Кіріспе

Шчи – орыс стиліндегі қамыр-сорпа. Егер қышқыл капуста қолданылса, сорпа қышқыл шчи деп аталады, ал шұбат, шпинат, қызылжапырақ және осыған ұқсас өсімдіктерден жасалған сорпалар жасыл шчи (зелёные щи, zelionyje shchi) деп аталады. Бұрын "қышқыл шчи" термині сорпаға қатысы жоқ, квас түріне қолданылған.

Тарихи құрамдас бөліктер

Шчидің негізгі компоненттері бастапқыда капуста, ет (сиыр, шошқа, қой еті немесе құс), саңырауқұлақтар, ұн және дәмдеуіштер (пияз және сарымсақ негізінде) болды. Капуста мен ет бөлек пісіріліп, дастарханға бермес бұрын сметана қосылған. Шчи дәстүрлі түрде қара бидай нанымен желінеді. Шчидің құрамы уақыт өте келе өзгерді. Бұрын шұпаның калориялық құндылығын арттыру үшін қолданылатын ұн, кейін дәмді болу үшін алынып тасталды. Дәмдеуіштерге қара бұрыш пен лавр жапырағы қосылды, олар 15 ғасырда Ресейге, сондай-ақ Византиядан әкелінді. Шығыс православие шіркеуінің ораза күнтізбесіне байланысты, кейде еттің орнына балық қосылған. Көкөністерге келсек, морковь пен ақжеңіл шчиге қосылуы мүмкін. Ресейде сиыр еті шчиге ең көп қолданылса, Украинада шошқа еті жиірек кездесетін. Капуста мен су арақатынасы әртүрлі, ал ертедегі шчи тым қою болғандықтан, қасық тік тұра алатын, ал кейін сұйығырақ түрлері қабылданды. Деванагари жазуында "щи" сөзін бір таңбамен – श्ची деп жазуға болады, бірақ оны жазу үшін төрт перне басу керек: श ् च ी, олардың бірігісінде श्ची пайда болады.