Кіріспе

Ағылшын сәулетшісі Сэр Уильям Тайт (7 ақпан 1798 – 20 сәуір 1873) – Британдық сәулетшілердің Корольдік институтының президенті қызметін екі рет атқарған ағылшын сәулетшісі. Ол әсіресе Лондонның әртүрлі ғимараттарымен, сондай-ақ теміржол станциялары мен зираттар жобаларымен байланысты болды. 1855 жылдан өмірінің соңына дейін Бат қаласының парламент депутаты болды.

Ерте өмір және мансап

Тит 1798 жылы ақпанда Лондон қаласындағы Ұлы Бартоломей шіркеуінде, орыс тауарларымен сауда жасаған Артур Титтің ұлы болып дүниеге келді. Ол жаңа Кеден үйінің сәулетшісі Дэвид Лэйнге оқуға түсті және Шығыс Сент-Данстан ауданының жер өлшеушісі болды. Тит Лэйнге Сент-Дунстан шіркеуін қайта құруға көмектесті: 1869 жылы «Architect» журналында жарияланған мақалада, жаңа ғимаратты толығымен Тит жобалағандығы, ал Лэйннің готикалық сәулет туралы білімі болмағандығы айтылады. Он жыл өткен соң ол Чарльз Роберт Кокерлмен бірлесіп Лондон және Вестминстер банкінің бас кеңсесін Лотбериде, қаланың ішінде жобалады.

Патшалық алмасу

1844 жылы ашылған Корольдік биржаны қайта жаңарту Титтің ең маңызды жобасы болды. Бұрынғы ғимарат 1838 жылы өрт салдарынан қирады, ал келесі жылы оның орнына жаңа жоба табу үшін конкурс жарияланды. Бірақ ол тиісті нәтиже бермегендіктен, Тит, Чарльз Роберт Кокерл, Джордж Гвилт, Чарльз Барри және Роберт Смирк арасында екінші, шектеулі конкурс өткізілді. Титтің жеңіске ие болған жобасында Римдегі Пантеон үлгісіндегі әсем сегіз бағаналы кіреберіс портигі бар, ал ғимараттың қалған бөліктері итальяндық Ренессанс стилінде салынған.

Зираттар

Оңтүстік Метрополитен зираты компаниясының директоры ретінде ол 1836 жылы Норвудта алғашқы зиратын салған және онда бірнеше маңызды ескерткіштер мен шапельдер жобалаған. Бұрынғы зираттардың дизайны классикалық стильде жасалса, Титтің дизайны ландшафттық безендірумен қатар готикалық стильді қайта жаңғыртуды алғаш рет қолданды, бұл кейіннен болашақ зираттардың үлгісі деп бағаланды. 1853 және 1854 жылдар аралығында Сидни Смиркемен бірлесіп, Лондон некрополі компаниясы үшін Суррейдегі Уокингке жақын орналасқан Бруквуд зиратын абаттандырды. Теміржолмен байланысын сақтай отырып, бұл зиратқа Лондонның орталық бөлігіндегі Уотерлоо станциясының жанындағы Лондон Некрополі теміржол стансасынан арнайы пойыз қатынайтын. 1858 және 1859 жылдары Букингемширдегі Геррардс-Крост қаласында Византия стиліндегі ескерткіш шіркеу салдырды.

Кейінгі өмірі

Титтің сәулетші ретіндегі белсенді қызметі өмірінің соңына жиырма жылдай жеткенде тоқталды (алайда, оның еңбегін мойындап, 1856 жылы RIBA Royal Gold Medal медалімен марапатталды). 1851 жылы ауыр сырқаттан кейін Италияға сапар шекті. 1854 жылы парламентке депутаттыққа үміткерлік етіп, Барнстапл округінен либералдық бағытта сайлауға түсті, бірақ келесі жылы Бат округінен парламент мүшесі болып сайланды және өмірінің соңына дейін сол округтің өкілі болды. Ол сэр Джордж Гилберт Скотттың Уайтхоллдағы Қаржы министрлігіне жақын орналасқан жаңа Сыртқы істер және Ұлттар достастығы кеңсесі мен басқа да үкіметтік ғимараттарды готика стилінде салу жобасына қарсы күресті. 1869 жылы рыцарь атағын алды, ал келесі жылы Бат орденінің серігі аталды. Тит ағылшын әдебиетін жақсы білді, шебер тіл білуші және ескі кітаптарды ұнататын адам еді. 1835 жылы Корольдік қоғамның, ал 1839 жылы Лондонның Антиквариаттар қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол Камден қоғамының және Британдық сәулетшілер институтының президенті болды. Институтта үздік нәтижелер көрсеткен медицина студенттеріне арналған марапаттама бар. 1873 жылдың 20 сәуірінде Торквейде қайтыс болды және Оңтүстік Метрополитен зиратының катакомбаларына жерленді. Лондонның Челси жағалауынан солтүстік-батысқа қарай созылатын Тит көшесі оның құрметіне аталған. Тит Метрополитендік құрылыс басқармасының мүшесі болды және негізінен Челси жағалауының салынуына жауапты болды.