Брендан Брэкен: Ирландиядан британ саяхаткері және саясатшысы
Brendan Bracken
Брендон Брэкен: британдық саяхатшы, Уинстон Черчилльдің қолдаушысы, Financial Times газетінің негізін қалаушы. Өмірбаяны, саяси мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландияда туған кәсіпкер және британ саясаткері (1901–1958)
Irish born businessman and British politician (1901–1958)
Брендан Рендалл Браккен, 1-ші виконт Браккен, ПК (15 ақпан 1901 – 8 тамыз 1958) – Ирландияда туған кәсіпкер, саясаткер және британ консервативті кабинетінің министрі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уинстон Черчилльді қолдағандығымен есімдері сақталады. Сонымен қатар, ол Financial Times газетінің қазіргі үлгісінің негізін қалаушы. 1904 жылы күйеуін жоғалтқан Ханна Браккен 1908 жылға дейін отбасын (ішінде екі өгей қызы бар) Дублинге көшірді, онда Брендан 1910 жылға дейін Драмкондрадағы Сент-Патрик ұлттық мектебінде оқыды, содан кейін Ирландиялық христиан бауырластары басқаратын О'Коннелл мектебіне ауыстырылды. Оның жаман мінез-құлқына ренжулі Ханна 1915 жылы оны Лимерик графтығындағы иезуиттердің интернатына жіберді, бірақ ол тез қашып, қонақүй шоттарын төледі. Содан кейін оны Австралияға, Виктория штатының Эчука қаласында дін қызметкері болып жұмыс істейтін туысының қолына жіберді. Жас шағында Австралияда көшпелі өмір сүрді, жиі көшіп-қонып, бірақ автодидакт ретінде жаратылысымен оқуға құштар болды. 1919 жылы Браккен қысқа мерзімге Ирландияға оралды, анасы Мет округіне қоныстанғанын білді. Ол өзінің әкесінің мұрасы үшін таласқан аға-інілерінен өзгеше, Ирландиядан алшақтады. Оның орнына Ливерпульге қоныс аударды. 1920 жылы Седберг мектебінде 15 жастағы австралиялық екенін, өрттегі оқиғада жетім қалғанын және Винчестер колледжінің директоры Монтегю Ренделлмен туыстық байланысы бар екенін айтты. Седбергтің директоры оның әңгімесіне толық сенбесе де, жас Браккеннің білім деңгейі мен дамуға деген құштарлығына тәнті болды және оны қабылдады. Бір семестрдің соңында оның ирландтық республикалық тегі мен Австралиядағы бес жылдық тәжірибесі британдық жеке мектептің құндылықтарымен үйлесті. Ирландияның тәуелсіздік соғысы (1919–1921) Ұлыбританияда тұратын ирландтарға деген жаугершілікті күшейткендіктен, оның ирландтық тегін жасыруға лайықты себептері болуы мүмкін. Қандай да бір себеппен, ол өзінің шығу тегін жасыруды өмірінің тұрақты ерекшелігіне айналдырды. Мысалы, 1926 жылы Лондонда жаңа ирланд армиясының бұрынғы жоғары лауазымды қолбасшысы генерал-майор Эммет Далтонмен кездескенде. Бұрынғы британдық офицер, ИРА-ның сенімді адамы, генерал Майкл Коллинстің оң қолы болған ол Дублиндегі ұлттық мектепте Браккенмен кездескенін еске алды. Брэкен оны жоққа шығарды, бірақ Далтон Брэкеннің шымдарының иісін есінде сақтағанын айтты. Үшінші мысал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болды, онда Брэкен адамдарға оның бауыры Нарвик шайқасында қаза тапқанын айтты, бірақ оның бауыры Ирландияда аман-есен және Брэнданнан ақша талап етіп жатқан еді.
Brendan Rendall Bracken, 1st Viscount Bracken, PC (15 February 1901 – 8 August 1958) was an Irish born businessman, politician and a minister in the British Conservative cabinet. He is best remembered for supporting Winston Churchill during the Second World War. He was also the founder of the modern version of the Financial Times. Widowed in 1904, Hannah Bracken had moved her family (including two stepdaughters) by 1908 to Dublin, where Brendan attended St Patrick's National School, Drumcondra, until 1910, when he was transferred to the O'Connell School, run by the Irish Christian Brothers. Distressed by his misbehaviour, his mother sent him in 1915 to Mungret College, a Jesuit boarding school in County Limerick, but he quickly bolted and ran up hotel bills. She then sent him to Australia to live with a cousin who was a priest in Echuca, Victoria. The young man led a nomadic existence in Australia, moving often but reading avidly, as an auto didact. In 1919, Bracken returned briefly to Ireland, finding his mother settled in County Meath. He distanced himself from Ireland as well as his siblings, who were in revolt over their father's inheritance. He moved instead to settle in Liverpool. In 1920, he appeared at Sedbergh School, claiming to be a 15 year old and an Australian, to have been orphaned in a bush fire and to have a family connection to Montagu Rendell, the headmaster of Winchester College. Without fully believing the story, Sedbergh's headmaster, impressed by the young Bracken's depth of knowledge and eagerness to progress, accepted him. By the end of one term, his Irish republican heritage and his five formative years in Australia had blended with the elements and trappings of a British public school man. He might have had good reason to hide his Irish heritage, as the Irish War of Independence (1919–1921) had aroused hostility toward Irish people living in Great Britain. For whatever reason, that denial became a regular feature of his life. Another example occurred in 1926, when he met Major General Emmet Dalton, a former senior commander in the new Irish Army, in London. The former British Army officer, turned IRA confidant, who was one of General Michael Collins's right hand men, recalled meeting Bracken at national school in Dublin. Bracken denied that, but Dalton insisted that he remembered the smell of Bracken's corduroy trousers. A third example occurred during the Second World War, when Bracken told people that his brother had been killed in action at Narvik, but his brother was alive and well in Ireland and was importuning Brendan for money.
Іскерлік және саяси мансап
Седбергтен кейін, оның "ескі түлек" галстугін тиімді пайдаланғаннан соң, Брэкен Бишоп Стортфорд колледжінде қысқа мерзімге мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1922 жылдан бастап Лондонда журналдарды шығарушы және газет редакторы ретінде табысты мансап жасады. Оның алғашқы табысы әр нөмірдің құнын өтеу үшін жарнамалық орын сатуға негізделген. 1923 жылғы сайлауда ол Уинстон Черчилльдің Лестер Батыс округінен парламент депутаты болып сайлануына көмектесті, осылай олардың саяси байланысы басталды. Ол сондай-ақ 1924 жылы Черчилльдің Вестминстер аббаттығындағы сайлау кампаниясына да көмектесті. Көшедегі қақтығыс кезінде Брэкенге пышақпен шабуыл жасалды. Брэкен 1929 жылы Лондонның Солтүстік Паддингтон сайлау округінен Юнионист партиясынан Парламентке сайланды. Стэнли Болдуин Брэкенді Черчилльдің "сенімді шәкірті" деп сипаттады, шәкірт сөзі хинди тілінен алынған. Оның жас кезіндегі журналдардағы көптеген әңгімелері саяси мазмұнға ие болды, және ол Черчилль пен Бенито Муссолини сияқты саясаткерлерден мақалалар жаздыруға шақырды. Бизнес пен саясат оның өмірінде үнемі қиылысып отырды, оның кейде досы лорд Бивербруктың мансабында болғандай. Оған саяси әңгімелер үшін саясаткерлер қажет болды, ал олар оның басылымдарының берген жариялылығына мұқтаж болды. 1923 жылдан бастап Черчилльдің қолдаушысы болған Брэкен, парламенттен тыс және саяси қиындыққа тап болған кезде, Черчилльдің "Басқа клубқа" шақырылды. Олардың өмірі 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін өзгерді. 1926 жылы ол "The Banker" журналын құрды, және журнал мен банкирлер әлі де жыл сайынғы құрметті сыйлықтарын оның құрметіне "Брэкенс" деп атайды. "The Banker" журналында әлемдік қаржы жүйесін жақсартуға қатысты пікірлер мен перспективаларды ұсынатын "Брэкен" деген тұрақты рубрикасы бар.
After Sedbergh, whose "old boy" tie he used to good effect, Bracken was briefly a schoolmaster at Bishop's Stortford College. He then made a successful career from 1922 as a magazine publisher and newspaper editor in London. His initial success was based on selling advertising space to at least cover the cost of each number. In the 1923 election, he assisted Winston Churchill's unsuccessful attempt to be elected as Member of Parliament (MP) for Leicester West, which began their political association. He also assisted in Churchill's 1924 Westminster Abbey by election campaign. In the fighting that occurred on the streets, Bracken was stabbed. Bracken himself was elected to the House of Commons in 1929 as a Unionist for the London constituency of North Paddington. Stanley Baldwin described Bracken as Churchill's "faithful chela", chela being the Hindi word for disciple. Many of his early magazine stories included a political flavour, and he commissioned articles from a wide range of politicians such as Churchill and Benito Mussolini. Business and politics permanently overlapped in his life, like that of the career of his occasional friend Lord Beaverbrook. He needed politicians for stories and they needed the publicity his publications gave. A supporter of Churchill from 1923, who was out of Parliament and in his political wilderness, Bracken was invited to join Churchill's "Other Club". Their lives changed from the outbreak of the Second World War in 1939. In 1926, he was the founding editor of The Banker, and magazine and bankers still name their respected annual Bank of the Year awards "Brackens" in his honour. The Banker features a regular column called "Bracken", focusing on providing views and perspectives on how to improve the global financial system.
Черчилльді таңдауға көмек көрсету
Черчилльге қатысты екі мәселеде Браккен сахна артындағы маңызды тұлға болды деуге болады. Невилл Чемберлен 1940 жылғы мамыр айында отставкаға дайындалып жатқанда, оның орнын басуға Черчилль немесе Лорд Галифакс үміткер болды. Сол кездегі саяси мәселе – Лейбористік партия Ұлттық үкімет құруға қайсы бір мүмкін мұрагерді қабылдайтыны еді. Черчилль Лейбористік партия оны қолдамайды деп ойлады, сондықтан Чемберленмен келісіп, Галифаксты ұсынды. Браккен Черчилльдің Галифаксты ұсынуға келіскенін білген соң, Лейбористік партия оны Чемберленнің мұрагері ретінде қолдайтынына және Галифаксты тағайындау Гитлерге жеңіс сыйлап беретініне көндірді. Бракен Черчилльге үштіктің мұрагерлік мәселесін шешу үшін кездескенде ештеңе айтпауға кеңес берді. Черчилльдің Галифаксты ұсынуы күтілгенде, үнсіздік орнады, содан кейін Галифакс өзінен бас тартты, ал Черчилль Чемберленге деген адалсыздық көрінбеуі үшін Ұлыбританияның соғыс уақытындағы премьер-министрі ретінде ұсынылды.
In two matters relating to Churchill, Bracken can be said to have played a key part behind the scenes. When Neville Chamberlain prepared to resign in May 1940, the candidates to succeed him were Churchill or Lord Halifax. The political issue at stake at the time was which potential successor would the Labour Party accept in the formation of a National Government. Churchill's view was that the Labour Party would not support him and so agreed with Chamberlain to nominate Halifax. When Bracken became aware of Churchill's agreement to nominate Halifax, he convinced Churchill that the Labour Party would indeed support him as Chamberlain's successor and Lord Halifax's appointment would hand certain victory to Hitler. Bracken advised Churchill tactically to say nothing when the three met to arrange the succession. After a deafening silence when Churchill was expected to nominate Halifax, the latter obligingly ruled himself out, and Churchill was put forward as Britain's wartime Prime Minister, having avoided any appearance of disloyalty to Chamberlain.
АҚШ-тың қолдауы 1940-1941
1940 жылы мамыр айында Черчилль премьер-министр болған кезде Бракен оны Даунинг-стрит 10 мекенжайына көшіруге көмектесті. 1940 жылы министрлік тәжірибесі болмауына қарамастан, Бракен Тайлық кеңесіне ант берді және Черчилльдің парламенттік жеке хатшысы болды. Черчилль мен Браккен арасындағы қарым-қатынастың мәні Черчилльдің Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихында көрсетілген. Черчилль Вашингтондан Гарри Хопкинс туралы телеграмма алғанын, онда ол "президенттің ең жақын сенімді серігі және жеке өкілі" екені айтылған. Сондықтан, оның келген кезде Брендан Бракен мырзамен кездесуін ұйымдастырдым. Бұл ұсыныс бойынша, Черчилль дипломатиялық тәртіп бойынша Хопкинстің британ үкіметіндегі ең жақын әріптесімен кездесуін қамтамасыз етті, ал Бракен көбінесе Черчилльдің сенімді серігі және жеке өкілінің рөлін атқарды. 1941 жылдың 9 қаңтарында Бракен Хопкинстің рейсін қарсы алғаннан кейін Черчилль мен Хопкинс арасында жақын байланыс орнады. Чарльз Лайсагттың өмірбаянында айтылғандай, Бракен мен Хопкинс 1930 жылдардың соңында Америкада танысқан, және бұл жеке байланыс АҚШ соғысқа түсуге бір жыл бұрын Ұлыбританияға көмек көрсету туралы шешімді жеделдетуге септігін тигізді.
When Churchill became Prime Minister in May 1940, Bracken helped in moving him into 10 Downing Street. Bracken was sworn into the Privy Council in 1940, despite his lack of ministerial experience, and became Churchill's parliamentary private secretary. An insight into the nature of the relationship between Churchill and Bracken is found in Churchill's history of the Second World War. Churchill wrote that he had received telegrams from Washington about Harry Hopkins "stating that he was the closest confidant and personal agent of the President. I therefore arranged that he should be met by Mr. Brendan Bracken on his arrival". The suggestion was that Churchill had arranged, as is diplomatic custom, for Hopkins to be met by the person who was his closest counterpart in British government and that Bracken often played the role of confidant and personal agent to Churchill. After Bracken met Hopkins's flight on 9 January 1941, Churchill and Hopkins forged a close association. According to Charles Lysaght's biography, Bracken and Hopkins had met in America in the late 1930s, and that personal tie helped speed the decision to assist Britain nearly a year before the US actually entered the war.
Ақпарат министрі
1941 жылы Браккен Ақпарат министрі лауазымына тағайындалып, 1945 жылға дейін қызмет етті. Осымен қатар, ол Саяси соғыс жөніндегі атқару комитетінің жетекшілерінің бірі болды.
In 1941, Bracken was promoted to the post of Minister of Information and served until 1945. At the same time, he was one of the heads of the Political Warfare Executive.
Соғыстан кейінгі жылдар
1945 жылы соғыс коалициясы аяқталғаннан кейін Бракен Черчилльдің уақытша үкіметінде Адмиралтействоның бірінші лорды болды, бірақ Клемент Аттлидің Еңбек партиясы жеңген жалпы сайлауда осы лауазымнан айырылды. Брэкен Солтүстік Паддингтон округінен депутаттығын жоғалтты, бірақ көп ұзамай 1945 жылдың қараша айында Боурнмут округінен парламент мүшесі ретінде сайлау арқылы палатаға оралды. Ол Еңбек партиясы үкіметінің ұлттандыру саясатын және империядан шегінуді қатал сынға алды. 1950 жылғы жалпы сайлауда ол Борнмут Шығысы және Крайстчерч округінен қайта сайланды, ол келесі жылғы жалпы сайлауға дейін осы мандатты сақтап қалды. 1952 жылдың басында ол Саутгемптон графтығындағы Крайстчерч виконты Брэкен атанды, бірақ ешқашан бұл атақты пайдаланған жоқ және Лордтар палатасына қатысқан жоқ. 1956 жылы ол баспа ісінен зейнеткерлікке шықты. Оның ең танымал кәсіпкерлік жетістігі – 1945 жылы «Financial News» газетін «Financial Times» газетімен біріктіруі болды. Соңғысы 1989 жылы қайта жаңғыртылған Сент-Пол соборының оңтүстік-шығысында, қағаздың түсіне сәйкес келетін қызғылт таспен қапталған Лондонның Браккен Хаусынан шығарылды. Сол кезде ол «Экономист» журналын да шығарды. 1951 жылы тарихқа деген құштарлығымен ол «History Today» журналын құруға көмектесті.
In 1945, after the end of the wartime coalition, Bracken was briefly First Lord of the Admiralty in the Churchill caretaker ministry, but lost the post in the general election won by Clement Attlee's Labour Party. Bracken lost his North Paddington seat but soon returned to the Commons, as Member of Parliament for Bournemouth in a November 1945 by election. He was a relentless critic of the Labour government's policy of nationalisation and the retreat from empire. At the 1950 general election, he was returned for Bournemouth East and Christchurch, a seat he held until the general election the following year. In early 1952 he was elevated to the peerage as Viscount Bracken, of Christchurch in the County of Southampton, but never used the title or sat in the House of Lords. He retired from publishing in 1956. His best known business accomplishment was merging the Financial News into the Financial Times in 1945. The latter had been published from Bracken House, London, clad in pink stone to match the colour of the paper, just south east of St Paul's Cathedral, which was remodelled in 1989. At that stage, he was also publishing The Economist. In 1951, with his love of history, he helped found History Today magazine.
Өлім
Көп темекі шегуші Бракен 1958 жылғы 8 тамызда Лондонда 57 жасында қызыл өңеш қатерінен қайтыс болды. Католик болып өскеніне қарамастан, ол шіркеудің соңғы қасиеттерін қабылдаудан бас тартты, тіпті оның немере інісі Кевин Брэкен, Портгленондағы, Антрим графтығындағы Бетлехем аббаттығының цистерциандық монахы оны көндіруге тырысқанымен де. Ол үйленбегендіктен, виконттық атағы онымен бірге жойылды. Оның күлін оның жүргізушісі Алекс Элей Синк Порттың артындағы Ромни батпақтарына шашыратып жіберді, мұнда "оның қожайыны Уинстон Черчилль сол кездегі Лорд-Уорден еді".
A heavy smoker, Bracken died of oesophageal cancer on 8 August 1958, aged 57, in London. Although raised a Catholic, he refused the last rites of the Church despite efforts by his nephew, Rev Kevin Bracken, a Cistercian monk at Bethlehem Abbey, Portglenone, County Antrim, to persuade him. As he was unmarried, the viscountcy died with him. His ashes were scattered behind the Cinque Ports by his chauffeur, Alex Aley, at Romney Marshes of which "his master, Winston Churchill was the then Lord Warden".
Мұра
Бракен мен оның Черчилльмен қарым-қатынасы 2016 жылы Дублиннің Ұсақ мұражайында «Черчилль және ирланд» деп аталған көрменің назар ортасында болды. Көрмеде Бракеннің анасына жазған хаттарынан тұратын жинақ ұсынылды. Бракеннің жеке көрмеге ие болуы бұл алғашқы рет еді.
Bracken and his relationship with Churchill were the focus of an exhibit at The Little Museum of Dublin in 2016 called Churchill & the Irishman. The exhibit featured a collection of Bracken's letters to his mother. This was the first time that Bracken had been the subject of an exhibition.
Танымал мәдениетте
Эвлин Уоның 1945 жылы жарық көрген "Брайдсхед қайтадан келді" романында Браккен Рекс Моттрам кейіпкерінің прототипі болды. Браккен 1981 жылғы "Уинстон Черчилль: Қиын жылдар" телесериалында Тим Пигот Смит ойнаған рөлде бейнеленген. "Дауыл жиналады" (2002) фильмінде оның рөлін Энтони Брофи сомдады. Джордж Оруэлл Браккеннің Ақпарат министрі қызмет еткен кезеңде Ақпарат министрлігінде жұмыс істегендіктен, Браккен "1984" романындағы Ұлы Аға және/немесе О'Брайен кейіпкерлеріне шабыт берген болуы мүмкін деген болжам бар. Браккен Томас Килройдың 1986 жылғы "Қосқан дұрыс емес" пьесасында маңызды кейіпкер ретінде көрінеді. Бұл рөлді алғаш Стивен Риа ойнады.
In Evelyn Waugh's 1945 novel Brideshead Revisited, Bracken served as a model for the character of Rex Mottram. Bracken is featured in the 1981 TV mini series Winston Churchill: The Wilderness Years, portrayed by Tim Pigott Smith. In The Gathering Storm (2002), he is played by Anthony Brophy. It has been theorized that Bracken may have been the inspiration for Big Brother and/or O'Brien of the novel Nineteen Eighty Four, as George Orwell worked at the Ministry of Information under Bracken's term as Minister of Information. Bracken appears as a major character in Thomas Kilroy's 1986 play Double Cross. Stephen Rea originated the role.
2010 және 2015 жылдардағы теледидар деректі фильмдері
2010 жылдың 21 желтоқсанында RTÉ One телеарнасы оның өміріне арналған бір сағаттық деректі фильмді "Брендан Бракен – Черчилльдің ирландтығы" деп көрсетті. Бағдарламаны испандық Marbella Productions компаниясы RTÉ телеарнасымен бірлесіп түсірді. Онда Браккеннің өмірі фотосуреттер, сұхбаттар, сирек архив кадрлары және сахналық қойылымдар арқылы зерттелді. Браккен өлімінен кейін барлық құжаттарын өртеу арқылы тарихта өзін жасыруға тырысқанына қарамастан, британдық саяси және журналистік өмірдегі маңызды рөлі баяндалды. 2015 жылғы "Черчилльдің құпия ұлы" телефильмі – бұрынғы "Черчилльдің ирландтығы" деректі фильмінің 90 минуттық жаңартылған нұсқасы. Продюсерлер қосымша суреттер, Браккеннің өмірінен жаңа оқиғалар мен кадрларды қосты. Бағдарлама 2015 жылдың 24 қаңтарында сағат 22:00-де Discovery UK арнасының History Channel телеканалында Британ тарихы апталығы аясында көрсетілді және бұл 1965 жылы Черчилльдің қайтыс болғанының 50 жылдығымен бірге орын алды.
On 21 December 2010, RTÉ One broadcast an hour long TV documentary about his life entitled Brendan Bracken – Churchill's Irishman. The programme was made by Spanish production company, Marbella Productions, in association with RTÉ, and examined Bracken's life through photographs, interviews, rare archive footage and dramatic reconstructions, and told of his importance in the areas of British political and journalistic life, despite his attempt to hide from history by having all his papers burned after his death. The 2015 television documentary Churchill's Secret Son is the 90 minute version of the previous documentary Churchill's Irishman, updated by the producers including additional images, stories about Bracken's life and additional footage. The programme was transmitted on Discovery UK's History Channel on 24 January 2015 at 10pm, as part of the British History week, and coincided with the 50th anniversary of Churchill's death in 1965.