Кіріспе

Француз дворяны және әскер офицері (1725–1807)

Маршал Жан Батист Донатьен де Вимер, Рошамбо графы (1 шілде 1725 – 10 мамыр 1807) – француз дворяны және генералы. Оның әскері 1781 жылы Америка революциялық соғысы кезінде АҚШ-тың британдық армияны Йорктаун шайқасында жеңуіне үлкен үлес қосты. Ол Францияның Америка континенттік армиясына британдық күштерге қарсы күресте көмек көрсету үшін жіберген экспедициялық әскерлерінің бас қолбасшысы болды.

Әскери өмір

Жан Батист Донатьен де Вимер Орел провинциясындағы Вендом қаласында дүниеге келді және Блуадағы иезуит колледжінде білім алды. Ағасы қайтыс болғаннан кейін ол ат әскері полкіне қосылып, Австрия мұрагерлігі соғысы кезінде Богемия, Бавария және Рейн өзені бойында қызмет етті. 1747 жылға қарай ол полковник шеніне жетті. Ол Маастрихт қамалына қатысып, 1749 жылы Вендом губернаторы болды. Жеті жылдық соғыс басталғанда ол Минорка шайқасында көзге түсіп, жаяу әскердің бригадир генералы дәрежесіне көтерілді. 1758 жылы ол Германияда, әсіресе Крефельд және Клостеркамп шайқастарында шайқасты, Клостеркампта бірнеше жарақат алды. Ол 7000 француз әскеріне қолбасшылық ету үшін генерал-лейтенант шеніне ие болды және Америка революциялық соғысы кезінде Джордж Вашингтон басқаратын Континенттік армияға қосылды. Жас Аксель фон Ферсен оның жеке хатшысы және аудармашысы болды. Оның тағайындалған күшінің аздығы оны бастапқыда экспедицияны жетектеуге күдікпен қарады. Ол 10 шілдеде Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласына түсті, бірақ британдықтар Нарагансет шығанағында француз флотын блокадалағандықтан, француз флотын тастағысы келмегендіктен бір жыл бойы белсенсіз күйінде қалды. 1781 жылдың шілдесінде күш Род-Айлендтен шығып, Коннектикут арқылы Нью-Йорк штатының Маунт-Киско қаласындағы Гудзон өзеніне Вашингтонға қосылды. Оделл фермасы 1781 жылдың 6 шілдесінен 18 тамызына дейін Рошамбо штабы ретінде қызмет етті. Вашингтон мен Рошамбо біріккен күштерін Йорктаун қамалына және Чесапик шайқасына жұмсады. 22 қыркүйекте олар маркиз де Лафайеттің әскерлерімен бірігіп, 19 қазанда Корнуоллисті капитуляцияға мәжбүр етті. Конфедерация Конгресі Рошамбоға британдықтардан алынған екі зеңбірек сыйлады. Ол оларды 1792 жылы Вендомға қайтарды.

Францияға оралу

Францияға оралғаннан кейін, Рошамбо XVI Людовик патшасы тарапынан құрметпен қарсы алынып, Пикардия провинциясының губернаторы тағайындалды.

Кейінгі өмір және өлім

Тұтқындалғаннан кейін және босатылғаннан кейін, Рошамбо 1801 жылы Наполеонмен кездескен соң зейнеткерлікке шықты, ал Наполеон император болғаннан кейін 1804 жылы Легион д'Онер орденін алды. Рошамбо 1807 жылы Бірінші француз империясы тұсында Торе-ла-Рошеттеде қайтыс болды. Француз теңіз флоты оның құрметіне "Рошамбо" атты бронефрегатқа оның есімін берді. "Рошамбо" – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен көлік кемесі. Президент Обама 2009 жылдың 30 наурызында Вашингтон-Рошамбо революциялық жолын Ұлттық тарихи жол деп белгілеу туралы қағидасы бар "Омнибус" мемлекеттік жерді басқару заңына қол қойды. Вашингтон мен Вирджинияны байланыстыратын 14-ші көше көпірі (Потомак өзені) кешеніндегі бір көпір Рошамбоның есімімен аталады. Браун университетінің кампусындағы сарай Рошамбо үйі деп аталады және онда француз тілі кафедрасы орналасқан.

Мемуарлары

Рошамбоның "Әскери, тарихи және саяси естеліктері" Жан Шарль Жюльен Люс де Лансиваль тарапынан 1809 жылы жарияланды. Бірінші томның бір бөлігі 1838 жылы ағылшын тіліне аударылып, "Америка Құрама Штаттарындағы Тәуелсіздік соғысы туралы Маршал граф де Р.-дың естеліктері" деген атпен жарық көрді. Оның Америка науқаны кезіндегі хат алмасуы 1892 жылы Х. Дониолдың "Америка Құрама Штаттарының құрылуына француздық қатысу тарихы" еңбегінде жарияланды.

Ескерткіштер

Рошамбоның Ньюпортта, Род-Айленд штатында және тағы бір мүсіні Вашингтон, округ Колумбияда, Пенсильвания даңғылында, Ақ үйдің қарсы жағындағы Лафайетт паркінде орналасқан. Бұл мүсінді Фернан Хамар жасап, Францияның Пал д'Осне құю зауытында қорытып, 1904 жылдың 24 мамырында ашылған. Рошамбоға арналған ескерткіш Коннектикут штатының Марион қаласындағы Френч-Хиллде, Аса Барнс тавернасына жақын жерде орналасқан, ол 1781 жылы Коннектикут арқылы өтетін әскерлерінің сегізінші тірегі болған.