Түстік дала суреттемесі

Кіріспе

Сурет өнерінің бағыты – абстрактілі сурет салу стилі.

Түсті өріс суреті – 1940-1950 жылдары Нью-Йорк қаласында пайда болған абстрактілі сурет салу стилі. Ол еуропалық модернизмнен шабыттанды және абстрактілі экспрессионизммен тығыз байланысты, ал оның көптеген белгілі ертедегі жақтастары абстрактілі экспрессионистердің алғашқы өкілдері болды. Түсті өріс негізінен үлкен, біркелкі, қатты түсті аймақтармен сипатталады, олар бояу қанатына таратылады немесе сіңіріледі, бұл үзіліссіз бет және жалпақ сурет жазықтығын құрайды. Бұл бағыт қозғалысқа, щеткамен жасалған сызықтарға және әрекетке қарағанда форма мен процестің жалпы үйлесімділігіне көбірек мән береді. Түсті суретте «түс объективті контекстен босатылып, өзі жеке тақырыпқа айналады». 1950-1960 жылдары Ұлыбритания, Канада, Австралия және АҚШ-тың кейбір аймақтарында, әсіресе Нью-Йорк, Вашингтон және басқа жерлерде түсті өріс суретшілері пайда болды. Олар жолақтар, нысаналар, қарапайым геометриялық пішіндер, сондай-ақ пейзаж және табиғат бейнелеріне сілтемелерді қолданды.

Шолу

Түсті өріс суреттемесі пост-суретшілік абстракция, супрематизм, абстрактілі экспрессионизм, қатаң шет суреттемесі және лирикалық абстракциямен байланысты. Ол бастапқыда абстрактілі экспрессионизмнің белгілі бір түріне, әсіресе Марк Ротко, Клайффорд Стил, Барнетт Ньюман, Роберт Матервелл, Адольф Готлиб және Джоан Мироның бірнеше картиналар сериясына қатысты. Көркемсурет сыншысы Клемент Гринберг түсті өріс суреттемесін экшн-суреттермен байланыстырды, бірақ олардың ерекшеленетінін атап өтті. Түсті өріс суреттемесін абстрактілі экспрессиядан ерекшелендіретін маңызды айырмашылық – бояуды өңдеу тәсілі. Сурет салудың ең негізгі техникасы – бояуды қолдану, ал түсті өріс суретшілері бояуды тиімді қолдану жолын революциялады. Түсті өріс суреттемесі өнерден қажетсіз риториканы жоюға тырысты. Барнетт Ньюман, Марк Ротко, Клайффорд Стил, Адольф Готтлиб, Моррис Луис, Жюль Олицки, Кеннет Ноланд, Фридель Дзубас, Фрэнк Стелла және басқалар көбінесе өте қысқартылған форматтарды қолданды, сурет салуды қайталанатын және реттелген жүйелерге, табиғатқа жасалған қарапайым сілтемелерге және түстерді өте айқын және психологиялық түрде қолдануға дейін жеңілдетті. Жалпы алғанда, бұл суретшілер абстракцияға ұмтылып, ашық танылатын бейнелерден бас тартты. Кейбір суретшілер өткен немесе қазіргі өнерге сілтеме жасады, бірақ түсті өріс суреттемесі абстракцияны өзінің мақсаты ретінде ұсынады. Қазіргі заманғы өнердің осы бағытын ұстанған суретшілер әр суретті біртұтас, үйлесімді, монолиттік бейне ретінде, көбінесе байланысты типтердің сериясы ішінде көрсетуді қалады. Джексон Поллок және Виллем де Кунинг сияқты абстрактілі экспрессионистердің эмоционалдық энергиясымен, ым-ишаралық беттік белгілерімен және бояуды өңдеуімен салыстырғанда, түсті өріс суреттемесі бастапқыда салқын және аскетикалық көрінді. Түсті өріс суретшілері жекелеген іздерді жояды, олардың орнына үлкен, тегіс, боялған және сіңген түстердің аумақтарын пайдаланады, олар визуальды абстракцияның мәні деп саналады, сонымен қатар суретші Фрэнк Стелла ерекше жолмен иірілген және түзу жиектердің үйлесімін қолданды. Алайда, түсті өріс суреттемесі сезімтал және терең экспрессивті екенін дәлелдеді, бірақ оның ым-ишаралық абстрактілі экспрессионизмнен өзгеше жолдары бар. Абстрактілі экспрессионизммен немесе кез келген басқа өнер қозғалысымен байланысты емес екенін мәлімдеп, Марк Ротко 1956 жылы өз суреттері туралы былай деді:
Мен абстракционист емеспін. Мен түстердің немесе форманың немесе басқа нәрселердің қатынасына қызығушылық танытпаймын. Мен тек қана негізгі адамдық сезімдерді – қайғы, қуаныш, апат және т.б. – білдіруге қызығушылық танытамын. Менің суреттеріммен кездескенде көптеген адамдар жылап, күйреп қалады. Бұл менің осы негізгі адамдық сезімдерді жеткізе алатынымды көрсетеді. Менің суреттерімнің алдында жылап тұрған адамдар, мен оларды салған кездегідей діни сезімді басынан өткізеді. Егер сіз, айтқандай, олардың түстерінің қатынасына ғана әсер етсеңіз, онда сіз мәнін түсінбейсіз!

Color field painting is related to post painterly abstraction, suprematism, abstract expressionism, hard edge painting and lyrical abstraction. It initially referred to a particular type of abstract expressionism, especially the work of Mark Rothko, Clyfford Still, Barnett Newman, Robert Motherwell, Adolph Gottlieb and several series of paintings by Joan Miró. Art critic Clement Greenberg perceived color field painting as related to but different from action painting. An important distinction that made color field painting different from abstract expression was the paint handling. The most basic fundamental defining technique of painting is application of paint and the color field painters revolutionized the way paint could be effectively applied. Color field painting sought to rid art of superfluous rhetoric. Artists like Barnett Newman, Mark Rothko, Clyfford Still, Adolph Gottlieb, Morris Louis, Jules Olitski, Kenneth Noland, Friedel Dzubas, and Frank Stella, and others often used greatly reduced formats, with drawing essentially simplified to repetitive and regulated systems, basic references to nature, and a highly articulated and psychological use of color. In general these artists eliminated overt recognizable imagery in favor of abstraction. Certain artists quoted references to past or present art, but in general color field painting presents abstraction as an end in itself. In pursuing this direction of modern art, these artists wanted to present each painting as one unified, cohesive, monolithic image often within series' of related types. In distinction to the emotional energy and gestural surface marks and paint handling of abstract expressionists such as Jackson Pollock and Willem de Kooning, color field painting initially appeared to be cool and austere. Color field painters efface the individual mark in favor of large, flat, stained and soaked areas of color, considered to be the essential nature of visual abstraction along with the actual shape of the canvas, which Frank Stella in particular achieved in unusual ways with combinations of curved and straight edges. However, color field painting has proven to be both sensual and deeply expressive albeit in a different way from gestural abstract expressionism. Denying connection to abstract expressionism or any other Art Movement Mark Rothko spoke clearly about his paintings in 1956:
I am not an abstractionist I am not interested in the relationship of color or form or anything else. I'm interested only in expressing basic human emotions — tragedy, ecstasy, doom and so on — and the fact that a lot of people break down and cry when confronted with my pictures show that I communicate those basic human emotions. The people who weep before my pictures are having the same religious experience I had when I painted them. And if you, as you say, are moved only by their color relationships, then you miss the point!

Спреймен бояу

1960 және 1970 жылдары аз ғана суретшілер өз туалдарында кең ауқымды түсті алаптарды жасау үшін спрей техникасын қолданды. Спрей бояу техникасын тиімді қолданған суретшілердің қатарында Жуль Олицкий бар, ол өзінің үлкен суреттерін әр түрлі түстердің қабаттарымен жауып, түс тоны мен жарықтылығын біртіндеп, әдемі өзгертетін спрей техникасының алғашқы қолданушысы болды. Дэн Кристенсеннің үлкен суреттерінде жарқын түсті иректер мен ленталарды, анық каллиграфиялық іздермен спрейлеп салуы да маңызды жаңалық болды. Уильям Петте, Ричард Саба және Альберт Штадлер осы техниканы көп түсті кең ауқымды алаптар жасау үшін пайдаланды, ал Кеннет Шоуэлл бүкілген кенептерге спрейлеп, абстрактілі натюрморт интерьерлерінің иллюзиясын құрды. Көптеген спреймен сурет салатын суретшілер, әсіресе 1960 және 1970 жылдары белсенді болды.

Сызықтар

Жолақтар – бірнеше түсті дала суретшілері түрлі форматтарда қолданған түстің ең танымал тәсілінің бірі болды. Барнетт Ньюман, Моррис Луис, Джек Буш, Джин Дэвис, Кеннет Ноланд және Дэвид Симпсон – барлығы да жолақты суреттердің маңызды серияларын жасады. Барнетт Ньюман оларды жолақ деп атамағанмен, «молдыр жолақтар» деп атаған жолақтары көбінесе тік, әртүрлі енде және сирек қолданылған. Симпсон мен Ноландтың суреттерінде жолақтар көбінесе көлденең болса, Джин Дэвис тік жолақты суреттер салған, ал Моррис Луис көбінесе тік жолақты суреттер салған, оларды кейде «бағаналар» деп те атаған. Джек Буш көлденең және тік жолақты суреттерді, сондай-ақ бұрышты суреттерді де салуға бейім болды.

Магна бояуы

Магна, акрил бояуын қолдануға арналған арнайы бояу, 1947 жылы Леонард Бокур мен Сэм Голден әзірледі және 1960 жылы қайта құрылды, әсіресе Моррис Луис және түсті өріс қозғалысының бояу суретшілері үшін. Магна пигменттері спирт негізіндегі еріткіштермен акрил шайырына ұнтақталады. Қазіргі суға негізделген акрилдерден айырмашылығы, Магна терпентин немесе минералды спирттермен жақсы араласады және тез кептіріліп, матовый немесе жылтыр жабын береді. Оны Моррис Луис, Фридель Дзюбас және поп-артист Рой Лихтенштейн кеңінен пайдаланды. Магна түстері суға негізделген акрил бояулардан гөрі көбірек жарқын және қарқынды. Луис Магнаны өзінің «Жолақ» сериясында тиімді пайдаланды, онда түстер сұйылтылмаған күйінде қолданылады және банкадан тікелей араластырылмай құйылады.

Мұра: әсерлер мен әсерлер

20 ғасырдағы суретшіліктің мұрасы – әсерлер мен күрделі өзара байланыстардың ұзақ және өрілген негізгі ағыны. Көлемді ашық кеңістіктерді экспрессивті түстермен жанды түрде қолдану, оған еркін сызу (негізгі сызықтық дақтар және/немесе бейнелі контур) қоса, алғаш рет 20 ғасырдың басында Анри Матисс пен Жоан Мироның туындыларында көрінеді. Матисс пен Миро, сондай-ақ Пабло Пикассо, Пол Клее, Василий Кандинский және Пит Мондриан абстрактты экспрессионистерге, суретшілдік абстракциядан кейінгі түстер өрісінің суретшілеріне және лирикалық абстракционистерге тікелей әсер етті. 19 ғасырдың соңындағы американдықтар, Август Винсент Такк және Альберт Пинкхэм Райдер, сондай-ақ Джорджия О’Кифф, Марсден Хартли, Стюарт Дэвис, Артур Доув және Милтон Эйвери сияқты ерте американдық модернистер пейзаждар арқылы маңызды үлгілер ұсынды және абстрактты экспрессионистерге, түстер өрісінің суретшілеріне және лирикалық абстракционистерге әсер етті. Матисс картиналары – «Коллиурдедегі француз терезесі» және «Нотр-Дамның көрінісі». Джейн Ливингстон 1966 жылғы қаңтарда Дибенкорн Лос-Анджелесте көрген Матисс көрмесі туралы былай дейді: «Оның жұмысының сол кезден бергі бағытына осы тәжірибе зор ықпал етпеуі мүмкін емес. Ол көрген екі картина – «Нотр-Дам» және «Коллиурдедегі француз терезесі» – алғаш рет АҚШ-та көрсетілді». Миро 20 ғасырдың ең ықпалды суретшілерінің бірі болды. Ол бояу техникасын дамытты; 1920-1930 жылдары сусыл майлы бояумен жұмсақ, көп түсті бұлтты фондар жасады, оған өзінің каллиграфиясын, белгілерін және сөздердің, бейнелердің мол лексикасын қосты. Аршиле Горький Мироның туындыларын ашық түрде бағалап, Миро сияқты суреттер салды, содан кейін 1940 жылдардың басында өзінің ерекшелігін тапты. 1960 жылдары Миро үлкен (абстрактты экспрессионистік өлшемде) жарқын бояу өрістерін көк, ақ және басқа да монохроматикалық түстерде, сонымен қатар тұманды қара шарлармен және кездейсоқ жүзетін каллиграфиялық тас тәрізді пішіндермен суреттеді. Бұл туындылар жас буын суретшілерінің түстер өрісіне ұқсас болды. Биограф Жак Дюпен 1960 жылдардың басындағы Мироның туындылары туралы былай деді: «Бұл картиналар жаңа буын суретшілерінің зерттеулерімен байланыстылығын көрсетеді – Миро мұны жоққа шығармайды. Олардың көптегені, Джексон Поллок сияқты, Мироға алғыстарын білдіреді. Миро да олардың жұмысына қызығушылық танытып, оларды жігерлендіруге және қолдауға мүмкіндік жасайды, сонымен қатар кейбір жағдайларда олардың жаңалықтарын пайдалануды өзінің беделіне келмейді деп санайды». Миро сияқты басқа еуропалық модернистерден үлгі алып, түстер өрісі қозғалысы 20 ғасырдың ортасынан бастап 21 ғасырдың басына дейінгі бірнеше онжылдықты қамтиды. Түстер өрісінің суретшілігі үш түрлі, бірақ байланысты суретшілер буынын қамтиды. Үш бөлек, бірақ байланысты топтарды атау үшін жиі қолданылатын терминдер – абстрактты экспрессионизм, суретшілдік абстракциядан кейінгі және лирикалық абстракция. Кейбір суретшілер үш дәуірде де, үш стильде де туынды жасады. Түстер өрісінің пионерлері, Джексон Поллок, Марк Ротко, Клайффорд Стилл, Барнетт Ньюман, Джон Феррен, Адольф Готлиб және Роберт Матервелл негізінен абстрактты экспрессионистер саналады. Хелен Франкенталер, Сэм Фрэнсис, Ричард Дибенкорн, Жюль Олицкий және Кеннет Ноланд сәл жас буынның өкілдері болды, немесе Моррис Луистің жағдайында эстетикалық тұрғыдан осы буынның көзқарасына сәйкес келді; олар абстрактты экспрессионистер ретінде бастады, бірақ тез арада суретшілдік абстракцияға көшті. Фрэнк Стелла, Рональд Дэвис, Ларри Зокс, Ларри Пунс, Уолтер Дарби Баннард, Ронни Лэндфилд, Дэн Кристенсен сияқты жас суретшілер суретшілдік абстракциядан басталып, ақырында лирикалық абстракция деп аталатын экспрессионизмнің жаңа түріне қарай жылжыды. Жоғарыда аталған суретшілердің көптегені, сондай-ақ басқалары да мансабының әртүрлі кезеңдерінде үш стильдің барлығын қолданды. Түстер өрісінің суретшілігінің кейінгі кезеңдерінде 1960 жылдардың соңындағы заман рухы (барлығы еркін болған) және дәуірдің мазасыздығы (уақыттың барлық белгісіздігімен) пост-суретшілдік абстракцияның гештальтімен бірігіп, лирикалық абстракцияны тудырды, ол түстер өрісінің дәлдігін абстрактты экспрессионистердің жандылығымен үйлестірді. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Еуропада Герхард Рихтер, Ансельм Кифер және басқа да бірнеше суретшілер де абстракцияны бейнелермен біріктіретін, пейзаждар мен бейнелеуді қамтитын, 1970 жылдардың соңында неоэкспрессионизм деп аталатын туындылар жасады.

The painterly legacy of 20th century painting is a long and intertwined mainstream of influences and complex interrelationships. The use of large opened fields of expressive color applied in generous painterly portions, accompanied by loose drawing (vague linear spots and/or figurative outline) can first be seen in the early 20th century works of both Henri Matisse and Joan Miró. Matisse and Miró, as well as Pablo Picasso, Paul Klee, Wassily Kandinsky, and Piet Mondrian directly influenced the abstract expressionists, the color field painters of post painterly abstraction and the lyrical abstractionists. Late 19th century Americans like Augustus Vincent Tack and Albert Pinkham Ryder, along with early American Modernists like Georgia O'Keeffe, Marsden Hartley, Stuart Davis, Arthur Dove, and Milton Avery's landscapes also provided important precedents and were influences on the abstract expressionists, the color field painters, and the lyrical abstractionists. Matisse paintings French Window at Collioure, and View of Notre Dame Jane Livingston says about the January 1966 Matisse exhibition that Diebenkorn saw in Los Angeles:
<blockquote>It is difficult not to ascribe enormous weight to this experience for the direction his work took from that time on. Two pictures he saw there reverberate in almost every Ocean Park canvas. View of Notre Dame and French Window at Collioure, both painted in 1914, were on view for the first time in the US. Miró was one of the most influential artists of the 20th century. He pioneered the technique of staining; creating blurry, multi colored cloudy backgrounds in thinned oil paint throughout the 1920s and 1930s; on top of which he added his calligraphy, characters and abundant lexicon of words, and imagery. Arshile Gorky openly admired Miró's work and painted Miró like paintings, before finally discovering his own originality in the early 1940s. During the 1960s Miró painted large (abstract expressionist scale) radiant fields of vigorously brushed paint in blue, in white, and other monochromatic fields of colors; with blurry black orbs and calligraphic stone like shapes, floating at random. These works resembled the color field paintings of the younger generation. Biographer Jacques Dupin said this about Miró's work of the early 1960s:
These canvases disclose affinities – Miró does not in the least attempt to deny this – with the researches of a new generation of painters. Many of these, Jackson Pollock for one, have acknowledged their debt to Miró. Miró in turn displays lively interest in their work and never misses an opportunity to encourage and support them. Nor does he consider it beneath his dignity to use their discoveries on some occasions. Taking its example from other European modernists like Miró, the color field movement encompasses several decades from the mid 20th century through the early 21st century. Color field painting actually encompasses three separate but related generations of painters. Commonly used terms to refer to the three separate but related groups are abstract expressionism, post painterly abstraction, and lyrical abstraction. Some of the artists made works in all three eras, that relate to all of the three styles. Color field pioneers such as Jackson Pollock, Mark Rothko, Clyfford Still, Barnett Newman, John Ferren, Adolph Gottlieb, and Robert Motherwell are primarily thought of as abstract expressionists. Artists like Helen Frankenthaler, Sam Francis, Richard Diebenkorn, Jules Olitski, and Kenneth Noland were of a slightly younger generation, or in the case of Morris Louis aesthetically aligned with that generation's point of view; that started out as abstract expressionists but quickly moved to post painterly abstraction. While younger artists like Frank Stella, Ronald Davis, Larry Zox, Larry Poons, Walter Darby Bannard, Ronnie Landfield, Dan Christensen, began with post painterly abstraction and eventually moved forward towards a new type of expressionism, referred to as lyrical abstraction. Many of the artists mentioned, as well as many others, have practiced all three modes at one phase of their careers or another. During the later phases of color field painting; as reflections of the zeitgeist of the late 1960s (in which everything began to hang loose) and the angst of the age (with all of the uncertainties of the time) merged with the gestalt of post painterly abstraction, producing lyrical abstraction which combined precision of the color field idiom with the malerische of the abstract expressionists. During the same period of the late 1960s, and early 1970s in Europe, Gerhard Richter, Anselm Kiefer and several other painters also began producing works of intense expression, merging abstraction with images, incorporating landscape imagery, and figuration that by the late 1970s was referred to as Neo expressionism.