Кіріспе

Император мешіті (босниялық: Careva džamija, түрікше: Hünkâr Camii) – Сараево қаласындағы маңызды ескерткіш. Бұл Осман империясы Боснияны жаулап алғаннан кейін салынған алғашқы мешіт (1457 жыл) болып табылады. Босния және Герцеговинадағы ең ірі, жалғыз күмбезді мешіт, ол дәуірдің классикалық Осман стилінде салынған. Оны Константинопольді жаулап алған Мехмед Жеңімпаз сұлтанға арнап Исакович Гранушич салған. Балқандағы Осман кезеңінің ең әдемі мешіттерінің бірі саналатын бұл мешіттің кең ішкі кеңістігі және михраб сияқты жоғары сапалы әсемдеу элементтері бар.

Тарих

Алғашқы мешіт 15 ғасырдың ортасында салынған. Сол ғасырдың соңында зақымданып, толығымен қираған ол 1565 жылы қайтадан салынды және бұл жолы Шыңғыс Сұлтанға арналды. Алғашқы мешіт ағаштан жасалған және 1565 жылы салынған қазіргі ғимараттан әлдеқайда кіші болған. 1800 жылы қосалқы бөлмелер қосылып, 1848 жылы орталық намаз бөлмесімен байланыстырылды. 1980-1983 жылдар аралығында мешіттің ішкі әрлеуіндегі суреттер сақталды және қалпына келтірілді. Император мешітінің жанындағы зиратта Сараевода тұрған басқа да көрнекті тұлғалармен қатар, уәзірлердің, муллалардың, муфтийлердің, шейхтердің және Император мешітінің қызметкерлерінің қабірлері орналасқан. Мешіт Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде зақымданды, бірақ көбінесе 1990 жылдардағы соғыстарда қирады, жөндеу жұмыстары күтілуде. Сараеводағы алғашқы елді мекендер мешіт төңірегінде салынды, ал Сұлтан өкілінің резиденциясы мешітке жақын салынғаннан кейін қалыптасты. Иса бей сондай-ақ хамам (қоғамдық монша) және тікелей мешітке келіп-кетуге арналған көпір салдырды. Бұл көпір Австро-Венгрия үкіметі кезінде бөлшектелді және ағыстан бірнеше метр жоғарыда қайта салынды, ол әлі күнге дейін сақталған. Өзеннің арғы бетінде ол кербенсарай салды. Осы құрылыстарды қаржыландыру үшін Иса бей көптеген дүкендер, жерлер мен жылжымайтын мүлікті мұра етіп қалдырды.