Кіріспе

Шаббат күні Киелі кітап заңымен тыйым салынған іс-әрекеттердің санаттары

39 Мелахот (ламед тет авот мелахах, "39 жұмыс санаты") – еврей заңы Шаббат күні Киелі кітап заңымен тыйым салынған 39 түрлі іс-әрекеттердің санаты ретінде анықтайды. Бұл іс-әрекеттерге Торада ("Йом Тов") тізілген еврей мерекелерінде де тыйым салынады, бірақ мерекелерде (Йом Киппурдан басқа) белгілі жағдайларда тамақ тасымалдауға және дайындауға рұқсат беретін маңызды ерекшеліктер бар. 39 мелахоттан өзге, раббилік заңға сәйкес Шаббат күні тағы да бірқатар іс-әрекеттерге тыйым салынады. Шаббатты сақтаудың практикалық жақтары бойынша ортодоксал және консервативті яһудилер, сондай-ақ басқа да ортодоксал емес яһудилер арасында пікір келіспеушіліктері жиі кездеседі. Шаббатты (қатаң) сақтау көбінесе ортодоксалдықтың өлшемі ретінде қарастырылады және бұл еврейдің яһуди дініне қатыстылығын ортодоксал діни сот қалай бағалайтынына құқықтық әсер етеді.

Бұйрық

Еврей Библиясында шабатты демалыс күні ретінде сақтау туралы бұйрық көп рет қайталанады. Оның маңыздылығы «Шығу» кітабының 31:12–17 аяттарында да ерекше атап көрсетілген:

Отыз тоғыз шығармашылық іс-әрекет

39 мелахот Талмудта Шаббат трактатында талқыланады. Мишнада (Шаббат 7:2) тізілгендей, олар былай:

Домендер арасында тасымалдау (төменде қараңыз) және тамақ дайындау Яһуди мерекелерінде рұқсат етіледі. Бұл, сенбі күні тыйым салынған іс-әрекеттерге мереке күндері де тыйым салынған ережеден жалғыз ерекшелік болып табылады. Ескерту: 39 тыйым салынған іс-әрекет қалың әріппен белгіленген.

Ерекшелік: Адам өмірін құтқару

Адам өміріне қауіп төнген жағдайда, яһудиге кез келген сенбі күнінің ережесін бұзуға ғана рұқсат емес, сонымен қатар талап қойылады. Өмірге қауіп төнуі ұғымы кеңінен түсіндіріледі; мысалы, босану процесі басталған әйелді ауруханаға жеткізу үшін сенбі күнін бұзу міндетті.