Кіріспе

Chrysler минивэндары – 1984 модельдік жылдан бастап американдық автокөлік өндіруші Chrysler компаниясы өндіріп, сатқан минивэндар сериясы. Қазіргі уақытта алтыншы буынындағы модель желісі бүкіл әлемде, негізінен Солтүстік Америка мен Еуропада сатылады. Dodge Caravan және Plymouth Voyager ретінде ұсынылған Chrysler минивэндары Chrysler, Plymouth, Dodge және Ram брендтерімен әртүрлі атаулармен сатылды. Белгіше алмастыру арқылы модель желісі Lancia және Volkswagen брендтерімен де сатылды. Chrysler минивэндарының пайда болуы Солтүстік Америкадағы автоөндірушілер арасында осы кузов стилінің танымалдығын арттырды, нәтижесінде Chevrolet Astro/GMC Safari, Ford Aerostar, Toyota Previa және Mazda MPV сияқты бәсекелес көліктер пайда болды. 1990 жылдары модель желісінің танымалдылығы оның формасын көптеген бәсекелестерінің, мысалы, Ford Windstar/Freestar, Honda Odyssey, Toyota Sienna және Nissan Quest көліктерінің қабылдауына әкелді. 1983 жылдан бері Chrysler компаниясы минивэндарын Виндзордағы құрастыру зауытында (Виндзор, Онтарио, Канада) өндіріп келеді. 1987 жылдан 2007 жылға дейін компания Солтүстік Америкадағы өндірісті Сент-Луис құрастыру зауытымен (Фентон, Миссури) толықтырды. Еуропа нарығы үшін экспортты 1992 жылдан 2002 жылға дейін Австрияның Грац қаласындағы Eurostar бірлескен кәсіпорнының зауыты толықтырды. Әлемде ең көп сатылатын минивэн желісі Chrysler 2019 жылы модель желісінің 15 миллионшы данасын шығарды.

Бірінші буын (1984-1990)

Chrysler минивэндарының бірінші буыны 1983 жылдың қараша айында 1984 модельдік жылы ретінде шығарылды. Dodge Caravan – толығымен жаңа модель, ал Plymouth Voyager бұрынғы үлкен көлемді фургон желісінен алынған. Модельдер Chrysler S платформасының алдыңғы жетектегі шассиінде құрастырылды. Өндіріс және әзірлеу шығындарын азайту мақсатында, S платформасы ерекше конструкция болғанымен, K платформасымен және оның түрлерімен қуат жүйесінде ортақтық байланысты болды; интерьердегі компоненттер де басқа Chrysler көліктерімен ортақ пайдаланылды. 1987 жылы Chrysler ұзынша Dodge Grand Caravan және Plymouth Grand Voyager модельдерін ұсынды, олар S платформа шассиінің ұзын дөңгелек базалық нұсқасын пайдаланды. 1988 жылы Chrysler Voyager Еуропаға экспортқа жіберілді. Жолаушылар фургонымен қатар, модельдер Dodge компаниясымен жүк фургоны ретінде де сатылды; 1984 жылдан 1988 жылға дейін ол Dodge Mini Ram Van деп, ал 1989 жылдан 1990 жылға дейін Dodge (Grand) Caravan C/V деп аталды. Chrysler 1990 жылдың басында өзінің танымал брендіне минивэн қосты, Chrysler Town & Country-ді дәстүрлі универсалдан минивэнге ауыстырды; тек ұзын дөңгелек базалық нұсқада сатылатын Town & Country ең жабдықталған Chrysler минивэніне айналды.

Екінші буын (1991-1995)

1991 жылғы модельдік қатар үшін екінші буын Chrysler минивэндары шығарылды, соның ішінде Dodge Caravan және Plymouth Voyager, олардың ұзартылған дөңгелек базасы бар "Grand" нұсқалары және Chrysler Town & Country. Микроавтобустар Мексикаға Chrysler Grand Voyager/Grand Caravan атауымен енгізілді. Chrysler AS платформасы деп белгіленген (Chrysler екі әріптік платформа номенклатурасына көшкендіктен) екінші буын минивэндары кузовтың (тек алдыңғы және жылжымалы есік элементтері ортақ болды) және шассидің (алдыңғы серпімділік қайта бапталып, артқы серпімділік толығымен қайта жобаланды) маңызды жаңартуларын бастан кешірді; қуат беру жүйесінің ортақтығы K седаннан оның үлкен туындыларына қарай жылды. Сегментте алғаш рет модельдік қатар стандартты жүргізуші жағындағы қауіпсіздік қаптамасымен (1991) және опциялық біріктірілген артқы балалар қауіпсіздігі орындарымен (1992) жабдықталды. Ford және GM бәсекелестерінде пайда болғаннан кейін, Chrysler 1991 жылға қарай толық жетек жүйесін опция ретінде ұсынды. 1994 жылға қарай модельдік қатар орталық циклді жаңартудан өтті. Модельдік қатар АҚШ үкіметі тарапынан ресми түрде жеңіл жүк көлігі ретінде жіктеліп, 1998 жылғы автомобильдерге арналған федералды қауіпсіздік стандарттарына сәйкес жаңартылды, оған екі жақты соққыға қарсы есік балкалары, екі қауіпсіздік қаптамасы, төрт дөңгелекті дискілі тежегіштер және жаңадан жобаланған приборлық панель қосылды. Екінші буын минивэндары Солтүстік Америкада қолмен басқарумен және сыртқы ағаш әрлеуімен жабдықталған соңғы модельдер болып табылады. 1993 жылдан 1995 жылға дейін Chrysler TEVan Dodge Caravan негізіндегі шектеулі өндірістегі электрлік көлік болды; автопаркке сатылды, аралығы 56-дан 80-ге дейін өндірілді. 1994 жылы Chrysler өзінің минивэнының CNG (табиғи газды сығылған) нұсқасын ұсынды; жанар май бакі қосалқы дөңгелектің орнын басты.

ES платформасы

ES платформасы Солтүстік Америкалық AS платформасының еуропалық баламасы болып табылады. Канададағы Windsor Assembly компаниясымен қатар өндіріс, 1992 жылы экспорттық нарыққа арналған минивэндерді Австрияның Грац қаласында (Chrysler және Steyr Daimler Puch арасындағы Eurostar бірлескен зауытында) шығарумен басталды. Еуропалық нарықтағы Chrysler Voyager және Grand Voyager моделімен қатар, ES платформасы Dodge Mini Ram Van (Нидерланды елі үшін эксклюзивті жүк көлігі) үшін негіз болып табылады.

Үшінші буын (1996-2000)

Chrysler минивэндарының үшінші буыны 1995 жылдың қаңтарында 1996 модельдік жылға шығарылды. Модельдік қатарын $2,8 миллиард долларға қайта жаңарту (сол кезде Chrysler компаниясы жасаған ең қымбат жобалау бағдарламасы) барысында Dodge Caravan, Plymouth Voyager және Chrysler Town & Country алғаш рет толыққанды жаңа дизайнға ие болды, олар тұңғыш рет таныстырылғаннан бері ешқандай өзгеріске ұшырамаған еді. Dodge Caravan (Мексикада Chrysler Caravan) және Plymouth Voyager стандартты және ұзартылған дөңгелек базасымен қайтадан қолжетімді болды; Chrysler Town & Country толыққанды модельдік қатарға ұзартылды, соның ішінде бірнеше жабдық деңгейлері мен қысқа дөңгелек базасы бар нұсқалар енгізілді. Chrysler NS платформасы деп белгіленген минивэндер тағы да алдыңғы жетек шассиін пайдаланды (толық жетек опция ретінде қолжетімді болды). Бұрынғы буынына қарағанда шамамен төрт дюймге биік болған үшінші буын кабинаны алға жылжыту конфигурациясын қабылдады, осы арқылы лобовой шыны мен приборлық панель алға жылды. Америкалық нарықтағы үлкен минивэндің алғашқысы ретінде, жүргіші жағындағы сырғымалы есік (алғашқы буын модельдік қатары үшін жоспарланған, бірақ шығындарды қысқарту үшін алынып тасталған) опция ретінде ұсынылды. Орындықтарды оңай алып тастау үшін артқы орындықтардың құлыптағыштары жаңадан жасалды, ал орындықтардың құлыптағыштары роликтік механизмдерге орнатылды. Әр модельдік қатарды одан әрі ерекшелендіру үшін дизайнерлер Caravan, Voyager және Town & Country модельдерін ерекше алдыңғы бөліктерімен және сыртқы безендірулерімен жасады; барлық үш модельдік қатардан сыртқы ағаштан жасалған жиектер алынып тасталды. Тағы бір өзгеріс ретінде капоттың әшекейі алынып тасталды (жүргіші көре алатын жалғыз Chrysler Pentastar рульде орналасқан). TEVan-ды алмастырған Dodge Caravan EPIC электрлік көлігі 1999-2000 жылдары өндірілді (атын 1992 жылғы концепт-көліктен алды); EPIC автопарктерге жалға берілді. Plymouth брендінің тоқтатылуымен бірге Chrysler 2000 жылы Солтүстік Америка үшін Chrysler брендінің Voyager және Grand Voyager модельдерін ұсынды (Plymouth атауымен бірге сатылды).

GS платформасы

Chrysler GS платформасы Солтүстік Америкадағы Chrysler NS платформасының әлемдік экспорттық баламасы болып табылады. Тағы да, дизайн және күштік агрегаттары Солтүстік Америкадағы баламасымен ортақ, Chrysler модельдерінің экспорттық нұсқасы қолмен басқару жұмыс істететін қоробкасы және 2.5 литрлік турбодизельдік қозғалтқышы бар жалғыз нұсқа болды. 1996 жылы Австриядағы Eurostar зауыты алғашқы оң рульді Chrysler минивэндарын өндіруге кірісті. Еуропаға экспортталған Chrysler Voyager және Grand Voyager машиналарымен қатар, Chrysler Нидерландта қайта аталған Dodge Ram Van-ды тек жүк тасуға арналған конфигурацияда сатты.

Ұсынысты тоқтату

2020 жылдың 28 ақпанында Fiat Chrysler Automobiles компаниясы Dodge Grand Caravan минивэнінің, RT атауындағы соңғы модельдің өндірісін тоқтату туралы хабарлады; минивэннің өндірісі мамыр айының соңында аяқталуға жоспарланған, бірақ қазір шілде айының ортасына дейін шегерілді.