Қара үстемдік – басқа нәсілдерден қара нәсілдің жоғарылығын жақтаушы расистік идеология. Растафари қозғалысында пайда болған, ақ үстемдікке қарсы тұрады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қара нәсілділердің жоғарылығына сенім
Belief in superiority of black people
Қара үстемдігі немесе қара үстемдік – қара нәсілділердің басқа нәсілдерден табиғаты бойынша жоғары екенін уақыттыратын нәсілдік үстемдік идеологиясы.
Black supremacy or black supremacism is a racial supremacist belief which maintains that black people are inherently superior to people of other races.
Тарихи қолданысы
Қаралардың үстемдігін жамайкалық уағыздаушы Леонард Хауэлл 1935 жылы растафари қозғалысының "Уәде етілген кілт" трактатында жақтады. Хауэллдің "Қаралардың үстемдігі" қолданысы діни және саяси салдарға ие болды. Саяси тұрғыдан, ақтардың үстемдігіне және ақ үкіметтердің қара нәсілділерді қорғауға келмейтініне тікелей қарсылық ретінде, ол ақ үкіметтерді құлатуды ұсынды. Хауэлл бұрынғы прото-растафари уағыздаушысы Фитц Балинтин Петерсбургтің еңбектерінен, әсіресе соңғысының "Қаралардың үстемдігінің патшалық парқын" кітабынан шабыттанды. Associated Press Ислам Ұлтының (NOI) ілімдерін 1975 жылға дейін, У. Дин Мохаммед Ильяс Мохаммедтің (оның әкесі) басшылығына келгенге дейін қара нәсілшілдікке толы деп сипаттады. Ильяс Мохаммедтің қара нәсілділердің үстемдігі туралы доктринасы ақтардың үстемдігін орнатып, басқаратын үстемдік парадигмасына қарсы тұрды. SPLC бұл топты "ақтардан жоғары қаралардың туа біткен артықшылығы туралы теологиясы" деп сипаттады – бұл сенім жүйесі басым мұсылмандар тарапынан қатаң және тұрақты түрде жоққа шығарылды.
Black supremacy was advocated by Jamaican preacher Leonard Howell in the 1935 Rastafari movement tract The Promised Key. Howell's use of "Black Supremacy" had both religious and political implications. Politically, as a direct counterpoint to white supremacy, and the failure of white governments to protect black people, he advocated the destruction of white governments. Howell had drawn upon as an influence the work of the earlier proto Rastafari preacher Fitz Balintine Pettersburg, in particular the latter's book The Royal Parchment Scroll of Black Supremacy. The Associated Press described the teachings of the Nation of Islam (NOI) as having been black supremacist until 1975, when W. Deen Mohammed succeeded Elijah Muhammad (his father) as its leader. Elijah Muhammad's black supremacist doctrine acted as a counter to the supremacist paradigm established and controlled by white supremacy. The SPLC described the group as having a "theology of innate black superiority over whites – a belief system vehemently and consistently rejected by mainstream Muslims".
Қара раса билігінің көзқарастарымен байланысты топтар
Бірнеше маргиналды топтар қара нәсілділердің үстемдігіне сенетін немесе оны насихатайтын болып сипатталған. Тарихшы Дэвид Марк Чалмерс "оңшыл экстремизм туралы ең толық мәліметтер көзі" деп атаған Southern Poverty Law Center (SPLC) – АҚШ-тағы жек көруші топтар мен экстремистерді бақылайтын коммерциялық емес американдық ұйым. SPLC-тің тоқсандық Intelligence Reports есебінің авторлары мына топтарды қара нәсілшіл көзқарастарды ұстанатын деп сипаттады:
Several fringe groups have been described as either holding or promoting black supremacist beliefs. A source described by historian David Mark Chalmers as being "the most extensive source on right wing extremism" is the Southern Poverty Law Center (SPLC), an American nonprofit organization that monitors hate groups and extremists in the United States. Authors of the SPLC's quarterly Intelligence Reports have described the following groups as holding black supremacist views:
Нью-Йорк қаласында штаб-пәтері орналасқан Израильдік Иса Мәсіхтегі Құдай шіркеуі (ICGJC) 2008 жылы SPLC-мен американдық "қара нәсілшіл секта" және өсіп келе жатқан "Израильдік еврей қозғалысының қара нәсілшіл қанатының" бір бөлігі деп сипатталды. ICGJC Ескі және Жаңа өсиеттерді, сондай-ақ Апокрифтерді шабыттанған кітаптар деп қабылдайды және әлемнің аяқталуы туралы апокалиптикалық көзқарас ұстанады. Филадельфия қаласының Upper Darby Township-інде орналасқан Израильдік әмбебап практикалық білім мектебі (ISUPK). Ислам ұлты (NOI) – 1930 жылы Уоллес Фард Мұхаммед АҚШ-та құрған діни ұйым. SPLC-нің мәліметінше, олардың "теологиясында қаралардың ақтардан туа біткен артықшылығы" бар. SPLC NOI көшбасшыларының "терең нәсілшіл, антисемиттік және ЛГБТ-ға қарсы риторикасын" ұйымды жек көруші топ ретінде жіктеуге себеп ретінде келтіреді. Бен Яхве шамамен жиырма адамды өлтіруге қатысқандығы үшін 11 жыл түрмеде отырды, кейін шектеулі шарттармен босатылды. Біріккен Нуауаубиялық мордтар ұлтын американдық Дуайт Йорк құрды, оны SPLC қара нәсілділердің ақ нәсілділерден жоғары екеніне сенуді жақтаған деп сипаттады. SPLC хабарлағандай, Йорк ұстаған сенімдеріне "ақтар 'шайтан', жүрек пен жаны жоқ, олардың түсі – мәйектің және генетикалық кемшіліктердің салдары" деген сенім кіреді. SPLC Нуауаубианизм сенім жүйесін "қара нәсілшіл идеяларды египеттіктер мен олардың пирамидаларына табынумен, НЛО-ға және Иллюминати мен Билдербергке байланысты түрлі артық көру теорияларымен біріктірген" деп сипаттады.
The Israelite Church of God in Jesus Christ (ICGJC), which is headquartered in New York City, was described in 2008 by the SPLC as an American "black supremacist sect" and part of the growing "black supremacist wing of the Hebrew Israelite movement". The ICGJC accepts the Old and New Testaments and the Apocrypha as inspired Scripture and has an apocalyptic view of the end of the world. The Israelite School of Universal Practical Knowledge (ISUPK), based in the Upper Darby Township of Philadelphia. The Nation of Islam (NOI) is a religious organization founded by Wallace Fard Muhammad in the United States in 1930. They have been described by the SPLC as having "a theology of innate black superiority over whites". SPLC cites the NOI leaders' "deeply racist, antisemitic and anti LGBT rhetoric" as reasons for the organization being categorized as a hate group. ben Yahweh was imprisoned for 11 years for his links to nearly two dozen murders, and later released on restrictive parole. The United Nuwaubian Nation of Moors was founded by the American Dwight York, who has been described by the SPLC as advocating the belief that black people are superior to white people. The SPLC reported that York's teachings included the belief that "whites are 'devils', devoid of both heart and soul, their color the result of leprosy and genetic inferiority". The SPLC described the Nuwaubianism belief system as "mix[ing] black supremacist ideas with worship of the Egyptians and their pyramids, a belief in UFOs and various conspiracy theories related to the Illuminati and the Bilderbergers".
Мартин Лютер Кингтің қарсылығы
1963 жылғы 23 маусымда Кобо залында өткен «Азаттық митингісінде», 1965 жылғы маусымда Оберлин колледжінде және 1966 жылғы 17 наурызда Оңтүстік методист университетінде сөйлеген сөздерінде Мартин Лютер Кинг былай деді:
During speeches given at the Freedom Rally in Cobo Hall on June 23, 1963, at Oberlin College in June 1965, and at the Southern Methodist University on March 17, 1966, Martin Luther King Jr. said: