Кіріспе

H. P. Lovecraft шығармаларындағы ойдан шығарылған қала Аркхэм – АҚШ-тың Массачусетс штатында орналасқан ойдан шығарылған қала. H. P. Lovecraft жасаған Lovecraft Country әлемінің ажырамас бөлігі болған Аркхэм, оның көптеген әңгімелерінде және басқа Cthulhu Mythos авторларының туындыларында кездеседі. Лавкрафттың корреспонденттері Август Дерлет пен Дональд Вандрей құрған «Аркхэм Хаус» баспа компаниясы осы қаланың құрметіне аталған. DC Comics комикстеріндегі «Бэтмен» мифологиясындағы «Аркхэм ауруханасы» да Лавкрафттың Аркхэмімен байланысты. Роберт Д. Мартен бұл тұжырыммен келіспейді және Аркхэмді Салеммен теңестіреді, оның атауы Род-Айленд штатындағы Аркрайт қаласынан (қазір Фисквиллдің бөлігі) шыққан деседі. Август Дерлет Аркхэмді «Ловкрафттың әйгілі, жиі қолданылатын, аңызға толы Салем, Массачусетс үшін таңдалған жер атауы» деп сипаттаған. Ал Лавкрафт өзі 1934 жылғы 29 сәуірде Ф. Ли Болдуинге жолдаған хатында: «Аркхэм туралы менің ойымдағы сурет – атмосферасы және үйлер стилі жағынан Салемге ұқсас, бірақ көбірек төбелі және колледжі бар (Салемде мұндай жоқ). Мен қала мен ойдағы Мискатоник өзенін Салемнің солтүстігінде, шамамен Манчестер маңында орналастырамын» деп жазған. «Есіктің үстіндегі нәрсе» атты әңгімесінде «Аркхэм санаторийі» кездеседі және ол Массачусетс штатындағы Данверс мемлекеттік психиатриялық ауруханасынан (Данверс мемлекеттік ауруханасы) шабыт алған болуы мүмкін. (Данверс мемлекеттік ауруханасының өзі Лавкрафттың «Пикменнің үлгісі» және «Иннсмуттағы көлеңке» әңгімелерінде айтылады.)

Мискатоник университеті

Мискатоник университеті – Аркхемде орналасқан құрамындағы университет. Ол Мискатоник өзенінің (сонымен қатар ойдан шығарылған) атымен аталады. Х.П. Лавкрафттың 1922 жылғы «Герберт Уэст – Жаңартушы» әңгімесінде алғаш рет пайда болғаннан кейін, мектеп Лавкрафт және басқа авторлардың көптеген Ктулху мифологиясы әңгімелерінде кездеседі. «Дунвич қорқынышы» әңгімесінде Мискатоник университетінің Гарвард университетімен бірдей беделді екендігі және Гарвард пен Мискатоник Массачусетс штатының «Ескі әулеттерінің» балалары үшін ең танымал екі оқу орны екендігі айтылады. Лавкрафт «мискатоник» сөзін алгонкин тілдерінен алынған түбір сөздердің қоспасынан жасады. Алгонкин тілдеріне негізделген жер аттары Жаңа Англияның барлық аймақтарында жиі кездеседі. Энтони Пирсолл Лавкрафттың бұл атауды Лонг-Айленд бұғазынан Батыс Массачусетс және Батыс Коннектикут штатының Беркшир таулары арқылы өтетін Хаузатоник өзенінен алғанын айтады. Мискатоник университеті Лавкрафт заманындағы Солтүстік-Шығыс Айви Лигасы университеттерінің, мүмкін, Лавкрафттың өзі оқуға ниеттенген туған қаласы Провиденстің Браун университетінің үлгісінде салынған. Лавкрафттың әңгімелерінде университет студенттерінің барлығы ер адамдардан тұрады, Лавкрафт заманындағы Солтүстік-Шығыс университеттері сияқты. Аталған жалғыз әйел студент – Лавкрафттың «Есіктің алдындағы нәрсе» (1937) туындысынан Асена Уэйт. Мискатоник университеті өзінің құпия кітаптар жинағымен танымал. Кітапханада Некрономиконның нақты көшірмелерінің санаулы бірі сақталады. Басқа да томдарға Фридрих фон Юнцтің «Unaussprechlichen Kulten» және Эйбон кітабының фрагменттері кіреді. Лавкрафттың әңгімелерінде аталып өткен көрнекті оқытушылар қатарында «Дунвич қорқынышында» пайда болған докторлар Генри Армитаж және Фрэнсис Морган, сондай-ақ «Аңсыздық тауларында» пайда болған профессор Уильям Дайер бар. Кейінгі авторлар университет құрамына өз қызметкерлерін және оқытушыларын қосып, болашақ әңгімелерде оларды пайдаланды.

Басқа көріністер

Аркам панасы – DC Universe-дегі жоғары қауіпсіздікті қамтамасыз ететін психиатриялық емхана, оны Амедей Аркам басқарады. Бұл жерде Готем қаласының көптеген суперқұқықбұзушылары, оның ішінде Джокер де күзетте ұсталады. Редактор Джек С. Харрис және жазушы Деннис О’Нил осы атты Лавкрафтқа құрмет көрсету мақсатымен таңдады. Arkham Horror – Х.П. Лавкрафттың Ктулху мифологиясына негізделген кооперативтік дастарқан ойыны. Ойыншылар Аркам қаласын зерттейді және әлемге таралуы мүмкін қорқынышты құбылыстарды тоқтатуға тырысады. Splatterhouse оқиғасы Аркхемде, Массачусетс штатында өтеді. "The Haunted Palace" (Қасіретті сарай) – 1963 жылы Роджер Корман режиссерлік еткен және Х.П. Лавкрафттың "Чарльз Декстер Уордтың ісі" повесі негізінде түсірілген фильм. Аркам "The Real Ghostbusters" телесериалының 2-ші маусымында, 32-ші эпизодында, "Ктулхудың қоңырау шақыруы" (1987 жылдың 27 қазаны) атты бөлімде кездеседі, онда Ghostbusters мүшелері Ктулхуды тоқтату туралы ақпарат алу үшін Мискатоник университетіне барады. "Suitable Flesh" (Жарамды ет) – 2023 жылы түсірілген, Гезер Грэмнің басты рөлде ойнаған, Джо Линч режиссерлік еткен және Х.П. Лавкрафттың "Есік алдындағы нәрсе" әңгімесіне негізделген фильм Аркхемде өтеді. Аса Уэйт кейіпкері Мискатоник университетінің студенті.

Романдар

Аркам – Стивен Филип Джонстың «Lovecraftian: The Shipwright Circle» туындысының, оның H. P. Lovecraft-тың қорқынышты әңгімелерін біртұтас, жалпыға ортақ заманауи эпос ретінде қайта қарастыратын «Lovecraftian» сериясының негізгі оқиға орны. Аркам – Chaosium баспасынан 2006 жылы жарық көрген «Аркам әңгімелері» антологиясындағы оқиғалардың орын алатын жері. 2005 жылғы «Арканом» романында Лавкрафттың өзі Аркамдағы колдовство культіне қатысты бір істі шешуге қатысқандығы айтылады. Аркам автор Чарльз Стросстің екі романында еске алынады. «Атростиялық архивтерде» философ Аркамға сол жердегі «ерекше кітапханаға» тартылады. «Дженифер Моргте» Америка құпия қызметінің «Қара бөлме» деп аталатын құпия бөлімі Аркамда орналасқан.

Негізгі дереккөздер

Лавкрафт, Говард П.
Ашу тауларында және басқа да романдар (7-ші түзетілген басылым), С. Т. Джоши (ред.), Саук-Сити, Висконсин штаты: Аркхэм Хаус, 1985. Толық нұсқа. Дагон және басқа да қорқынышты әңгімелер, С. Т. Джоши (ред.), Саук-Сити, Висконсин штаты: Аркхэм Хаус, 1987. Толық нұсқа. Данвич қорқынышы және басқалары (9-шы түзетілген басылым), С. Т. Джоши (ред.), Саук-Сити, Висконсин штаты: Аркхэм Хаус, 1984. Толық нұсқа.