Француз суретшісі Никола Туссен Шарле: Өмір және шығармалары

Кіріспе

Француз суретшісі. Николя Туссен Шарле (20 желтоқсан 1792 – 30 қазан 1845) – француз суретшісі және гравюрашы, ең әсіресе әскери тақырыптар саласындағы шебері.

Өмір

Шарле Парижде дүниеге келді. Ол республика армиясының драгунының ұлы еді, оның қазасы әйелін және баласын мүсірленген жағдайда қалдырды. Бірақ, бекем мінезді және Бонапартты жақтаушы Мадам Шарле ұлына Наполеон лицейінде орташа білім беруге қол жеткізіп, оның өмір бойына деген құрметімен сыйланды. Оның алғашқы жұмысы Париж қалалық әкімшілігіндегі шағын лауазым болды, онда ол жаңадан келген сарбаздарды тіркеуге міндетті болды: ол 1814 жылы Ұлттық гвардияда қызмет етті, Клиши бөгетінде батыл шайқасты және Бурбон партиясына қолайсыз болғандықтан, 1816 жылы қалалық әкімшіліктен босатылды. Содан кейін, өте ерте жасынан сурет салуға құштарлығы болған ол, көрнекті суретші Барон Гростың шеберханасына қабылданды және көп ұзамай оған даңқ әкелген литографиялық суреттерді шығара бастады. Оның 1817 жылғы «Ватерлоо гренадері», «Гвардия өледі, бірақ жеңілмейді» (La Garde meurt et ne se rend pas) деген ұранымен – бұл атақты сөз тіркесі жиі Кемброннеге жатқызылады, бірақ ол оны ешқашан айтпаған, және бұл литографиядан бұрын табылмайды – ерекше танымал болды. Дегенмен, ол 1822 жылға дейін кәсіби тұрғыдан сәттілікке жете алмады. Шамамен 2000 литография, акварельдер, сепиямен салынған суреттер, көптеген майлы эскиздер және бірнеше гравюралар бірінен соң бірі пайда болды. Кейінірек өмірінде үш майлы картина да болды, олардың ішінде Ресей науқанындағы эпизод (1836), Мороның Рейн арқылы өтуі (1837) және ойыста тоқтап тұрған жаралы сарбаздар (1843) ерекше құрметке ие болды. Шарленің әскери тақырыптары оны қатты қуантты, олар француз халқының жақындағы өткеніне деген мақтаныш пен өкініш сезімін оятып, қазіргі жағдайға наразылық тудырды. Осы сезімдер суретшінің өмірінің соңына қарай күшейді, Шарле қалалық өмір, шаруалар өмірі және балалардың әдет-ғұрыптарын әзіл-қалжың мен есімдейтін сипаттамалармен суреттеді. Ең танымал жиынтықтардың бірі – 1838-1842 жылдар аралығында жасалған 50 литографиядан тұратын Капрал Валентиннің азаматтық, саяси және әскери өмірі. 1838 жылы оның денсаулығы кеуде ауруына байланысты нашарлай бастады. Шарле ерекше бойлы, сөзді және жақсы мінезді адам еді. Оның мінезі балалық көңілділік пен шаттыққа, еркектік тәуелсіздікке және діни сезімге толы болды. Ол жақындарының арасында өте жақын дос еді, олардың бірі суретші Теодор Жерико болды. Шарле 1824 жылы үйленді, және оның екі ұлы одан кейін өмір сүрді.

Charlet was born in Paris. He was the son of a dragoon in the Republican army, whose death in the ranks left the widow and orphan in very poor circumstances. Madame Charlet, however, a woman of determined spirit and an extreme Bonapartist, managed to give her boy a moderate education at the Lycée Napoléon, and was repaid by his lifelong affection. His first employment was a minor post in the Paris city administration, where he had to register recruits: he served in the National Guard in 1814, fought bravely at the Barrière de Clichy, and, being thus unacceptable to the Bourbon party, was dismissed from the city administration in 1816. He then, having from a very early age had a propensity for drawing, entered the atelier of the distinguished painter Baron Gros, and soon began issuing the first of those lithographed designs which eventually brought him renown. His Grenadier de Waterloo, 1817, with the motto "The Guard Dies and Does Not Surrender" (La Garde meurt et ne se rend pas)—a famous phrase frequently attributed to Cambronne but which he never uttered, and which cannot, perhaps, be traced farther than to this lithograph by Charlet—was particularly popular. It was only towards 1822, however, that he began to be successful in a professional sense. Lithographs (about 2000 altogether), watercolours, sepia drawings, numerous oil sketches, and a few etchings followed one another rapidly. Later in his life there were also three exhibited oil pictures, the especially admired Episode in the Campaign of Russia (1836), the Passage of the Rhine by Moreau (1837), and Wounded Soldiers Halting in a Ravine (1843). His military subjects particularly delighted Charlet, and they found an energetic response in the popular heart where they kept alive a feeling of pride and regret for the recent past of the French nation and discontent with the present. These feelings increased upon the artist himself towards the close of his career as Charlet designed many subjects of town life, peasant life, and the ways of children with much wit and whim in his descriptive mottoes. One of the most famous sets is the Vie civile, politique, et militaire du Caporal Valentin, 50 lithographs dating from 1838 to 1842. In 1838 his health began to fail owing to an affection of the chest. Charlet was an uncommonly tall man, with an expressive face, bantering and good natured. His character was full of boyish fun and high spirits, with manly independence and a vein of religious feeling. He was a hearty favourite among his intimates, one of whom was the painter Théodore Géricault. Charlet married in 1824, and two sons survived him.

Мұра

1856 жылы әскери досы Де ла Комб Шарлеттің өмірбаянын жариялады.