Кіріспе
Гулливердің саяхаттарындағы ойдан шығарылған жер – Бробдинг. Джонатан Свифттің 1726 жылғы сатирикалық романы «Гулливердің саяхаттарында» алыптар мекендейтін ойдан шығарылған жер. Романның басты кейіпкері Лемуэль Гулливер саяхаттап жүрген кемесі жолдан жаңсылып кеткеннен кейін осы жерге келеді. Осының салдарынан ол беймәлім жерді зерттеп жүрген топтан айырылып қалады. Кітаптың 1727 жылғы екінші алғы сөзінде Гулливер баспагер жердің атын қате жазғанына шағымданады, ал Гулливердің сөзінше, бұл жердің нағыз аты – Бробдинграг. «Бробдингнагиан» деген сөз кез келген алып нәрсені сипаттау үшін қолданылады.
Brobdingnag is a fictional land, which is occupied by giants, in Jonathan Swift's 1726 satirical novel Gulliver's Travels. The story's main character, Lemuel Gulliver, visits the land after the ship on which he is travelling is blown off course. As a result, he becomes separated from a party exploring the unknown land. In the second preface to the book, in 1727, Gulliver laments that the publisher misspelled the land's name, which Gulliver asserts is actually called Brobdingrag. The adjective "Brobdingnagian" has come to describe anything of colossal size.
Орналасқан жері
Свифт «Гулливердің саяхаттарының» II бөлімінде Бробдингнгтің орналасқан жерін және географиясын сипаттайды, сондай-ақ оның қайда екенін көрсететін карта ұсынады. Дегенмен, бұл мәліметтер біршама қайшылыққа толы. II бөлімнің басында басылған картада Бробдингнгтің Солтүстік Американың солтүстік-батыс жағалауында, қазіргі Британ Колумбиясында орналасқандығы көрсетілген. Картада (оңтүстіктен солтүстікке қарай) Монтерей мүйісі, Сер Фрэнсис Дрейк порты, Мендосино мүйісі, Сент-Себастьян мүйісі, Бланко мүйісі және жартылай мифтік Аниан бұғазы бейнеленген. Бұл барлығы Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауындағы жерлер. Картада Бробдингнгтің бұл бұғаздан солтүстікке қарай Тынық мұхитына қарай созылатын түбек ретінде бейнеленгені де көрсетілген. Кітапта Гулливер Англиядан жасаған саяхатын баяндайды. 1703 жылдың наурыз айында кеме Мадагаскардың солтүстігіне қарай бес градус оңтүстік ендігіне жеткен, ал сәуір айында Молукка аралдарына, «экватордан үш градусқа жуық солтүстікке» жеткен. Содан кейін дауыл кемені «шамамен бес жүз лига шығысқа қарай» (бұл кеме әлі де Микронезияда екенін көрсетеді) итеріп жібереді. Одан кейін экипаж «Ұлы Тартарияның солтүстік-батыс бөлігіне апаратын солтүстікке бұрылудың орнына, сол бағытты ұстауға» шешім қабылдайды. Олар 1703 жылдың 16 маусымында Гулливердің кейін Бробдингнг екенін білетін жерді көреді. Бробдингнгтің материкке тең түбек екендігі айтылады, оның ұзындығы 6000 миль (9656 км), ал ені – миль. Гулливер көрсеткен орналасқан жеріне сүйенсек, ол Солтүстік Тынық мұхитының көп бөлігін қамтиды деген болжам жасалады. Алайда, оның картасы Бробдингнгтің қазіргі Вашингтон штатымен салыстырыларлық көлемде екенін көрсетеді, ал саяхатының сипаттамасы оны Молукка аралдарынан алты апталық сапармен байланыстырады. Свифт саяхат жазбаларының сенімділігіне күмәнмен қарады, ал оның географиялық сипаттамалары Перси Адамс «саяхат өтірігі» деп атаған сол кездегі көптеген сенімсіз саяхат кітаптарын пародиялайды.
Өлшемі
Гулливердің айтуынша, оны тіл үйрететін Глумдалклич есімді тоғыз жасар қыз "жасына қарағанда кішкентай болғандықтан, бойы 40 футтан аспайды". Кем дегенде екі рет ол Бробдиннагианның көзі жерден "алпыс футтан жоғары" екенін нақты айтады, бұл кем дегенде он бірге бір пропорцияны көрсетеді. Ол сондай-ақ, "Бұл елде ол біздің арамыздағы лиллипутиан сияқты маңызсыз көрінуі мүмкін" дейді, Лиллипут үшін берілген он екіге бір пропорциясы осы мақсатта болғанын көрсетеді. Бұл Еуропадағыдан 1800 есе ауыр (он екіге бір пропорция бойынша 1728 болуы керек) бұрқасынмен расталады. Патша сарайындағы ең кішкентай адам, тіркелген ең кішкентай жерлесі, шамамен отыз фут бойында, ал он екіге бір масштаб бойынша ол қытайлық кішкентай адам Хе Пингпиннің бойынан аздап кем – отыз дюймге тең болар еді. Гулливер сондай-ақ Лорбрулгрудтағы басты храмды, оның мұнарасы елдегі ең биік құрылыс болғанын, бірақ ол "көктемгі көңілімен қайтып келді, себебі биіктігі үш мың футтан аспайды", ал "сол елдің халқы мен біздің арамыздағы өлшемдерін ескерсек" бұл "Еуропадағы Солсбери шпиліне пропорционалды емес" екенін айтады. Сыртқы әлемдегі киттердің мөлшері соншалық, бір адам оларды мүшкелмен көтере алады, және жағаға шыққан китті тапса, қарапайым халық оларды жейді.
География
Бробдингнаг Жапония мен Калифорнияның арасында орналасқан, ұзындығы алты мың миль, ал ені үш пен бес мың миль аралығында. Ол солтүстік-шығысында 48 шақырымға дейін биіктігі бар жанартаулар тізбегімен аяқталатын, елді одан әрі белгісіз жерлерден бөліп тұратын жартыарал ретінде сипатталады. Оның үш жағы теңізбен қоршалған, ал халқы ешқашан теңізге шығатын кемелерді құрастыра алмаған. Бұл жерде "51 қала, 100-ге жуық қамалданған қалалар және көптеген ауылдар бар". Лорбрулгрудтың астана екені айтылады, патшаның Фланфласникте теңіз жағалауында сарайы бар. Астананың "80,000-нан астам үйі бар" және ол "ұзындығы үш глонглунг (шамамен 54 ағылшын милі), ені екі жарым миль" құрайды. Гулливер Лорбрулгрудтың "сол империяның ортасында орналасқандығын" және жағалаудағы шаруаның үйінен үш мың миль қашықтықта екенін, сапардың он аптаға созылғанын, олар "Ніл немесе Гангтан әлдеқайда кеңірек және терең бес-алты өзенді кесіп өткенін" және "Лондон көпіріндегі Темзадан кіші өзенге кездеспегенін" айтады.
Адамдар, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі
Бробдингг тұрғындары биіктігі 18 метрге дейін жететін, ал қадамы 9 метрге дейін жететін алыптар ретінде сипатталады. Барлық басқа жануарлар мен өсімдіктер, тіпті өзендер мен аспаннан жауатын мұз да пропорционалды. Тышқандар құйрықтары "екі метр, бір дюйм кем" болатын мастифтердей, ал мастифтер "төрт пілдей" зор. Гулливер "Данстабл торғайындай үлкен" шыбындар мен "бір жарым дюйм ұзындығындағы және инедей өткір" шаншығы бар есекқұмыршақтарды сипаттайды. Бұл елде қалыпты адам өлшеміне ие адамдар үшін де қауіпті екенін көрсетеді, себебі Гулливер өзінің қылышын басқа ешбір елдегіден гөрі осы жерде жиірек қолданады – әсіресе зиянкестерге қарсы, бірақ халық өркениетті. Splacknuck – шамамен 1,8 метрлік жануар, Гулливер оның мөлшерімен салыстырылады, бірақ ол қай жануарға сәйкес келетіні ешқашан түсіндірілмейді. Қазба деректері Бробдингг тұрғындарының ата-бабалары бұрын тіпті үлкен болғанын көрсетеді, бұл ортағасырлық дәуірдегі, Свифт заманында пілдерге, мастодонттарға және тіпті киттерге жатқызыла бастаған сүйектермен ұқсас талаптарды қолдауға бағытталған дәстүрге сілтеме болуы мүмкін. Бробдингг патшасы нәсілдің нашарлағанын айтады. Бробдингг тілі Лиллипут тілінен ерекшеленетін тіл ретінде бейнеленген.
Тарих және үкімет
Гулливердің айтуынша, бұрын монархия, дворяндық және халық арасында шайқастар болған, нәтижесінде бірнеше азаматтық соғыстар туып, олар келісім шартымен аяқталған. Монархия ақылға негізделген. Қалалық шенеуніктер сайлау арқылы тағайындалады. Бробдиннаг королі ағылшын институттары мен мінез-құлқын өз елінің институттарымен салыстырғанда кемсіз деп санайды. Гулливердің олардың мінез-құлқын сипаттауына сүйене отырып, король ағылшындарды "табиғаттың жер бетінде жүруге рұхсат берген ең зиянды, кішкентай, жаман ниетті жәндіктердің ең зиянды түрі" деп сипаттады. Свифт ағылшындар мен бробдингалықтар арасындағы моральдық қатынастың физикалық қатынас сияқты пропорционалды емес болуын қалаған. Бробдиннаг королінің үлгісі ретінде Сэр Уильям Стил, мемлекет қайраткері және жазушы қарастырылады, Свифт мансабының басында оның қызметінде болған. Кейбір сыншылар оның Сэр Уильям Темплге негізделгенін айтады. Бробдиннаг армиясы 207 000 сарбаздан тұрады, оның ішінде 32 000 атты әскер бар, бірақ қоғамда белгілі жаулар жоқ. Жергілікті дворяндық әскерге басшылық етеді; олар отты қару мен ұңғын туралы білмейді. Король Гулливер оқ-дәріге қызығушылық танытқанда оны жазалайды. Бробдиннаг заңдары қарапайым және орындалуы оңай. Азаматтық даулар аз. Қан төгіштердің басы кесіледі. Гулливердің кіріспесінде, "Капитан Гулливердің туысы Симпсонға жазған хаты" деген тақырыпта, дұрыс жазылуының іс жүзінде "Бробдинграг (сөз осылай жазылуы керек, және қате емес Бробдиннаг)" екенін көрсетеді [көшірмесі қосылды]. Бұл ойдан туған автордың түзетуі – оқиғаға сенімділік элементін қосу үшін қолданылатын тәсіл.
Мәдениет
Бробдиннагиялық мәдениет тарих, поэзия, математика және этикадан құралған, математика олардың ерекше күшті жағы. Баспа ісі ұзақтан бері белгілі, бірақ кітапханалар салыстырмалы түрде шағын. Патшаның ең ірі кітапханасы бар, онда шамамен мың том кітап сақталған. Бробдиннагиандықтар анық әдеби стильді ұнатады.
Мұра
Жер Джеймс Гиллрейдің сатирикалық қолмен боялған эфирлеу және акватинт басып шығару туындысының тақырыбы болып табылады – «Бробдингның патшасы және Гулливер». Свифттың «Гулливер: Бробдинггке саяхат» ромасына сілтеме жасалған. 1803 жылы жарық көрген бұл туындыда Ұлыбританияның корольі III Георгтың бейнесі бейнеленген. Ол Бробдингния патшасын сомдайды, ал Гулливерді бейнелейтін миниатюралық Наполеонды ұстап, оны шпиондық көзілдірік арқылы қарап отыр. Бұл туынды 26 маусымда, Наполеон соғыстарын бастаған Амиен келісімінің бұзылуынан бес апта соң жарияланды. «Сіз өзіңіз бен елдеріңіз туралы керемет мақтау айттыңыз, бірақ сіздің айтуыңыз бен сізден көп қиындықпен және мәжбүрлеу арқылы алынған жауаптардан мен сіздің ең зиянды, ұсақ-түйек, жақтырмас жаратылыстардың бірі екеніне көз жеткіземін, оларға табиғат жер бетінде жүруге рұқсат берген». Марстың ең ірі серігі – Фобостағы Грилдриг кратері Свифттың сол кезде ашылмаған екі марсиандық серікті болжауына орай аталған, оларды оның Лапутандық астрономдары ашқан.