Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көздің пішініне байланысты торқабыққа жарықты дұрыс бағыттаудағы мәселе.
Problem with focusing light accurately on the retina due to the shape of the eye
Қалыпты сыну
Көзге анық бейне көру үшін, көздің жарық сәулелерін көздің жарық сезгіш бөлігіне – көздің артқы жағында орналасқан тор қабығына бағыттауы қажет. Бұл фокусты бұру, рефракция деп аталады, көбінесе көздің алдыңғы бөлігінде орналасқан мүйіз қабығы мен линза арқылы жүзеге асырылады. Егер көз алыстағы нысандарға қарағанда жарықты тор қабығына дұрыс бағыттай алса, онда бұл эмметропия немесе эмметропиялық жағдай деп аталады. Бұл көздің рефракциялық күші, жарық сәулелерін тор қабығына бағыттау үшін қажетті күшке сәйкес келеді дегенді білдіреді. Алыстағы нысан – көзден 6 метрден (20 футтан) артық қашықтықта орналасқан нысан ретінде анықталады. Нысан көзге жақын орналасқанда, одан келетін жарық сәулелері бір-біріне параллель келмейді. Сондықтан көздің рефракциялық күшін арттырып, осы сәулелерді тор қабығында шоғырландыруы керек. Бұл аккомодация деп аталады және көз линзаны қалыңдату арқылы жүзеге асырылады. Рефракциялық қателердің түрлері: миопия, гиперметропия, пресбиопия және астигматизм. Миопия немесе Жалық көру: Егер көздің рефракциялық күші көздің ұзындығына қарағанда тым жоғары болса, онда бұл миопия немесе жалық көру деп аталады. Миопиясы бар адамдар алыстағы нысандарды көруде көру қабілетінің нашарлауын сезінеді, себебі көз қажетті деңгейден артық рефракция жасайды. Миопияны қуыс линза арқылы түзетуге болады, ол жарық сәулелерін мүйіз қабығына жеткенге дейін таратуға көмектеседі. Гиперметропия немесе Алшақ көру: Егер көздің рефракциялық күші көздің ұзындығына қарағанда тым төмен болса, онда гиперметропия немесе алшақ көру пайда болады. Гиперметропиясы бар адамдар жақын нысандарды көруде көру қабілетінің нашарлауын сезінеді, себебі көз жарықты жеткілікті түрде шоғырландыра алмайды. Бұл дөңес линзалармен түзетіледі, олар жарық сәулелерін мүйіз қабығына тигенге дейін жинақтайды. Пресбиопия: Линзаның икемділігінің төмендеуі, көбінесе жасқа байланысты. Бұл жақын нысандарды көруде қиындықтарға әкеледі, көбінесе оқу көзілдірігі, бифокалды немесе прогрессивті линзалармен жеңілдетіледі. Астигматизм – мүйіз қабығының бетінде рефракциялық күш біркелкі болмауы, асимметрия болуы салдарынан туындайды. Басқаша айтқанда, көз жарықты бір бағытта екінші бағыттан күштірек шоғырландырады, бұл бейненің бұрмалануына әкеледі. Балалар көбінесе гиперметропиямен туады және балалық шақта көздерінің ұзаруына байланысты эмметропияға немесе миопияға қарай өзгереді. Басқа терминологияға екі көздің рефракциялық күшінің әртүрлі болуы – анизометропия және көздер арасындағы ұлғайту күшінің әртүрлі болуы – анисейкония жатады. Рефракциялық қателер әдетте үш санмен өлшенеді: сфера, цилиндр және ось. Сфера: Бұл сан көруді түзету үшін қажетті линзаның күшін көрсетеді. Теріс сан (-) жалық көруді, ал оң сан (+) алшақ көруді білдіреді. Санның мәні қанша жоғары болса, күш соғұрлым күшті болады. Цилиндр: Бұл сан астигматизмнің дәрежесін көрсетеді. Ось: Бұл сан астигматизмнің бағытын көрсетеді және 1-ден 180 градусқа дейінгі мәнмен жазылады. Алыстағы нысандарды көру кезінде рефракциялық қатесі жоқ көз эмметропиялық деп аталады, яғни көз параллель жарық сәулелерін (алыстағы нысандардан келетін жарық) тор қабығына ешқандай аккомодация қолданбай шоғырландыра алады. Бұл жағдайда алыстағы нысан көзден 6 метрден немесе 20 футтан артық қашықтықта орналасқан нысан ретінде анықталады, себебі адам қабылдауының шектеулерін ескере отырып, осы нысандардың жарығы негізінен параллель сәулелер түрінде келеді.
In order to see a clear image, the eye must focus rays of light on to the light sensing part of the eye the retina, which is located in the back of the eye. This focusing called refraction is performed mainly by the cornea and the lens, which are located at the front of the eye, the anterior segment. When an eye focuses light correctly on to the retina when viewing distant objects, this is called emmetropia or being emmetropic. This means that the refractive power of the eye matches what is needed to focus parallel rays of light onto the retina. A distant object is defined as an object located beyond 6 meters (20 feet) from the eye. When an object is located close to the eye, the rays of light from this object no longer approach the eye parallel to each other. Consequently, the eye must increase its refractive power to bring those rays of light together on the retina. This is called accommodation, and is accomplished by the eye thickening the lens. Types of refractive error include myopia, hyperopia, presbyopia, and astigmatism. Myopia or Nearsightedness: When the refractive power is too strong for the length of the eyeball, this is called myopia or nearsightedness. People with myopia typically have blurry vision when viewing distant objects because the eye is refracting more than necessary. Myopia can be corrected with a concave lens, which causes the divergence of light rays before they reach the cornea. Hyperopia or Farsightedness: When the refractive power is too weak for the length of the eyeball, one has hyperopia or farsightedness. People with hyperopia have blurry vision when viewing near objects because the eye is unable to focus the light sufficiently. This can be corrected with convex lenses, which cause light rays to converge prior to hitting the cornea. Presbyopia: When the flexibility of the lens declines, typically due to age. The individual would experience difficulty in near vision, often relieved by reading glasses, bifocal, or progressive lenses. Astigmatism is when the refractive power of the eye is not uniform across the surface of the cornea because of asymmetry. In other words, the eye focuses light more strongly in one direction than another, leading to distortion of the image. Children are typically born hyperopic and shift toward emmetropia or myopia as their eyes lengthen through childhood. Other terminology include anisometropia, when the two eyes have unequal refractive power, and aniseikonia which is when the magnification power between the eyes differ. Refractive errors are typically measured using three numbers: sphere, cylinder, and axis. Sphere: This number denotes the strength of the lens needed to correct your vision. A " " indicates nearsightedness while a "+" indicates farsightedness. Higher numbers indicate more power in either direction. Cylinder: This number denotes the amount of astigmatism, if any. Axis: This number notes the direction of the astigmatism and is written in degrees between 1 and 180. An eye that has no refractive error when viewing distant objects is said to have emmetropia or be emmetropic meaning the eye is in a state in which it can focus parallel rays of light (light from distant objects) on the retina, without using any accommodation. A distant object, in this case, is defined as an object located beyond 6 meters, or 20 feet, from the eye, since the light from those objects arrives as essentially parallel rays when considering the limitations of human perception.
Скрининг
Балалардағы рефракциялық қателер емделмесе, баланың көру қабілетінің нашарлауы мүмкін, яғни амблиопия даму қаупі туындайды, онда көру қабілеті тұрақты түрде бұлыңғыр болып қалуы мүмкін. Кішкентай балалар көрудің нашарлағанын айтпайтындықтан, Америка Педиатрия Академиясы үш жастан бастап балалардың жыл сайын көруін тексеруді ұсынады, осылайша анықталмаған рефракциялық қателер немесе басқа офтальмологиялық мәселелер ерте анықталып, медицина мамандарының пікірінше қажет болған жағдайда емделеді.
When refractive errors in children are not treated, the child may be at risk of developing ambylopia, where vision may remain permanently blurry. Because young children typically do not complain of blurry vision, the American Academy of Pediatrics recommends that children have yearly vision screening starting at three years old so that unknown refractive errors or other ophthalmic conditions can be found and treated if deemed necessary by healthcare professionals.
Генетика
Рефракциялық қатеге деген генетикалық бейімділікті көрсететін дәлелдер бар. Ата-аналарында белгілі бір рефракциялық қателіктері бар адамдарда осыған ұқсас рефракциялық қателіктер кездесуі мүмкін. Миопия мұралық байланысты коннективтік тіндік ауруларда кездесуі мүмкін, мысалы: Knobloch синдромы (OMIM 267750); Марфан синдромы (OMIM 154700); және Стиклер синдромы (1-тип, OMIM 108300; 2-тип, OMIM 604841). Миопия ретиналық фоторецепторлардың функциясына қатысты локустардағы мутацияларға байланысты Х-хромосомалық тұқымқуатымен берілетін ауруларда да хабарланған: аутосомалық рецессивті туа біткен тұрақты түнгі соқырлық (CSNB; OMIM 310500); пигменттік ретинит 2 (RP2; OMIM 312600); Борнхольм көз ауруы (OMIM 310460). Рефракциялық қатемен байланысты көптеген гендер коннективтік тіндік өсуге және жасушадан тыс матрицаның ұйымдасуына қатысатын ортақ биологиялық желілерде шоғырланған. Көзбен үлкен жүктемемен жұмыс істейтін адамдарда миопия байқалады. Әлеуметтік-экономикалық жағдайы және білім деңгейінің жоғары болуы да миопияның қауіп факторы болып табылады. Блефароптоз да рефракциялық қателерді тудыруы мүмкін.
There is evidence to suggest genetic predilection for refractive error. Individuals that have parents with certain refractive errors are more likely to have similar refractive errors. Myopia may be present in heritable connective tissue disorders such as: Knobloch syndrome (OMIM 267750); Marfan syndrome (OMIM 154700); and Stickler syndrome (type 1, OMIM 108300; type 2, OMIM 604841). Myopia has also been reported in X linked disorders caused by mutations in loci involved in retinal photoreceptor function (NYX, RP2, MYP1) such as: autosomal recessive congenital stationary night blindness (CSNB; OMIM 310500); retinitis pigmentosa 2 (RP2; OMIM 312600); Bornholm eye disease (OMIM 310460). Many genes that have been associated with refractive error are clustered into common biological networks involved in connective tissue growth and extracellular matrix organization. Myopia has been observed in individuals with visually intensive occupations. Socioeconomic status and higher levels of education have also been reported to be a risk factor for myopia. Blepharoptosis can also induce refractive errors.
Диагностика
Көрудің бұлыңғырлануы рефракциялық қателермен тікелей байланысты емес, көптеген түрлі жағдайлардың салдары болуы мүмкін. Рефракциялық қате диагнозы көбінесе көзді тексеру кезінде, түрлі оптикалық күштерге ие көптеген линзаларды қолдану арқылы көзді тексеру маманымен расталады. Сонымен қатар, ретиноскоп (ретиноскопия деп аталатын процедура) объективті өлшеу үшін жиі қолданылады, онда пациент алыстағы нүктеге қарайды, ал дәрігер линзаларды алмастырып, көзге бағытталған шағын жарықтың көзінен шағылысуын бақылайды. "Объективті рефракциядан" кейін, дәрігер әдетте субъективті рефракция деп аталатын процесте күші біртіндеп артатын немесе азаятын линзаларды көрсетіп, пациенттің жағдайын бағалайды. Рефракциялық қателік мөлшерін анықтау үшін, әсіресе балаларда, циклоплегиялық препараттар жиі қолданылады. Shack-Hartmann толқын фронт сенсоры және оның кері функциясы көз аберрацияларын жоғары дәлдікпен және ажыратымдылықпен сипаттауға мүмкіндік береді. Рефракциялық қателік тудырған көру кемістіктерін басқа проблемалардан ажырату үшін көзді тарылтатын құрал (пинхол) қолданылады, ол көздің рефракциялық қателік болған жағдайда ғана көруді жақсартады.
Blurry vision may result from any number of conditions not necessarily related to refractive errors. The diagnosis of a refractive error is usually confirmed by an eye care professional during an eye examination using a large number of lenses of different optical powers, and often a retinoscope (a procedure entitled retinoscopy) to measure objectively in which the person views a distant spot while the clinician changes the lenses held before the person's eye and watches the pattern of reflection of a small light shone on the eye. Following that "objective refraction" the clinician typically shows the person lenses of progressively higher or weaker powers in a process known as subjective refraction. Cycloplegic agents are frequently used to more accurately determine the amount of refractive error, particularly in children Shack–Hartmann wavefront sensor and its inverse can also be used to characterize eye aberrations in a higher level of resolution and accuracy. Vision defects caused by refractive error can be distinguished from other problems using a pinhole occluder, which will improve vision only in the case of refractive error.
Менеджмент
Рефракциялық қателерді емдеуді оптометристер, офтальмологтар, рефракционистер немесе офтальмологиялық дәрігерлер жағдай диагностикаланғаннан кейін жүргізеді. Рефракциялық қателерді емдеу немесе басқару тәсілі жағдайдың шамасы мен ауырлығына байланысты. Аз рефракциялық қателіктері бар адамдар, әсіресе егер шағымдары болмаса, түзетусіз қалдыруға құқылы. Шағымдары барлар үшін көзілдірік, контактты линзалар, рефракциялық хирургия немесе олардың комбинациясы қолданылады. Бұрын айтқандай, рефракциялық қателердің себебі – торлық қабықтағы жарықтың дұрыс фокусқа келмеуі. Көзілдірік – бұл көзге қосымша линза ретінде жұмыс істейді, жарықты бұрып, оны торлық қабықта фокусқа келтіруге көмектеседі. Көзілдіріктің түріне қарай, олардың әртүрлі функциялары бар. Оқуға арналған көзілдіріктер – бұл ескіру салдарынан туындаған көру қабілетінің нашарлауы, яғни пресбиопияға байланысты оқуды жеңілдету үшін қолданылатын қарапайым, тікелей сатылатын көзілдіріктер. Бір фокусты линзалар – бұл алыс немесе жақын көру сияқты бір ғана көру қатесін түзете алады. Көпфокусты линзалар – бұл жақын және алыс көру сияқты бірнеше фокустағы көру қатесін түзете алады, және бұл пресбиопиясы бар адамдар үшін ерекше пайдалы.
The management of refractive error is done post diagnosis of the condition by either optometrists, ophthalmologists, refractionists, or ophthalmic medical practitioners. How refractive errors are treated or managed depends upon the amount and severity of the condition. Those who possess mild amounts of refractive error may elect to leave the condition uncorrected, particularly if the person is asymptomatic. For those who are symptomatic, glasses, contact lenses, refractive surgery, or a combination are typically used. As mentioned earlier refractive errors are because of the improper focusing of the light in the retina. Eyeglasses work as an added lens of the eye serving to bend the light to bring it to focus on the retina. Depending on the eyeglasses, they serve many functions. Reading glasses These are general over the counter glasses which can be worn for easier reading, especially for defective vision due to aging called presbyopia. Single vision prescription lenses They can correct only one form of defective vision, either far sightedness or near sightedness. Multifocal lenses The multifocal lenses can correct defective vision in multiple focus, for example: near vision as well as far vision. This are particularly beneficial for presbyobia.
Контактті линзалар
Көптеген адамдар контактты линзаларды таңдайды. Бір түрі – қатты контактты линзалар, олар мүйіз қабығының пішінін қажетті түріне келтіруге мүмкіндік береді. Екінші түрі – жұмсақ контактты линзалар, олар силикон немесе гидрогельден жасалған. Олардың қолдану мерзіміне қарай, оларды күнделікті немесе бірнеше апта бойы тағуға болады.
Alternatively, many people choose to wear contact lenses. One style is hard contact lenses, which can distort the shape of the cornea to a desired shape. Another style, soft contact lenses, are made of silicone or hydrogel. Depending on the duration they are designed for, they may be worn daily or may be worn for an extended period of time, such as for weeks.
Медициналық емдеу
Атропиннің жақын көрмеудің дамуын баяулататы айтылады және ол мультифокалды линзалармен бірге қолданылады. Дегенмен, осы мәселені зерттеу жұмыстарын жалғастыру қажет.
Atropine has believed to slow the progression of near sightedness and is administered in combination with multifocal lenses. These, however, need further research.
Алдын алу
Жақындауды баяулату үшін зерттеліп жатқан стратегиялардың ішінде жұмыс жағдайларын реттеу, балалардың сыртта өткізетін уақытын ұлғайту бар. Балаларға арналған ерекше контактты линзалар жақындаудың нашаруын баяулатуға көмектеседі. Рефракциялық қателердің және оларды түзеудің өмір сапасына тигізетін әсерін анықтау үшін бірнеше сауалнамалар жасалған.
Strategies being studied to slow worsening include adjusting working conditions, increasing the time children spend outdoors, In children special contact lenses appear to slow worsening of nearsightedness. A number of questionnaires exist to determine quality of life impact of refractive errors and their correction.
Эпидемиология
Әлемде кем дегенде 2 миллиард адам рефракциялық қателерге шалдыққан. Рефракциялық қателіктерді бағалау енді DALY (Мүгедектікке түзетілген өмір жылдары) арқылы жүзеге асырылады, және 1990 жылдан 2019 жылға дейін 8% өсім көрсетілді. Сенімсіз дереккөз: себебі=Дереккөз бұл ақпаратты расталған мәліметтерге сілтеме ретінде пайдалануға болмайды деп көрсетеді. Әлемде маңызды рефракциялық қателіктері бар адамдардың саны бірден екі миллиардқа дейін бағаланады.
It is estimated that at least 2 billion people in the world have refractive errors. The assessment of Refractive Error is now done in DALY (Disability Adjusted Life Years) which showed an 8% increase from 1990 to 2019. Unreliable source: reason=Source states it shouldn't be used as a reference for validated info. The number of people globally with significant refractive errors has been estimated at one to two billion.