Кіріспе

Француз саясаткері (туған 1953)

Филипп Дуст Блази (Philippe Douste-Blazy; туған 1 қаңтар 1953) – француз Біріккен Ұлттар Ұйымының шенеунігі және бұрынғы орталық-оңшыл саясаткер. Мансабында ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ-да дамуды қаржыландырудың жаңа тәсілдері жөніндегі арнайы кеңесші және UNITAID төрағасы қызметтерін атқарды. Бұрын Францияның Денсаулық сақтау министрі (1993–1995 және 2004–2005), Мәдениет министрі (1995–1997) және Доминик де Вильпен үкіметінде Сыртқы істер министрі (2005–2007) болды. 1989–2000 жылдары Лурдес қаласының, 2001–2004 жылдары Тулуза қаласының мэрі болды. Алғашқыда Француз демократиясы үшін одақ (UDF) партиясының христиан-демократтық бөлігі – Социал-демократтар орталығының (CDS) мүшесі болған, кейіннен Халық қозғалысы үшін одаққа қосылды. Кәсібі бойынша кардиолог, ол 1988 жылы Тулуза ғылым университетінде профессор атанды.

Алғашқы жылдар

Пиреней тауларындағы Лурдес қаласында дүниеге келген Дусте Блази Тулузада медицинаны оқыды, және 1976 жылы алғашқы жұмысын тапты. Одан кейін ол Лурдес және Тулузада кардиолог ретінде жұмыс істеді, атап айтқанда 1986 жылдан бастап Пурпан ауруханасында. Содан кейін ол Франция Кардиологиялық қоғамына қосылды. 1988 жылы Тулуза ғылым университетінде Медицина профессоры атанды. 2016 жылдан бері Гарвард Т. Х. Чан атындағы Халық денсаулығы мектебінде қонақ профессор болып табылады.

Бастапқы бастамасы

Социал-демократтар орталығының (CDS) мүшесі және Француз демократиясы одағының (UDF) христиан-демократтық құрамының өкілі Дуст Блази 1989 жылғы наурыз айында саясатқа қадам басып, Лурд қаласының мэрі болып сайланды. Ол сонымен қатар холестерин деңгейінің жоғарылауына қарсы зерттеулер қауымдастығының ұлттық директоры болып сайланды.

1989-1993 жылдары Еуропа Парламенті мүшесі

1989 жылғы Еуропалық сайлауда Дуст Блази сол жылдың маусым айында Еуропалық парламент мүшесі болып сайланды. Ол осы кезде Еуропалық халықтық партиясының мүшесі еді. Парламентте жұмыс істеген кезінде Дуст Блази қоршаған орта, халық денсаулығы және тұтынушылардың қорғалуы комитетінде қызмет етті. Комитеттердегі жұмысымен қатар, ол Африка, Кариб бассейні және Тынық мұхиты елдері (АКТБ елдері) мен Еуропалық экономикалық қауымдастық арасындағы келісімнің бірлескен ассамблеясына парламенттік делегацияның мүшесі болды.

Денсаулық сақтау министрі, 1993-1995

1993 жылдың наурыз айында Жоғарғы Пиреней департаментіне депутаты болып сайланған Дуст Блази Эдуард Балладур кабинетіне Денсаулық сақтау министрлігіндегі Министр-делегаты (кіші министр) қызметіне тағайындалды. 1994 жылдың мамыр айында министр ретінде Дуст Блази Руандаға және көршілес Танзаниядағы босқындар лагерлеріне сапар шегіп, Руанданың хуту үстемдігіндегі үкімет мүшелерінің тутсилерге жасаған геноцидтік қырғынының салдарымен танысты. Ол қызмет еткен кезеңде Франция менопаузадан кейінгі жүктілікті тыйым салатын заңды бекітті, Дуст Блази бұл заңды "ана мен баланың денсаулығына қауіпті, сондай-ақ адамгершілікке қайшы" деп бағалады. Дуст Блази 1995 жылғы президенттік сайлауға дейін министрлікте қызмет етті. 1994 жылдың наурыз айында ол Жоғарғы Пиреней департаментінің Бас кеңесіне сайланды. Желтоқсан айында ол CDS-тің бас хатшысы, ал бір айдан кейін Үкімет өкілі болды.

Мәдениет министрі, 1995-1997

1995 жылғы мамыр айында Жак Ширак Франция президенті болып сайланғаннан кейін, ол қолдаған үміткер ретінде Дуст Блази Мәдениет министрі болып тағайындалды. Маусым айында ол Лурд қаласының мэрі болып қайта сайланды, содан кейін бес айдан соң Демократиялық күш партиясының бас хатшысы болып сайланды, бұл партия CDS-ты алмастырды. 1997 жылғы маусымда өткен парламенттік сайлауда президенттік көпшіліктің күйреуі оны Мәдениет министрі лауазымынан айырды, бірақ ол Жоғарғы Пиренейлердің депутаты болып қалды және Франция Ұлттық Ассамблеясындағы UDF парламенттік тобының төрағасы болды. Сайлау науқаны кезінде ол ауыр жарақат алды, Лурдта үгіт жұмыстарында психикалық тұрақсыздықтан зардап шеккен адам оны арқасынан пышақтап жарақаттады. Министрге шабуыл жасаған адам 1992 жылы Дуст Блазиге шабуыл жасауға тырысқан албан босқыны екені анықталды. Орталықшыл парламенттік топтың басшысы ретінде ол UDF партиясының жетекшісі Франсуа Байруға көбінесе қарсылық көрсетті. Шындығында, соңғысы UDF-тің галлистік одақтастарынан тәуелсіздік алуын жақтаса, Дуст Блази президент Ширактың қолдауымен оңшыл партиялардың бірігуін ұсынды.

Тулуза қаласының әкімі, 2001-2004

Елдің ең маңызды қалалық лауазымдарының бірін іздеген Доуст Блази 2001 жылы Тулуза қаласының мэрі сайлауында шамалы айырмамен жеңіске жетті, бұл солшылдардың соңғы онжылдықтардағы ең жақсы көрсеткіші болды. Қызметке келгеннен кейін, ол жаңадан күш алған саяси оппозициямен, сондай-ақ 2001 жылдың соңында болған AZF зауытының күшті жарылысымен күресуге мәжбүр болды. Доуст Блази 2002 жылғы президенттік сайлаудың екі турында Франсуа Байрудың үміткерлігіне қарамастан Жак Ширакты қолдады. Осының нәтижесінде ол Халық қозғалысы үшін одақ (UMP) құрамындағы бірқатар оңшыл топтардың бірігуіне қатысты және болашақ премьер-министр ретінде танылды. Алайда, қайта сайланғаннан кейін президент Ширак Жан-Пьер Раффаринды таңдады, ал Филипп Дуст Блази министрлік қызметке тағайындалу үшін мэрліктен кетуден бас тартты. Сол жылы ол сайлау округін өзгертіп, Жоғарғы Гаронна департаментінің депутаты болып сайланды.

Денсаулық сақтау министрі, 2004-2005

2004 жылғы аймақтық сайлауда UMP партиясының сүреңсіз жеңілісінен кейін Дуст Блази Тулузадағы лауазымын тастап, Денсаулық сақтау министрлігіне қайта оралды. Оның бұрынғы министрі Жан Франсуа Матте 2003 жылғы Еуропалық ыстық толқынына жауап бергендігі үшін сынға ұшырап, беделін жоғалтқан еді. Ол медициналық сақтандыру жүйесін жаңадан реформалауды ұсынды.

Сыртқы істер министрі, 2005-2007

2005 жылғы 29 мамырдағы референдумда Еуропалық конституция қабылданбауына байланысты үкімет қайта құрылғанда, Дуст Блази Мишель Барньенің орнына Премьер-министр Доминик де Вильпен үкіметінде Сыртқы істер министрі болды. Министр ретінде 2005 жылдың қазанында Дуст Блази Иранның Франциядағы елшісін шақырып, президент Махмуд Ахмадинежадтың Израильді "картадан мүлдем жою" туралы айтқан сөзіне түсіндірме талап етті. 2006 жылдың 25 қазанында Израильдің қауіпсіздік тоғанына Франция қолдау білдіретінін жариялады. 2006 жылдың қарашасында Израильдің Париждегі елшісі Даниэль Шекті шақырып, Израиль мен Хезболла жасақтары арасындағы 33 күндік соғысты аяқтаған уақытша атысты тоқтату келісімін бұзу фактісіне "қатты алаңдаушылығын" білдірді. Ол қызмет еткен кезеңде Франция 2006 жылғы Ливан соғысындағы қанағатсыз жағдайды тоқтату бойынша халықаралық күш-жігерде маңызды рөл атқарды. 2006 жылдың қазан айында Француз Ұлттық Ассамблеясы Дуст Блазидің қарсылығына қарамастан, Сенат мақұлдаған жағдайда армян геноцидін жоққа шығаруды қылмыс деп жариялайтын заң жобасын қабылдады. Дуст Блази 2007 жылдың мамырында Жак Ширак президенттік лауазымнан кеткен кезде осы лауазымнан кетті. Ол 2007 жылғы сайлауда жаңа парламенттік мерзімге түсуге қатыспады. 2007 жылдың 6 қарашасында Дуст Блази президент Джордж Буш президент Николя Саркозидің құрметіне Ақ үйde өткізген мемлекеттік кешқұнға шақырылған қонақтардың бірі болды.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

Франция сыртқы істер министрі қызметін атқарар кезде, Дуст Блази 2006 жылы Франциямен бірлесіп құрылған және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында орналасқан UNITAID Халықаралық дәрі-дәрмек сатып алу құралының Атқарушы кеңесінің төрағасы болды. 2008 жылдың 19 ақпанында Дуст Блази Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун тарапынан дамуды инновациялық қаржыландыру жөніндегі арнайы кеңесші болып тағайындалды, оның шені – БҰҰ Бас хатшысының орынбасары. 2008 жылдан 2009 жылға дейін ол Гордон Браун мен Роберт Зеллик төрағалық еткен денсаулық сақтау жүйелерін инновациялық халықаралық қаржыландыру жөніндегі Жоғары деңгейдегі жұмыс тобының мүшесі болды. Ол сондай-ақ денсаулық сақтауды инновациялық қаржыландыруға арналған Мыңжылдық қоры басқармасының төрағасы. Арнайы кеңесші ретіндегі негізгі міндеттері – UNITAID және Мыңжылдық даму мақсаттарына (МДМ) қол жеткізу үшін инновациялық қаржыландырудың басқа да көздерін ілгерілету, Монтеррей келісімінің іске асырылуына қатысты инновациялық қаржыландыру шешімдері бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысына кеңес беру, МДМ жөніндегі Жоғары деңгейдегі топпен координация жасау және Бреттон Вудс институттары, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының Дамуға көмек комитеті (ЭЫДҰ ДАК), Біріккен Ұлттар Ұйымының даму тобы және Мыңжылдық коммуникациялық науқаны сияқты БҰҰ-ға қатысты және қатысты емес әртүрлі институттармен байланыс орнату болды. Дуст Блази сонымен қатар азаматтар, жергілікті және өңірлік билік органдары, қорлар, үкіметтік емес ұйымдар, экономикалық және әлеуметтік өкілдер, діни топтар және жеке сектордың дамуды қаржыландыруына ерекше назар аудара отырып, бірінші Дүниежүзілік Үкіметтік емес донорлар конференциясын ұйымдастырумен де жауапты болды. Осы инновациялық қаржыландыру көздері Мыңжылдық даму мақсаттарына жету үшін жеткіліксіз мемлекеттік даму көмегін толықтыруға септігін тигізеді деп үміттеніледі. 2012 жылғы президенттік сайлауға дейін Дуст Блази 2012 жылдың қаңтар айында Николя Саркозиді енді қолдамайтынын және оның орнына центристтік кандидат Франсуа Байруды қолдайтынын мәлімдеді.