Z-Автомобильдер: 1962-1978 жылдарғы британдық полициялық телесериал

Кіріспе

Британдық полициялық процедуралық телесериал (1962–1978)

Z Cars немесе Z Cars (айтылуы "zed cars") – Ливерпульдің жанындағы Киркби қаласына негізделген, ойдан шығарылған Ньютаун қаласындағы мобильді полицияның жұмысына арналған британдық полициялық процедуралық телесериал. BBC өндірген бұл сериал 1962 жылдың қаңтарында көрсетіліп, 1978 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасты. Бұл сериал бұрынғы полициялық процедуралардан күрт өзгеше болды. Солтүстік Англияның бұрынғыдан өзгеше орналасуымен, ол полиция бейнесіне жаңа, қатал реализм елемін енгізді, бұл кейбір көрермендерге ұнамады. Z Cars 801 бөлімнен тұрады, олардың жартысынан да азы сақталған. Басты рөлдерде: Стратфорд Джонс (Детектив-инспектор Барлоу), Фрэнк Виндзор (Детектив-сержант Уатт), Джеймс Эллис (Берт Линч) және Брайан Блессид ("Фанси" Смит) ойнады. Барлоу мен Уатт кейіннен жеке сериалға – Softly, Softly айналды.

Атаудың шығу тегі

Атауы Ланкашир полициясының радио байланыс сигналдарынан алынған. Ланкашир полиция бөлімдері солтүстіктен оңтүстікке қарай әріптермен белгіленген: "А" бөлімі (Олверстонда орналасқан) сол кезде Фурнесстегі Барроу маңындағы Ланкаширдің шалқасы болды, "В" бөлімі Ланкастер болды, және т.б. (Ішкі істер министрлігінің радио байланысы туралы ақпаратты қараңыз). Телесериалда болмаған Z Victor 1 және Z Victor 2 сигналдары қолданылды. Атау, кейде айтылғандай, Ford Zephyr және Ford Zodiac машиналарынан шыққан жоқ. Zephyr Ланкашир және басқа полиция күштері қолданған стандартты жол патрульдік машинасы болды, ал Zodiac тек жол қызметі сияқты арнайы міндеттер үшін ғана пайдаланылды. Сонымен қатар, британдық газет баспа компаниялары полиция көлігінің кез келген түрін атау үшін "Z машинасы" терминін қолданды.

Тұжырымдама және негізгі кейіпкерлер

Z Cars идеясы Трой Кеннеди Мартинге радиодан полиция хабарларын тыңдап, қызылшамен ауырып төсекте жатқандағы жалықтыруын жеңуге тырысқанда келді. Оқиғалар ойдан шығарылған Ньютаун қаласында өрбітеді, ол соғыстан кейінгі жылдары Ұлыбританияда көптеп бой көтерген тұрғын үйлердің бірі – Киркбидің заманауи қалашығы мен оның ескі көршісі Сеапортқа негізделген. Әңгімелер сол аптада патрульде жүрген офицерлер жұбының қызметіне орай құрылады. Өзгеріп жатқан қоғамдық көзқарастар мен теледидардың ықпалымен, қызықты сюжеттерімен әлеуметтік реализм Z Cars-тің танымалдығын арттырды. Бастапқыда нақты полиция қызметкерлері арасында ол кейде офицерлердің жағымсыз бейнеленуіне байланысты ұнамады. Солтүстік Англияда түсірілуі Z Cars-қа өңірлік ерекшелік берді, ал көптеген BBC драмалары Оңтүстік Англияда түсірілді. Ол BBC-нің жеті жылдан бері көрсетіліп келе жатқан, бірақ кейбіреулер «жақсылыққа толы» деп санайтын «Dixon of Dock Green» полициялық драмасына тікелей қарсы шықты. Сериалдың барлық кезеңінде (әрбір бөлімінде емес) қатысқан жалғыз кейіпкер – Берт Линч, оны Джеймс Эллис ойнады (детектив бас инспектор Робинс рөлінде Джон Филлипс кейде сериалдың соңына қарай қайтадан пайда болды). Алғашқы күндердегі басқа кейіпкерлер – Стратфорд Джонс (детектив бас инспектор Барлоу), Фрэнк Виндзор (детектив сержант Уатт), Роберт Киган (сержант Блэкитт), Джозеф Брейди (полиция констеблі «Жок» Уэйр), Брайан Блессид («Фэнси» Смит) және Джереми Кемп (Боб Стил). Сондай-ақ 1960 жылдардағы эпизодтарда Дэвид Грэм рөлінде кейіннен сценарийші болған Колин Велланд ойнады. Алғашқы жылдары тұрақты рөлдерді ойнаған басқа британдық актерлердің ішінде Джосс Акленд болды. Ол сериалда тұрақты рөл атқармаса да, болашақ «Monkee» Дэви Джонс үш эпизодта пайда болды, ал 1963 жылы екі болашақ танымал актер тұрақты актерлік құрамға қосылды. Леонард Росситер сегіз эпизодта DI Бамбер рөлін ойнады, ал Джон Тоу, кейіннен «The Sweeney» және «Inspector Morse» сериалдарындағы рөлдерімен танылды, «әйнекті бас» болғандықтан қызметтен кетуге мәжбүр болған детектив констебль рөлінде төрт рет пайда болды – ол әлеуметтік ортада және қылмыстық топтармен араласқанда алкоголь іше алмады, бұл детективтің жұмысының маңызды бөлігі еді.

Z Cars as an idea came to creator Troy Kennedy Martin as he listened to police messages on his radio while trying to relieve the boredom of being ill in bed with mumps. It was set in the fictional Newtown, loosely based on the real life modern suburb of Kirkby, one of many housing estates that had sprung up across Britain in the post war years, and its ageing neighbour Seaport. The stories revolve around pairs of officers patrolling that week. Riding on changing social attitudes and television, the social realism, with interesting stories, garnered popularity for Z Cars. It was initially somewhat unpopular with real life police, who disliked the sometimes unsympathetic characterisation of officers. Being set in Northern England helped give Z Cars a regional flavour when most BBC dramas were set in Southern England. It directly challenged the BBC's established police drama Dixon of Dock Green, which at that point had been running for seven years but which some considered 'cosy'. The one character present throughout the entire run (though not in every episode) was Bert Lynch, played by James Ellis (though John Phillips as Det. Chief Supt. Robins reappeared sporadically during the show's run – by the end of the series he had become Chief Constable). Other characters in the early days were Stratford Johns (Det. Chief Inspector Barlow), Frank Windsor (Det. Sgt. Watt), Robert Keegan (Sgt. Blackitt), Joseph Brady (PC "Jock" Weir), Brian Blessed ("Fancy" Smith) and Jeremy Kemp (Bob Steele). Also in 1960s episodes as David Graham was Colin Welland, later a screenwriter. Other British actors who played regular roles in the early years included Joss Ackland. Although he played no regular role in the series, future Monkee Davy Jones appeared in three episodes, and 1963 saw two future well known faces join the regulars Leonard Rossiter played DI Bamber in eight episodes and John Thaw, later known for his roles in The Sweeney and Inspector Morse, appeared in four as a detective constable who had to leave the force because he had a "glass head" – he could not drink alcohol when socialising and mixing with the criminal fraternity, very much part of a detective's job.

Эпизодтар

Z Cars сериясы 801 бөлімнен тұрды. Алғашқы көрсетілім 1965 жылы аяқталды; Барлоу, Уатт және Блэкитт «Жұмсақ, жұмсақ» деген жаңа серияға бөлінді. BBC екі рет апта сайынғы бағдарлама іздеп жүрген кезде, сәтсіз «мыл опералар» сериясын алмастыру үшін (мысалы, «Біріккен!»), Z Cars қайта жаңғыртылды. Жаңғырту BBC-нің сериалдар бөлімімен 25 минуттық бөлімдерден тұратын, аптасына екі рет көрсетілетін мыл опера форматында жасалды, және бастапқы көрсетілімнен тек Джеймс Эллис пен Джозеф Брейди ғана қалды. 1967 жылдың наурыз айынан бастап көрсетілді, әр аптадағы 25 минуттық екі бөлім бір оқиғаны құрады. Бұл «Балалардың ойыншықтары» (1971 жылдың 30 наурызында көрсетілген) бөліміне дейін осылай жалғасты, ол апта үшін 50 минуттық бір бөлім ретінде көрсетілді, бұл ұзақ форматтың әлі де тиімді екенін көрсетті. Содан кейін Z Cars келесі 16 ай бойы апта сайынғы екі 25 минуттық бөлім немесе 50 минуттық бір бөлім түрінде кезекпен көрсетілді. Бұл келісім «Бұзылу» (6-серия, 74 және 75-бөлімдері, сәйкесінше 1972 жылдың 21 және 22 тамызында) соңғы екі бөлімінің көрсетілімімен аяқталды, содан кейін серия апта сайынғы бір 50 минуттық бөлімнің тұрақты үлгісіне қайта оралды.

Жоғалған эпизодтар

Өз дәуірінің көптеген сериялары сияқты, Z Cars архивтерде толық емес. 1962–1965 жылдар аралығы жақсы сақталған, бірақ үлкен олқылықтар бар. 1967–1971 жылдардағы алтыншы серияда, бағдарлама апта сайын көрсетілгенде, материал одан да сирек кездеседі. Бұл серия үшін түсірілген 416 эпизодтың бар болғаны 108-і ғана сақталған: 1967, 1969 және 1970 жылдардан бірнеше эпизод, бірақ 1968 немесе 1971 жылдарға арналған эпизодтар жоқ. Барлық 801 эпизодтың шамамен 40% сақталған. Алғашқы серия тікелей эфирде көрсетілген соңғы британдық теледрамалардың бірі болды. Видеожазу қалыпты жағдайға келгенде және тележазу эфирді сақтаудың жетілген әдісі болғандықтан, 1962 жылы бағдарлама басталған кезде тікелей эфирде драмалық қойылымдар сирек болды. «Тікелей» эфирге шығу – сериал продюсері Дэвид Роуздың қалауы болды, ол бұл форматтың жылдамдық пен реализмді күшейтеді деп ойлады. Осының салдарынан, эпизодтар 1965 жылға дейін алдын ала жазылмаған. Көбінесе олар қайталануы мүмкін болғандықтан видеоға түсірілді, бірақ бағдарлама бюджетіне енген таспалар көбінесе қайта пайдалану үшін өшірілді. Тікелей эфирде немесе видеоға түсірілген бағдарламаны фильмге көшіру оның сақталу мүмкіндігін арттырды. 1980 жылдары «Four of a Kind» пилоттық эпизодының тележазбасын инженер оның авторы Аллан Приорға қайтарды. Ол оны үйіне алып, сақтап қалды, өйткені оның балалары бағдарламаны ұнатып, оны жоюға батылмады. Бұл және тағы екі ерте эпизод 1993 жылы BBC Video арқылы жарық көрді. Екі эпизод 2004 жылы жеке коллекцияда табылғаннан кейін қайтарылды, соңғы жылдары жеке эпизодтардың кездейсоқ қайтарылған жағдайлары да болды. 1967 жылы Z Cars 30 минуттық, аптасына екі рет көрсетілетін форматта қайта оралғанда, ол жыл бойы дерлік әр апта сайын эфирде болды, бұл осы кезеңде оның нашар сақталуына себеп болуы мүмкін. 2 × 30 минуттық формат біртіндеп 50 минуттық форматпен алмасты, ал 50 минуттық формат сериалда тұрақты қолданысқа енген кезде, оның сақталу деңгейі де артты. 1975–1978 жылдар аралығындағы барлық эпизодтар мұрағатта сақталған. BBC Archive Treasure Hunt – жоғалған эпизодтарды іздеуге бағытталған акция және жоғалған BBC телебағдарламаларының жоғалған нұсқалары туралы ақпаратты қабылдауға әлі де дайын. Британдық винтажды теледидар әуесқойларының Kaleidoscope ұйымы да олардың бастапқы өндірушісіне немесе хабар таратушысына қарамастан, жоғалған телешоуларды қалпына келтіруге мүдделі.

Like many series of its era, Z Cars is incomplete in the archives. The period 1962–65 is reasonably well represented; though with big gaps. With the 1967–71 sixth series, when the programme was shown almost every week, material becomes more patchy still. Of the 416 episodes made for this series, only 108 survive: a few episodes each from 1967, 1969, and 1970, but there are no surviving episodes from 1968 or 1971. About 40% of the total 801 episodes are preserved. The original series was one of the last British television dramas to be screened as a live production. With videotaping becoming the norm and telerecording a mature method of preserving broadcasts, the practice of live broadcasting drama productions was rare by the time the programme began in 1962. Going out "live" was a preference of the series' producer David Rose, who felt it helped immediacy and pace and gave it an edge. As a result, episodes were still not being pre recorded as late as 1965. Most were videotaped for a potential repeat, although the tapes – costed as part of a programme's budget – were normally wiped for re use. The transfer of a live or videotaped programme to film greatly enhanced its chances of surviving. In the 1980s, the telerecording of the pilot episode "Four of a Kind" was returned to its writer Allan Prior by an engineer. He had taken it home to preserve it because his children had enjoyed the programme and as a result he could not bring himself to destroy it. This and two other early editions were released on a BBC Video in 1993. Two episodes were returned in 2004 after turning up in a private collection; there have been other occasional returns of individual early episodes in more recent years. When Z Cars returned in 1967 in its 30 minute, twice weekly format, it was on nearly every week of the year, which may account for its poor survival rate over this period. The 2 × 30 minute format gradually interchanged with the returning 50 minute format, and when the 50 minute format fell into regular use by the series, this coincided with an increase in its survival rate. All episodes from the 1975–1978 period are preserved in the archives. BBC Archive Treasure Hunt was a drive to seek out missing episodes and is still open to information regarding missing editions of lost BBC television programmes. British vintage television enthusiast organisation Kaleidoscope is also interested in the recovery of lost television shows, regardless of their original maker or broadcaster.

Музыкалық тақырып

Z Cars-тың негізгі мелодиясын Фриц Шпигль және оның сол кездегі әйелі, композитор Бриджит Фрай, Ливерпульдің дәстүрлі "Джонни Тодд" халық әнінен жасады. Шпигль мен Фрайдың аранжировкасындағы ән ағылшын футбол клубтары Эвертон мен Уотфордтың әнұраны ретінде қолданылады, командалар Гудисон Парк және Викаредж Роуд стадиондарындағы үй ойындарына шығар алдында ойнатылады. Бұл ән Воркингтон А. Ф. С. клубының Бороу Парк стадионында да осы мақсатта пайдаланылады.

Сонымен қатар, бұл мелодия "Әке, біздің дұғамызды тыңда" гимніне де музыка ретінде қолданылған.

Z-Car-дан кейін

Softly, Softly, 1965 жылы аймақтық қылмыс жасағына арналған, 1969 жылға дейін көрсетілді, содан кейін қайта жаңартылып, Softly, Softly: Task Force аталды және 1976 жылға дейін эфирде болды. Барлоу (Стратфорд Джонс) кейіпкері 1960-1970 жылдардағы британдық теледидардағы ең танымал тұлғалардың бірі болды. Оған 1971 жылдан 1975 жылға дейін өткен Barlow at Large (кейіннен Barlow) атты жеке сериясының бірнеше маусымдары арналды. Барлоу 1973 жылы "Жек Риппер" сериалында Уаттпен (Фрэнк Виндзор) бірге түсті. Сериалдың сәттілігі "Екінші үкім" атты тағы бір спин-оффқа әкелді, онда Барлоу мен Уатт шешілмеген қылмыстар мен дұрыс емес сот үкімдерін қарастырды. Виндзор 1978 жылдың қыркүйегінде Z Cars сериалының соңғы "Pressure" эпизодында Уатт рөлінде соңғы рет пайда болды, ал Робинс (Джон Филлипс) – бастапқы серияның бас инспекторы, кейін бас комиссар болған. Джереми Кемп, Брайан Блессид, Джозеф Брейди және Колин Велланд та түсті, бірақ бұл олардың алғашқы рөлдері емес еді.

Тану

2000 жылы Британдық кино институты жүргізген, 20 ғасырдың ең үздік 100 британдық телебағдарламасын анықтау мақсатындағы сауалнамада Z Cars 63-ші орынды иеленді. Бұл телешоу сондай-ақ, телекритик Элисон Грэмнің 2003 жылғы тамызда "Radio Times" журналында жарияланған, "барлық уақыттағы ең ұлы" деп аталған 40 телешоудың әліпбилік тізіміне де қосылды.

Қайталанатын актерлер

Кейіпкер | Ойнаған | Белсенді жылдар | Серияда белсенді | Эпизодтар саны
Janey Steele | Дороти Уайт | 1962–1963 | 1–2 | 14
Sgt./ Insp. Барнс | Фрэнк Хокинс | 1962–1963 | N/A | 20
DCS / ACC / Бас комиссар. Робинс | Джон Филлипс | 1962–1965, 1967, 1969, 1973, 1978 | 1–4, 6–7, 12 | 14
Katy Hoskins (BD Girl) | Вирджиния Стрид | 1962–1964 | 1–3 | 18
WPC Jenny Stacey | Линн Фурлон | 1962–1965 | 1–4 | 24
DC Bob "Lofty" Smithers – Полиция фотографы | Кен Джонс | 1962–1964 | 1–3 | 8
DI / Суп. Jim Dunn | Дадли Фостер | 1962, 1964 | 1, 3 | 13
DCS Miller | Лесли Сэндс | 1962–1963, 1965, 1967, 1969 | 1–4, 6 | 12
Sally Clarkson (BD Girl) | Диана Обри | 1962 | 1–2 | 24
Sgt. Michaelson | Джеймс Коссинс | 1962–1963 | 2 | 11
Joan Longton (BD Girl) | Хилари Мартин | 1962–1963 | 2 | 13
DI Bamber | Леонард Росситер | 1963 | 2 | 8
Betty Clayton (BD Girl) | Сидония Бонд | 1963 | 2 | 16
DC Terry Elliot | Джон То | 1963 | 3 | 4
Seaton, Williams | Питер Саллис | 1963–1964 | 3–4 | 2
Shirley Burscough (BD Girl) | Кейт Браун | 1963 | 3 | 16
Mr. Healey, Mr. Brooke, McKinley, Mr. Blacker, Timmy Cater, Dicky Green, Thurley, Byrne, детектив. Суп. Ramsden | Дерек Бенфилд | 1963–1978 | 3–4, 6–7, 13 | 12
Pamela Earnshaw (BD Girl) | Кейт Аллит | 1964 | 3 | 12
Ann Fazakerley (BD Girl) | Линн Фарли | 1964 | 3–4 | 17
WPC Nelson | Сьюзан Джеймсон | 1965, 1975 | 4, 9 сериясы | 6
PC Bob Foster | Дональд Вебстер | 1965 | 4 | 8
WPC Jane Shepherd | Луаншья Грир | 1967 | 6 | 6
BD Girl (атауы N/A) | Анжула Харман | 1967, 1969 | 6 | 15
DC Kane | Кристофер Колл | 1967–1968 | 6 | 20
Betty Culshaw | Дорин Арис | 1967–1968 | 6 | 8
DI Brogan | Джордж Севелл | 1967 | 6 | 6
Sally Stone | Тельма Уайтли | 1967, 1969–1970 | 6 | 8
Sgt. Potter | Виктор Брукс | 1968–1969 | 6 | 10
D Supt. Oakley | Уильям Декстер | 1968–1971 | 6 | 6
PC Stack | Джон Ливзи | 1969 | 6 | 13
WPC/WP Sgt. Lorna Cameron | Джун Уотсон | 1970, 1973–1975 | 6, 8–9 | 8
Supt./D Supt. Roy Richards | Джером Уиллис | 1971–1973 | 6–7 | 4
WPC Anne Howarth | Стефани Тернер | 1971–1975 | 7–9 | 15
PC Lindsay | Джеймс Уолш | 1971–1974 | 7–9 | 10
Sgt. Frank Culshaw | Джон Чаллис | 1972–1975 | 7–9 | 13
DI Fred Connor | Гэри Уотсон | 1972–1974 | 7–8 | 11
PC Jeff Yates | Николас Смит | 1972–1975 | 7–9 | 9
Insp./ CI Logie | Кенттон Мур | 1972–1974 | 7–8 | 4
DI Gerry Madden | Томми Бойл | 1978 | 12 | 8
WPC Jane Beck | Виктория Плюкнет | 1978 | 12 | 3

Character Portrayed By Years Active Series Active Episode Count Janey Steele Dorothy White 1962–1963 1–2 14 Sgt./ Insp. Barnes Frank Hawkins 1962–1963 N/A 20 DCS / ACC / Chief Con. Robins John Phillips 1962–1965, 1967, 1969, 1973, 1978 Series 1–4, 6–7, 12 14 Katy Hoskins (BD Girl) Virginia Stride 1962–1964 1–3 18 WPC Jenny Stacey Lynn Furlong 1962–1965 1–4 24 DC Bob "Lofty" Smithers – Police Photographer Ken Jones 1962–64 1–3 8 DI / Supt. Jim Dunn Dudley Foster 1962, 1964 1, 3 13 DCS Miller Leslie Sands 1962–63, 1965, 1967, 1969 Series 1–4, 6 12 Sally Clarkson (BD Girl) Diane Aubrey 1962 1–2 24 Sgt. Michaelson James Cossins 1962–1963 2 11 Joan Longton (BD Girl) Hilary Martyn 1962–1963 2 13 DI Bamber Leonard Rossiter 1963 2 8 Betty Clayton (BD Girl) Sidonie Bond 1963 2 16 DC Terry Elliot John Thaw 1963 3 4 Seaton, Williams Peter Sallis 1963 1964 3 4 2 Shirley Burscough (BD Girl) Kate Brown 1963 3 16 Mr. Healey, Mr. Brooke, McKinley, Mr. Blacker, Timmy Cater, Dicky Green, Thurley, Byrne, Det. Supt. Ramsden Derek Benfield 1963 1978 3 4, 6 7, 13 12 Pamela Earnshaw (BD Girl) Kate Allitt 1964 3 12 Ann Fazakerley (BD Girl) Lynn Farleigh 1964 3–4 17 WPC Nelson Susan Jameson 1965, 1975 Series 4,9 6 PC Bob Foster Donald Webster 1965 4 8 WPC Jane Shepherd Luanshya Greer 1967 6 6 BD Girl (name N/A) Anjula Harman 1967, 1969 6 15 DC Kane Christopher Coll 1967–1968 6 20 Betty Culshaw Doreen Aris 1967–1968 6 8 DI Brogan George Sewell 1967 6 6 Sally Stone Thelma Whiteley 1967, 1969–1970 6 8 Sgt. Potter Victor Brooks 1968–1969 6 10 D Supt. Oakley William Dexter 1968–1971 6 6 PC Stack John Livesey 1969 6 13 WPC/WP Sgt. Lorna Cameron June Watson 1970, 1973–1975 6, 8–9 8 Supt./D Supt. Roy Richards Jerome Willis 1971–1973 6–7 4 WPC Anne Howarth Stephanie Turner 1971–1975 7–9 15 PC Lindsay James Walsh 1971–1974 7–9 10 Sgt. Frank Culshaw John Challis 1972–1975 7–9 13 DI Fred Connor Gary Watson 1972–1974 7–8 11 PC Jeff Yates Nicholas Smith 1972–1975 7–9 9 Insp./ CI Logie Kenton Moore 1972–1974 7–8 4 DI Gerry Madden Tommy Boyle 1978 12 8 WPC Jane Beck Victoria Plucknett 1978 12 3