көптеген эскиздер жасады, әсіресе әлемнің кереметтерінің бейнелеуімен танымал.
Maarten van Heemskerck or Marten Jacobsz Heemskerk van Veen (1 June 1498 – 1 October 1574) was a Dutch portrait and religious painter, who spent most of his career in Haarlem. He was a pupil of Jan van Scorel, and adopted his teacher's Italian influenced style. He spent the years 1532–36 in Italy. He produced many designs for engravers, and is especially known for his depictions of the Wonders of the World.
Ерте өмір
Хеемскерк Солтүстік Голландиядағы Алкмар мен Харлемнің арасындағы Хеемскерк ауылында дүниеге келген. Ол Якоб Виллемс есімді шаруаның ұлы болған. Карел ван Мандердің өмірбаянына сәйкес, ол Харлемдегі суретші Корнелиус Виллемцтен көркемдік білімін бастады, бірақ әкесі оны Хеемскеркке шақырып, отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеуге мәжбүрледі. Алайда, әкесімен ұрысып, ол тағы да Делфтке кетіп, онда Ян Лукастың шәкірті болды, содан кейін Харлемге көшіп, Ян ван Скорльдің шәкірті атанды, мұғалімінің жаңашыл, итальяндық стильде сурет салуын үйренді. Хеемскерк Синт-Бавокерк шіркеуінің бай пасторы Питер Ян Фоппештің үйіне қоныстанды (ван Мандер оның есімін Питер Ян Фопсен деп жазады). Олар бір-бірін білген, себебі Фоппеш Хеемскеркте жер иесі болған. Суретші оны қазір танымал отбасылық портретте бейнеледі, ол голланд отбасылық суреттерінің алғашқысы саналады. Фоппеш үшін жасаған басқа жұмыстарының ішінде күн мен айды бейнелейтін екі толық бой суреті және "кішідірек, бірақ (деседі) тірі үлгілерден" салынған Адам мен Хауаның суреті бар.
Heemskerck was born in the village of Heemskerk, North Holland, halfway between Alkmaar and Haarlem. He was the son of a farmer called Jacob Willemsz. van Veen. According to his biography by Karel van Mander, he began his artistic training with the painter Cornelius Willemsz in Haarlem, but was recalled to Heemskerk by his father to work on the family farm. However, having contrived an argument with his father he left again, this time for Delft, where he studied under Jan Lucasz, before moving on to Haarlem, where he became a pupil of Jan van Scorel, learning to paint in his teacher's innovative Italian influenced style. Heemskerck then went to lodge at the home of the wealthy curate of the Sint Bavokerk, Pieter Jan Foppesz (whose name van Mander writes as Pieter Ian Fopsen). They knew each other because Foppesz owned land in Heemskerk. The artist painted him in a now famous family portrait, considered the first of its kind in a long line of Dutch family paintings. His other works for Foppesz included two life size figures symbolising the Sun and the Moon on a bedstead, and a picture of Adam and Eve "rather smaller but (it is said) after living models".
Италия
Ол бүкіл Солтүстік және Орталық Италияны аралап, Римде тоқтады, онда оған ван Скорльдің ықпалды голланд кардиналы Уильям Энкенвортқа жол ашатын хаттары болды. Ол сахна суретшісінің жылдам орындау шеберлігіне ие болғандығын көрсетеді, сондықтан Антонио да Сангалло кіші, Баттиста Франко және Франческо де Росси (Иль Сальвиати) есімді суретшілермен бірге Римдегі Сан-Себастьяно қақпасын жеңіс аркасы ретінде қайта безендеуге (1536 жылдың 5 сәуірі) Карл V құрметіне шақырылды. Олардың арасында Капитолий Бруты бар, ван Хеемскерк осы әйгілі бюсттің эскизін жасаған алғашқы суретші болып табылады. Дегенмен, 2024 жылы жарияланған зерттеу Берлин Куперштик кабинетіндегі суреттердің Хеемскерк емес, Корнелис Флорис (II), сондай-ақ Корнелис Флорис де Вриендт деп аталған суретшіге тиесілі екенін, және олар 1535/36-1538 жылдары жасалғанын көрсетеді. Берлиндегі суреттер жинағы үш тозған эскиз кітапшасынан және жеке парақтардан тұрады, бұл тезис бойынша, олардың барлығы, бірнеше ерекшеліктерден басқа, Флориске тиесілі.
He travelled around the whole of northern and central Italy, stopping at Rome, where he had letters of introduction from van Scorel to the influential Dutch cardinal William of Enckenvoirt. It is evident of the facility with which he acquired the rapid execution of a scene painter that he was selected to collaborate with Antonio da Sangallo the Younger, Battista Franco and Francesco de' Rossi (Il Salviati) on the redecoration of the Porta San Sebastiano at Rome as a triumphal arch (5 April 1536) in honour of Charles V. Among these are the Capitoline Brutus, van Heemskerck being the first known artist to make a sketch of this now famous bust. However, a study published in 2024 argues that the drawings in the Berlin Kupferstichkabinett are not by Heemskerck, but by Cornelis Floris (II), called Cornelis Floris de Vriendt and were only created around 1535/36 1538. The Berlin collection of drawings comprises the pages of three disintegrated sketchbooks and individual sheets which, according to this thesis, are all by Floris with a few exceptions.
Кейінгі мансап
1536 жылы Нидерландыға оралғаннан кейін ол Харлемге қайта оралды, онда 1540 жылы Харлемдегі Әулие Лука гильдиясының президенті болды. Бұл табысты және беделді жұмыс Хеемскеркке Дельфтағы Әулие Лука гильдиясы үшін Nieuwe Kerk (Дельфт) шіркеуіне алтарьлық сурет салуға тапсырыс әкелді. 1553 жылы ол Синт-Бавокерк шіркеуінің дін қызметкері болды, онда 22 жыл қызмет етті (протестанттық реформацияға дейін). 1572 жылы ол Харлем қамалынан қашу үшін Амстердамға кетті, оны испандықтар қоршады. Олар Филипп Галлемен гравировкаланып, 1572 жылы жарияланды.
On his return to the Netherlands in 1536, he settled back at Haarlem, where he became president of the Haarlem Guild of Saint Luke (in 1540), This lucrative and high profile work in Delft earned Heemskerck a commission for an altarpiece in the Nieuwe Kerk (Delft) for their Guild of St. Luke. In 1553 he became curate of the Sint Bavokerk, where he served for 22 years (until the Protestant reformation). In 1572 he left Haarlem for Amsterdam, to avoid the siege of Haarlem which the Spaniards laid to the place. They were engraved by Philip Galle and published in 1572.
Суреттер
Ван Хемскерктің көптеген туындылары сақталған. Адам мен Хауа және Киелі Луканның Мәриям мен баланың суретін салуы, лавр жапырақтарымен тәж киген ақынның және клеткадағы тотының қатысуымен – Гарлем галереясындағы алтарьлық картина, ал Генттегі Көркем өнер мұражайындағы «Ecce Homo» ван Хемскерктің Италияға сапарына дейінгі кезеңнің ерекше туындылары болып табылады.
Many works by van Heemskerck survive. Adam and Eve and St. Luke painting the Likeness of the Virgin and Child in presence of a poet crowned with ivy leaves, and a parrot in a cage – an altar piece in the gallery of Haarlem, and the Ecce Homo in the Museum of Fine Arts in Ghent, are characteristic works of the period preceding van Heemskerck's visit to Italy.
Өлім
Амстердамда ол өсиетнама жасады, ол сақталған. Ол өмір бойы жеткілікті ұзақ және өнімді өмір сүргенін, соның нәтижесінде қорға айналған байлыққа ие болғанын көрсетеді. Өлгеннен кейін ол ақшасын және жерін Харлемдегі жетімдер үйіне сенімді түрде тапсырды, ал Харлем соборындағы қабірінің тақтасында неке қиюға дайын болған әрбір жұбайға жыл сайын үстеме ақы төленуі керек еді. Католик Голландиясында осылай тойланған неке қабірде жатқан марқұмның тыныштығын сақтайды деген сенім болған.
In Amsterdam he made a will, which has been preserved. It shows that he had lived long enough and prosperously enough to make a fortune. At his death, he left money and land in trust to the orphanage of Haarlem, with interest to be paid yearly to any couple who should be willing to perform the marriage ceremony on the slab of his tomb in the cathedral of Haarlem. It was a superstition in Catholic Holland that a marriage so celebrated would secure the peace of the dead within the tomb.
Беделі
Хеемскерк өмір бойында зор құрметке ие болды және әсіресе Харлем суретшілеріне күшті әсер етті. Ол (ұстазы Ян ван Скорльмен бірге) Италия өнерін Солтүстік Нидерландыға әкелгенімен, атақты, әсіресе әлемнің кереметтері туралы сериясы үшін танымал, бұл серия кейіннен гравюралар түрінде таратылды. Карел ван Мандер өзінің "Schilder boeck" еңбегінде оның өмірбаянына алты бет арнады.
Heemskerck was widely respected in his own lifetime and was a strong influence on the painters of Haarlem in particular. He is known (along with his teacher Jan van Scorel) for his introduction of Italian art to the Northern Netherlands, especially for his series on the wonders of the world, that were subsequently spread as prints. Karel van Mander devoted six pages to his biography in his Schilder boeck.