Британдық жаттығу ұшағы: Jet Provost тарихы

Кіріспе

Британдық реактивтік жаттықтырушы ұшағы

Үлгілер мен бағалау

1954 жылғы 26 маусымда XD674 прототипі Дик Уэлдон басқаруымен Лутон әуежайындағы зауыттан алғашқы ұшуын жасады. Келесі үш күнде қатарынан жеті ұшу орындалды. 1954 жылдың қараша айының басына қарай, Ханттинг Персивалдың өз ұшу сынақ бағдарламасы аясында прототип 123 сағатқа жуық ұшу уақытын жинады, содан кейін прототип RAF Боскомб Даундағы ресми сынақтарға тапсырылды. CFS емтихангерлерінің мәлімдемесіне сәйкес, сынаққа жіберілген кезде Jet Provost студенттердің нәтижелерін едәуір жақсартты.

Дамыту

Сынақтардан алынған нәтижелер мен жауаптарға сүйене отырып, Hunting Percival бастапқы үлгідегі ұшақ дизайнына бірнеше жақсартулар енгізіп, дамыта бастады. Енгізілген өзгерістердің арасында фюзеляж сызықтарын жалпылай тегістеу, пневматикалық жүйелерді гидравликалық жүйелермен алмастыру және арқалық филетін қосу болды; жаңа модель Jet Provost T2 деп белгіленді. 1958 жылдың 22 маусымында алғашқы Jet Provost T.3 өз бірінші ұшуын жасады. T51 – қаруланған экспорттық нұсқасы, ол Сейлонға (қазіргі Шри-Ланка), Кувейтке және Суданға сатылды. Ол екі 7,7 мм (0,303 дюйм) пулеметпен қаруланған. T52 – Иракқа, Оңтүстік Йеменге, Суданға және Венесуэлаға сатылған тағы бір экспорттық нұсқа, T51 сияқты бірдей қару-жарақпен жабдықталған. T55 – Суданға сатылған соңғы қаруланған экспорттық нұсқасы. Ұшақ конструкциясының күшті қаруланған түрі BAC Strikemaster ретінде әзірленді.

Дизайн

BAC Jet Provost – арнайы реактивтік оқу ұшағы; Flight International авиациялық басылымының мәліметтері бойынша, ол әуе күштері стандарттаған алғашқы реактивтік оқу ұшағы болып табылады. Jet Provost ұшағының пилот кабинасы және көптеген операциялық жабдықтары, негізінен, алдыңғы Percival Provost ұшағымен бірдей. Ол екі жақта орналасқан, екі бірдей ұшу басқару құралдары мен аспаптармен жабдықталған, бұл оқушы-инструктор жұптастыруына өте қолайлы. Ұшақ екі бөлімнен тұратын металл фюзеляжға ие, алдыңғы бөлімі қозғалтқыш бөлімінің артқы жағынан мұрынға дейін созылып, қанат пен қозғалтқыш жүктемесін сіңіретін қос қаңқадан тұрады, ал артқы фюзеляж бөлімі дәстүрлі жартылай монокок құрылымын қолданады. Фюзеляждың негізгі жүктемелері төрт лонжерон және жоғарғы орта сызықтағы бір бойлық балканың комбинациясымен қолдауға алынады. Аэродинамикалық беттер – элерон, руль және қанаттың биіктік рулі әрқайсысы екі кіріктірілген ілмек арқылы ұшақ корпусына бекітілген. Барлық жанармай бактерілері қанаттардың ішінде орналасқан. Jet Provost бір Armstrong Siddeley Viper 101 турбореактивтік қозғалтқышымен жабдықталған, ол пилот кабинасының артында, екінші сталь түтік құрылымындағы кең, тот баспайтын болатпен қапталған қозғалтқыш бөліміне орнатылған. Қозғалтқышқа ауа екі тараптан орналасқан, ұшақтың алдыңғы фюзеляжындағы қос ауа қабылдағыштары арқылы беріледі, олар қозғалтқыштан сәл бұрын жиналатын тік бұрылысты құбырлармен байланысқан. Жеткізілімде әрбір қозғалтқыш өзінің аксессуарларымен және май багімен бірге, ыңғайлы қозғалтқышты ауыстыру торабы ретінде жеткізіледі. Viper қозғалтқышының ерекше артықшылығы – сол дәуір үшін техникалық қызмет көрсетудің төмен талаптары. RAF қызметінен басқа, Jet Provost экспорттық нарықтарда сәтті болды. Бір Jet Provost T2 Австралияға экспортталды және Австралия Корольдік Әуе күштері (RAAF) оны 'барлық деңгейдегі' реактивтік оқуды қамтамасыз ету мақсатында типті бағалау үшін пайдаланды. Сейлон 12 Jet Provost T51 тапсырыс берді, олар 1960 жылдың басында операциялық қызметке кірісті, біреуі 1960 жылдың ақпан айында жануардан кейін құлап түсті. Provost ұшақтары реактивтік ұшақтарды пайдалануға арналған пилоттарды даярлауға және Корольдік Сейлон Әуе күштеріне реактивтік ұшақтарды енгізуге бағытталған. Алайда, 1962 жылы жасалған төңкеріс әрекетінен кейін қорғаныс шығындары қысқартылғандықтан бұл жоспарлар тоқтатылды және 1960 жылдардың соңында қалған Provost ұшақтары тоқтатылды. 1971 жылы сәуірде 1971 жылғы JVP көтерілісі басталғанда, RCyAF өзінің тоқтатылған Provost ұшақтарын алып, оларды үш күн ішінде жедел дайындыққа келтіру үшін шұғыл бағдарлама бастады. Бұл Provost ұшақтары көтерілісшілердің нысаналарына шабуылдар жасады, тікұшақтар түтін бомбаларын қолданып нысаналарды белгіледі, содан кейін Provost ұшақтары шабуыл жасады. Бір Provost ұшағы соғыс сапарынан оралғанда құлап, пилоты қаза тапты. Нигерия 1967 жылы Нигерия азаматтық соғысы кезінде Биафраға қарсы оқу және жер шабуылы мақсатында екі бұрынғы Судан Әуе күштері Jet Provost T.51 ұшағын сатып алды. Нигериялық және жалдамалы пилоттар ұшқан ұшақтар екі рөлде де тиімді болды, бірақ Ұлыбританиядан тікелей Jet Provost алуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. 1990 жылдардың басында Jet Provost RAF қызметінен алынып, жаңа турбовинтті Short Tucano ұшағымен ауыстырылды. 1970 жылдардың басында шотландтық авиациялық Bulldog ұшағымен поршеньді қозғалтқыштармен оқу қайта жаңғыртылды. Jet Provost жеке операторлар мен энтузиасттар арасында танымал болып қала береді; арзан бағасының арқасында көптеген коллекционерлер мен жеке тұлғалар оны сатып алып, ұшуға жарамды күйде ұстап тұрады. Кейбіреулері авиашоуларда ұшырылады, ал шамамен бірдей саны әртүрлі жерлерде, олардың көп бөлігі Ұлыбританияда, жерде ұшуға дайын күйде сақталады.

The BAC Jet Provost is a dedicated jet powered trainer aircraft; according to aviation publication Flight International, it has the distinction of being the first ab initio jet trainer to be standardised by any air force. The cockpit of the Jet Provost, and much of the operational equipment fittings, is essentially identical to that of the preceding Percival Provost. It features a side by side seating arrangement, both positions being fitted with duplicated flight controls and instrumentation, which is well suited to the pupil instructor pairing. It possesses an all metal stressed skin fuselage built in two sections, the forward section stretching from the rear of the engine bay to the nose comprises a double frame to absorb the wing and engine loads, while the rear fuselage section uses an orthodox semi monocoque structure. Major loads across the fuselage are supported by a combination of four longerons and a single longitudinal beam across the upper center line. The ailerons, elevators, and rudder are all attached to the airframe via two inset hinges each. All fuel tankage is housed within the wings. The Jet Provost is equipped with a single Armstrong Siddeley Viper 101 turbojet engine, which is mounted behind the cockpit in a roomy stainless steel lined engine bay upon a secondary steel tube structure. Air is fed to the engine by a pair of ram air intakes set on either side of the aircraft's forward fuselage connected via sharply curving ducts to converge just forward of the engine itself. As supplied, each engine is delivered as a compact engine change unit, comprising the engine itself, accessories, and oil tank. One particularly favourable aspect of the Viper engine is the low maintenance demands imposed for the era. Besides service with the RAF, the Jet Provost found success in export markets. A single Jet Provost T2 was exported to Australia and was operated by the Royal Australian Air Force (RAAF) to evaluate the type for the purpose of providing 'all through' jet based training. Ceylon ordered 12 Jet Provost T51, these went into operational service in early 1960, one crashed in February 1960 following a flame out. The Provost were meant for pilot conversions for jets and intended as a stepping stone to introduce jet fighters to the Royal Ceylon Air Force (RCyAF). However these plans were scrapped due to defense cuts following the attempted coup in 1962 and by the late 1960s the remaining Provosts were mothballed. With the outbreak of the 1971 JVP insurrection in April 1971, the RCyAF took out its mothballed Provosts and started a crash program to bring these to operational readiness in three days. These Provost carried out ground attack sorties on insurgent targets, vectored in by helicopters that used smoke bombs to mark targets for Provosts. One Provost crashed returning from a sortie and its pilot killed. Nigeria acquired two ex Sudan Air Force Jet Provost T.51s in 1967, using them for training and ground attack purposes against Biafra during the Nigerian Civil War. Flown both by Nigeran and mercenary pilots, they proved effective as in both roles, but efforts to obtain more Jet Provosts directly from Britain failed. The Jet Provost was withdrawn from RAF service during the early 1990s, having been replaced by the newer turboprop powered Short Tucano. Ab initio training had reverted to piston engined aircraft in the early 1970s, using the Scottish Aviation Bulldog. The Jet Provost remains popular among private operators and enthusiasts; being an inexpensive jet, many have been acquired and maintained in a flightworthy condition by collectors and private individuals. Some are flown at airshows, whilst roughly equal numbers are maintained in ground runnable condition at various locations, many of these being in the United Kingdom.

Нұсқалар

Модель нөмірі Өндіруші КомментарийлерJet Provost T112 Hunting Percival RAF үшін бастапқы өндіріс партиясы. Jet Provost T23 Hunting Percival Дамыту ұшағы ғана. Jet Provost T2B1 Hunting Percival Компанияның демонстрациялық үлгісі. Португалияда бағаланған. Jet Provost T3201 Hunting Aircraft RAF үшін негізгі өндіріс партиясы. Jet Provost T3A(70) Hunting RAF үшін жақсартылған авиациялық құралдары бар T3 модификациясы. Jet Provost T4198 BAC RAF үшін күштірек қозғалтқышпен жабдықталған нұсқасы. Jet Provost T5110 BAC RAF үшін қысымдалған нұсқасы. Jet Provost T5A(93) BAC Жақсартылған авиациялық құралдары және қанаттағы дөңгелек сұр бояумен (тегіс әуе ағынын бұзу және оқушы ұшқышқа тұрақсыздықтың басталуын ертерек хабарлау үшін, T5-тің бастапқы таза қанаты ұшқышқа аз ескерту берді). (Jet Provost T5B)(13) BAC Ресми емес белгілеу: навигаторларды оқыту үшін қолданылған қанат ұштарында жанармай бактары бар T5. Jet Provost T5122 Hunting Aircraft T3 экспорттық нұсқасы (12 Сейлонға, 4 Суданға және 6 Кувейтке салынған). Jet Provost T5243 BAC T4 экспорттық нұсқасы (20 Иракқа, 15 Венесуэлаға, 8 Суданға). Jet Provost T52A? BAC T4 экспорттық нұсқасы (Оңтүстік Йемен үшін салынған). Jet Provost T555 BAC Судан үшін салынған T5 экспорттық нұсқасы. BAC Strikemaster146 BAC T5 жер шабуылы нұсқасы. BAC 1661 BAC Viper 522 қозғалтқышы бар T4 жекеменшік сынақ үлгісі.

Канада

Jet Provost T4, XR679 (C FDJP), Онтарио, Канададағы Лондон халықаралық әуежайындағы Jet Aircraft мұражайында сақталуда.

Кипр

Jet Provost T4, XP666 Кипр, Пафос әуежайында жеке меншікте сақталады.

Германия

Jet Provost T4, XS217 Германияда жеке меншікте сақталады.

Италия

Jet Provost T3A, XM478 Италияның Сомма Ломбардо қаласындағы Volandia – Ұшу паркі және мұражайында (Parco e Museo del Volo) қойылған.

Джерси

Jet Provost T4, XP573 Джерси әуежайының өрт сөндіру бөлімінде, Канал аралдарында.

Жаңа Зеландия

Jet Provost T5A, XW357, Жаңа Зеландияның Уанака қаласындағы Ұлттық көлік және ойыншық мұражайында қойылған.

Шри-Ланка

2 Jet Provost T51 ұшағы Шри-Ланканың Ратмалана қаласындағы Шри-Ланка Әуе Күштері мұражайында қойылған.