Кіріспе
Француз суретшісі, 19 ғасырдағы француз дипломаты, барон Грос Антуан Жан Грос (16 наурыз 1771 – 25 маусым 1835) – тарихи суреттер салумен айналысқан француз суретшісі. 1824 жылы барон Грос атағы берілді. Грос Парижде Жак-Луи Давидтен оқыды және Француз революциясы кезінде дербес суретшілік жолын бастады. Францияны тастап кетуге мәжбүр болған Грос Генуяға көшті. 1796 жылы Арколь шайқасындағы француз қолбасшысы Наполеон Бонапарттың портреті Гростың танымалдығын арттырып, Наполеонның қолдауын алды. Наполеон армиясымен бірнеше жыл саяхаттағаннан кейін, 1799 жылы Парижге қайтып келді. Наполеонның өмірінен шайқастар мен басқа да оқиғаларды бейнелеумен қатар, Грос сәтті портретші де болды.
the 19th century French diplomat known as Baron Gros
Antoine Jean Gros (ɑ̃twanʒɑ̃ gʁo; 16 March 177125 June 1835) was a French painter of historical subjects. He was granted the title of Baron Gros in 1824. Gros studied under Jacques Louis David in Paris and began an independent artistic career during the French Revolution. Forced to leave France, Gros moved to Genoa. His portrait of French commander Napoleon Bonaparte at the Battle of Arcole in 1796 brought Gros to public attention and gained the patronage of Napoleon. After traveling with Napoleon's army for several years, he returned to Paris in 1799. In addition to producing several large paintings of battles and other events in Napoleon's life, Gros was a successful portraitist.
Ерте өмір және тәрбие
Парижде туған Грос алты жасында әкесі, миниатюра суретшісі Жан Антуан Гродан сурет салуды үйреніп, өзін талантты суретші ретінде көрсетті. Оның анасы, Пьеррет Мадлен Сесиль Дюран да суретші болған. 1785 жылдың соңында Грос өз ынтасымен Жак Луи Давидтің шеберханасына оқуға түсті, оны үнемі қатысып, сонымен бірге Колледж Мазариндегі сабақтарды да жалғастырды. 1791 жылы Франция революциясы салдарынан әкесінің жағдайы қиын болғандықтан, оның қайтысы Гросты өз күшіне қанауға мәжбүр етті. Ол енді өзін толығымен кәсібіне арнады және 1792 жылы үлкен жүлде үшін (сәттіліксіз) бақ сынады. Бірақ осы кезде École des Beaux-Arts ұсынысымен Ұлттық конвент мүшелерінің портреттерін салған, алайда революция дамыған сайын Грос 1793 жылы Франциядан Италияға кетіп қалды. Бұл суреттегі генерал Жан Андош Жуноға Наполеонның қызғануынан бастау алды. Гросқа Бонапарт Яффадағы обадан зардап шеккендерді аралауы суреті тапсырылды, ол қазір Луврде сақталуда. Одан кейін 1806 жылы Гростың «Абукир шайқасы, 25 шілде 1799» (Жоахим Мурат Абукир шайқасында) Версальде, ал 1808 жылы «Наполеон Эйлау шайқасы даласында, 9 ақпан 1807» (Эйлау шайқасынан кейін Наполеон шайқас даласында) Луврде көрсетілді.
1804 жылғы салон
1804 жылы Салонға Грос өзінің «Бонапарт Яффадағы оба жұққандарды аралауы» суретімен тұңғыш рет шықты. Бұл сурет оның сәтті суретші ретіндегі мансабын қалыптастырды. Онда Бонапарт Яффа қаласында бубондық обаға шалдыққан әскерлерді аралап жүргені бейнеленген. Ол аурудан қорқып, еш алаңдамай, бір науқасқа қол созып жатқан күйде көрсетілген. П. Джилл Морздың сөзіне сәйкес, Наполеон британдық пропаганданы жою мақсатымен Гросқа осы көріністі суретке түсіруді тапсырған. Бұл пропаганда Мысыр жорығының (1798-1800) екі эпизодына қатысты болды. Біріншісі – түрік тұтқындарын қырғынға ұруға бұйрық беруі, екіншісі – обаға шалдыққан француз әскерлерін улап өлтіруге бұйрық беруі. Суретте Наполеон оба ауруханасындағы науқастарды көріп, оларға қамқорлық танытқандығы көрсетілген. Морс Грос бұл ауруды Наполеон мен оның Бірінші империясының мәнсіздігін бейнелеу үшін метафора ретінде пайдаланған болуы мүмкін деп қосты. Шындығында, Бонапарт оба ауруханасына барған болатын, бірақ кейін, әскерін Сириядан шығаруға дайындалып жатқанда, 50-ге жуық обаға шалдыққан әскерлерін лаудануммен улауға бұйрық берді.
Кейінгі өмірі
1810 жылы оның «Мадрид» және «Наполеон пирамидалардың жанында» (Версаль) картиналары Наполеон оны тастап кеткенін көрсетеді. «Франциск I және Карл V», 1812 (Лувр) картинасы үлкен жетістікке ие болды.
Атак-даңқ
Грос 1808 жылғы 22 қазанда Наполеонның 1808 жылғы Салонынан кейін, онда ол Эйлау шайқасын көрсеткеннен соң, Құрметті легионның мүшесі аталды. Ол Эколь де Бё-Арт мектебінің профессоры және Сент-Михаэль орденінің мүшесі болды. 1824 жылы Франция королі Карл X оған барондық атақ берді. М. Делклуз оның өмірі туралы «Луи Дэвид және оның заманы» атты еңбекте қысқаша мәлімет берді, ал Джулиус Майердің «Қазіргі француз сурет өнерінің тарихы» кітабында оның туындыларына арналған тамаша сын ретінде бағаланған материал бар, деп Britannica келтіреді.
Иконография
Сурет атауы Күні Өлшемдері Жинағы Автопортрет 1795 Версаль сарайы Пастер ханым 1795–1796 Лувр Брюйер ханымның портреті 1796 79 × 65 см Бристоль қалалық мұражайы және өнер галереясы Арколь көпіріндегі Бонапарт 1796 130 × 94 см Версаль сарайы Тимофанның өлімі 1798 44.4 × 57.6 см Лувр Кристин Буайердің портреті шамамен 1800 214 × 134 см Лувр Назарет шайқасы 1801 136.1 x 196.4 см Нанттың көркем өнер мұражайы Сапфо Леукатада 1801 122 × 100 см Музей Барон Жерар, Байё Бірінші консул Бонапарт 1802 205 × 127 см Легион құрметі мұражайы Яффадағы обадан зардап шеккендерді Бонапарттың аралауы 1804 715 × 523 см Лувр Жерар Кристоф Мишель Дюрок, Фриуль герцогі (1772–1813) 1805 218 × 142 см Версаль сарайы Абукир шайқасы, 25 шілде 1799 1806 578 × 968 см Версаль сарайы Эйлау шайқасы, 9 ақпан 1807 1807 104.9 × 145.1 см Лувр Императрица Жозефина 1808 Ниццаның көркем өнер мұражайы Француз композиторы Пьер Циммерманның портреті 1808 118.5 × 91 см Версаль сарайы Жером Бонапарттың атты портреті шамамен 1808 321 × 265 см Версаль сарайы Князь Борис Юсуповтың атты портреті 1809 321 × 266 см Пушкин мұражайы Пирамидалар шайқасы 1810 389 × 311 см Версаль сарайы Наполеон Мадридтің капитуляциясын қабылдады, 4 желтоқсан 1808 1810 361 × 500 см Франция тарихы мұражайы (Версаль) Мустафа Пашаның аты шамамен 1810 89 × 175 см Безансонның көркем өнер және археология мұражайы Генерал Клод Леграндтың портреті шамамен 1810 245 × 172 см Версаль сарайы Екінші лейтенант Шарль Леграндтың портреті шамамен 1810 249 × 162 см Лос-Анджелес округі мұражайы Сент-Женевьевтің қасиеттілігі 1811–1824 Париж Пантеоны Франсуа I және Шарль V Сен-Дени шіркеуін аралауы 1812 Лувр Жоаким Мюраттың атты портреті 1812 89 × 175 см Безансонның көркем өнер және археология мұражайы Генерал Бастон де Ларибозьер және оның ұлы Фердинанд шамамен 1815 Армия мұражайы Оноре Шарль Бастон де Ларибозьер 1815 73 × 59 см Жеке коллекция 20 наурыз 1815 күні Тюилье сарайынан Людовик XVIII-нің кетуі 1817 405 × 525 см Версаль сарайы Ангулем ханымның кемеге отыруы 1819 326 × 504 см Бордоның көркем өнер мұражайы Жан Антуан Шаптал графы 1824 Бордоның көркем өнер мұражайы Рекамье ханымның портреті 1825 62.3 × 51.2 см Хорватия Ғылым академиясы Францияның генийі өнерге өмір сыйлап, адамзатты қорғауы шамамен 1827 Лувр Геркулес және Диомед 1835 426 × 324 см Отен мұражайы Пьер Дарудың портреті 19 ғасыр 216 × 142 см Версаль сарайы