Кіріспе

Бұрынғы ирландтық ядролық энергия агенттігі

Ядролық энергия жөніндегі кеңес (ресми атауы An Bord Fuinnimh Núicléigh) – Ирландияда ядролық энергияны дамытумен жүктелген ирландтық агенттік болды. Ол 1971 жылғы «Ядролық энергия туралы» (An Bord Fuinnimh Núicléigh) заңымен 1973 жылдың 30 қарашасында Ирландияда құрылды. 1970 жылдары кеңес Уэксфорд графтығының Карнсор-Пойнт аймағында салыну жоспарланған ядролық электр стансасын дамыту саясатын іске асыруға жауапты болды. Бұл саясат нәтижесінде сәтсіз аяқталды және кеңес біртіндеп назардан шығып, ақырында ядролық салаға қатысты экологиялық есептерге көшті. Ұйымның өрісі үлкен болған жоқ, электрмен жабдықтау жөніндегі кеңес көптеген операциялық жұмыстарды жүзеге асырды.

Жоспарлау

1968 жылы Ирландияның экономикалық дамуы үшін көбірек энергия өндіру қажет болды және Электрмен жабдықтау жөніндегі кеңес электр энергиясын өндіруді әртараптандыру жолдарын бағалауды бастады. Түрлоу Хилл жобасы басталған сәтте, бұл мемлекет құрылғаннан бергі және Шеннон гидроэлектрлік схемасынан бергі ең мәртебелі инженерлік жобалардың бірі болды. 1970 жылдары, әсіресе 1973 жылғы энергия дағдарысынан кейін, жаңа энергия көздеріне қажеттілік одан да өршіді. 1975 жылы Кенсаль газ кен орнын дамыту мақсатында Bord Gáis құрылды, бұл ядролық энергия жобасын баяулатты, себебі ол балама болып қалуы мүмкін деген үміт болды. Дегенмен, 1974 жылы Уэксфорд округтік кеңесінен төрт реакторға жобалау рұқсаты сұралды, олардың біреуін дереу салу жоспарланған, көбінесе қысымды су реакторы дизайнында.

Белгісіздік

1974 және 1975 жылдардағы экономикалық төмендеу жобаны уақытша тоқтатты. 1977 жылы Десмонд О'Мэлли өнеркәсіп, сауда және энергетика министрі болғаннан кейін жоба үкімет саясатының басымдығына қайта оралды. Бұл жолы үкімет Карнсорда 650 МВт қуатты электр стансасын сол кездегі бағамен 350 миллион фунт стерлингке (пунт) салуды жоспарлады. 1979 жылы Джордж Колли жобаны басқаратын жаңа министр болып тағайындалғаннан және АҚШ-тағы «Үш Майл аралы» оқиғасынан кейін үкімет ауысқандықтан жоба тағы да кейінге шегерілді. «Жер достары» және басқа да ұйымдар жоспарға қарсы лоббиледі, ал 1981 жылы Электрмен жабдықтау кеңесі мен үкімет бұл енді ұлттық саясат емес екенін мәлімдеді.

Күшін жою

Ақырында, кеңес тақтасы қолға алынып, кейін тоқтатылған жоспарларымен және осыдан туған үлкен дау-жанжалмен есте қалды. Сондай-ақ, үкімет Ирландияның болашақтағы энергия қажеттілігін дұрыс бағаламаған деген сыни пікірлер айтылды; бір кезде өнеркәсіп 1990 жылға қарай энергияның 57%-ын тұтынуы мүмкін деп есептелді, халықаралық деңгейде бұл өте жоғары көрсеткіш, себебі әдеттегі көрсеткіш 40% құрайды. Дегенмен, 1970 жылдары Ирландия энергия мәселесінде қауіпті жағдайда болды, себебі қажеттіліктің 75%-ы мұнай есебінен қамтамасыз етілді, ал Еуропалық экономикалық қауымдастығының саясаты екі энергетикалық дағдарыстан кейін 1985 жылға қарай осы көрсеткішті 50%-дан төмендетуді мақсат еткен.

Салдары

1981 жылдан кейін Ядролық энергия жөніндегі кеңес бірден таратылмады, керісінше, ядролық энергияны жақтаушы болғаннан гөрі, кеңес экологиялық қорғаушы ретінде жаңа қызмет атқаруға бейімделді. Кеңес бірнеше есептерді қаржылады, әсіресе Ирландия мен Ұлыбритания арасында ұзақ жылдардан бері келіспеушілік тудырып келе жатқан Селлафилд зауыты туралы есептерді. 1992 жылдың 1 сәуірінде кеңестің ізбасары – Ирландияның Радиациялық қорғау институты құрылды. 1999 жылғы Электр энергиясын реттеу заңының (18-бап) негізінде, ұлттық желіге электр энергиясын беру мақсатында ядролық бөліну арқылы электр энергиясын өндіру қазіргі таңда тыйым салынған.