Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скрадин – Хорватияның Шибеник-Книн округіндегі шағын қала. Ол Крка өзенінің жанында және Крка ұлттық паркінің кіреберісінде, Шибеник пен Сплиттен орналасқан. Парктің басты тартылысы – Слапови-Крке – бірнеше сарқырамалардан тұрады, олардың ең ірісі – Скрадинский бук – Скрадиннің атымен аталыпты.
Skradin is a small town in the Šibenik Knin County of Croatia. It is located near the Krka river and at the entrance to the Krka National Park, from Šibenik and from Split. The main attraction of the park, Slapovi Krke, is a series of waterfalls, the biggest of which, Skradinski buk, was named after Skradin.
Тарих
Антикалық дәуірде қала Скардон және Скардона деп аталды, бұл атау Страбон мен Прокопийдің (Σκάρδων), Плиний Ақсақалдың және Птолемейдің (Σκaρδῶνα) жазбаларында кездеседі. Римдіктер басып алғанға дейін бұл елді мекен иллириялықтарға тиесілі болған, оның ерекшелігі – жергілікті жерде жиі кездесетін “-она” жұрнағы. Басым теория бойынша, иллирия топонимінің түбірі *sko/ard(h) сөзінен туындаған “қаптал”, “батыр” деген мағынаны білдіреді, және оны оңтүстік Иллириядағы Скардус тауларымен салыстырады. Латын тіліндегі алғашқы даму кезеңінде, иллирия жұрнағы Оңтүстік славян тілдерінде “-ин” түрінде көрініс берді. Аймақтағы осындай топонимдердің сақталуы (мысалы, Салонадан Солин, Альбонадан Лабин сияқты) иллириялық елді мекендердің ежелгі заманнан бері жалғасып келе жатқанын көрсетеді. Бастапқыда қазіргі Шығыс Славония және Сирмияда орналасқан Скордискилер, жалдамалы әскер ретінде Далмацияда болуын түсіндіретін жергілікті далмат тайпасымен одақтас болған болуы мүмкін. Римдіктер басып алғаннан кейін Скрадин аймақтың әкімшілік және әскери орталығына айналды, 530 жылы муниципалитет ретінде танылды. Олар бекіністің төменгі жағындағы елді мекенді еркін қалаға дейін көтерді, соның ішінде коммунаға айналдырып, жеке жарғы мен басқару құқығын берді. Сонымен қатар, қаланы Доминикан, Францискан және басқа да христиан ордендерін сияқты бай монастырлармен салып, одан әрі дамытты.
During Antiquity, the city was known as Scardon and Scardona, a name attested in the writings of Strabo and Procopius (Σκάρδων), Pliny the Elder and Ptolemy (Σκaρδῶνα). Before the Roman conquest, the settlement was Illyrian, with the particularity of having the locally recurring suffix ona. The prevailing theory links the root of the Illyrian toponym to a term meaning "steep", as a derivation of *sko/ard(h) , and it has been compared with the Scardus mountains in southern Illyria. After an initial development in Vulgar Latin in the form una, the Illyrian suffix was reflected in South Slavic as in. The survival of several of such toponyms in the area (e. g. Solin from Salona, Labin from Albona etc) points to the continuation of Illyrian settlements since ancient times. Though initially located in present day Eastern Slavonia and Syrmia, the Scordisci might have been allied with the local tribe of the Dalmatae, as mercenaries, which would explain their presence in Dalmatia. After the Roman conquest, Skradin became an administrative and military centre of the region, and was mentioned as a municipium in 530. They elevated the settlement below the fortress to a free city, at which point it also became a commune, and was granted its own statute and administration. They further enriched the city by constructing several richly endowed monasteries which housed the Dominicans, Franciscans and other Christian orders.
Басылуы мен Османдықтардың басып алуы
Скрадин 1522 жылы Османдықтар тарапынан басып алынып, 1684 жылға дейін Осман империясының құрамында болды, арасында қысқа үзілістер болды. Осман-Венеция соғыстары кезінде қала қиратылып, содан кейін басқа жерге көшірілді. 1684 жылы венециялықтар Скрадинді қайта басып алды және қала 18 ғасырда олардың билігі астында жаңадан гүлденді, 1705 жылы муниципалитеттің орталығына айналды.
Skradin was conquered by the Ottomans in 1522 and remain part of the Ottoman Empire until 1684, with a few interruptions. During the Ottoman–Venetian wars, the town was devastated and subsequently relocated. The Venetians finally took Skradin in 1684 and the town recovered under their rule, during the 18th century, becoming the center of a municipality in 1705.