Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роберт Трши Рид, 1-ші граф Лореберн (3 сәуір 1846 – 30 қараша 1923) – британдық заңгер, судья және радикалды либерал саясаткер. Ол 1905 жылдан 1912 жылға дейін Ұлыбританияның Лорд-канцлері қызметін атқарды.
British politician
Robert Threshie Reid, 1st Earl Loreburn, (3 April 1846 – 30 November 1923) was a British lawyer, judge and radical Liberal politician. He served as Lord High Chancellor of Great Britain between 1905 and 1912.
Өмірбаян және білім
Корфуда, сол аттас аралдың ең ірі қаласында дүниеге келген Лорберн, сол кездегі британдық протекторат болған Иония аралдарының бас судьясы, сэр Джеймс Джон Ридтің ұлы еді. Оның анасы – Роберт Трэшидің қызы Мэри. Лорберн Челтенхем колледжінде және Оксфордтың Баллиол колледжінде білім алды. Оксфордта оқып жүргенде, 1865 жылдан 1868 жылға дейін Оксфорд университетінің крикет клубы сапында он бес бірінші сыныптық матчта қақпашы ретінде өнер көрсетті. Ол көп жылдар бойы крикетпен байланысын үзбеді, Мэрилебон крикет клубы (MCC) және Херефордшир командаларының төменгі лигаларында, сондай-ақ басқа да командаларда ойнады.
Born in Corfu, the largest city on the island of the same name, Loreburn was the son of Sir James John Reid, Chief Justice of the Ionian Islands, at the time a British proctectorate. His mother was Mary, daughter of Robert Threshie. Loreburn was educated at Cheltenham College and Balliol College, Oxford. While at Oxford, he represented the Oxford University Cricket Club in fifteen first class matches as a wicket keeper, spanning from 1865 to 1868. He remained involved in cricket for many years after, with appearances for the Marylebone Cricket Club (MCC) and Herefordshire at lower levels of the sport, amongst other sides.
Саяси мансап
Лореберннің ұлттық саяси мансабы 1880 жылы басталды, ол Херефорд округінен парламентке депутат болып сайланды. 1885 жылға дейін ол осы лауазымда болды, содан кейін Дунбартонширде сәтті сайланбады, бірақ 1886 жылы Думфрис Бургс округінен парламентке қайта оралды. 1905 жылға дейін ол парламентте қызмет етті; осы кезеңде ол Генералдық солиситор және 1894 жылы рыцарь атағын алды, ал 1894–1895 жылдары Бас атторней болып тағайындалды. 1899 жылы ол Святого Михаила және Святого Георгия орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1905 жылы ол парламенттен шығып, сэр Генри Кэмпбелл Баннерменнің басшылығымен Лорд-канцлер болды. Тағайындалғаннан кейін ол Дамфрис графтығындағы Дамфрис бароны Лорберн атанды. (Лорберн – тарихи тұрғыдан Дамфрис қаласына жақын ағып өткен өзен, ол қаланың ұраны мен шақыру сөзінің ("A Lore Burne") бастауы болды.) 1900-ші және 1910-шы жылдары көптеген либерал саясаткерлер либералдық империализм идеологиясын қабылдады, оған Қаржы министрі (Х. Х. Асквит), Соғыс министрі (Ричард Холдейн) және Сыртқы істер министрі (сэр Эдвард Грей) жетекшілік етті. Бұл үш саясаткер Франция мен Германия арасындағы соғыс жағдайында Франциямен келісімге қол жеткізуді және британдық экспедициялық корпусын құруды ынталандырды. Олар өз пікірлерін білдірді, ал Кэмпбелл Баннермен кабинетін тағайындағанда, ол либералдық империалистерге қарсы тұру үшін Лорбернді Лорд-канцлер етіп тағайындады. 1908 жылы Асквит премьер-министр болды. Лорд Лорберннің Холдейнмен, Греймен, Асквитпен және ақырында Дэвид Ллойд Джорджбен келіспеушілігі күшейді. Асквит, Ллойд Джордж, Грей, Черчилль және Холдейн 1911 жылдың 23 тамызында құпия кездесті, ал кейбір кабинет мүшелері бұл туралы білгенде ашуланды. Реджинальд МакКенна француздарға әскери көмек көрсетуден бас тартқаны үшін Әскери-теңіз министрі лауазымынан шеттетілді және ол көпшілікті (оның құрамында Лорберн, МакКенна, колониялар хатшысы Льюис Вернон Харкорт және Ланкастер герцогтығының канцлері Джек Пиз болды) "теңіз және құрлық қорғанысы мәселесінде барлық басқа органдардан жоғары кабинеттің үстемдігі туралы" қатаң ұстанымға келтірді. Лорд Эшер: "Жасқанды дағдарыс болды. Кабинеттің 15 мүшесі 5-ке қарсы. Антанта қауіпті жағдайда" деп жазды. 1911 жылдың 4 шілдесінде Лорберн граф атанды. Айыныштысы, Лорд Лорберннің денсаулығы нашарлай бастады, ал 1912 жылдың жазында ол Лорд-канцлер лауазымынан кетті. Лорд Холдейнге жолдаған қоштасу хатында ол былай деп жазды:
Loreburn's national political career began in 1880, when he was elected to the House of Commons as Member of Parliament for Hereford. He stayed there until 1885, when he ran unsuccessfully in Dunbartonshire, but returned to the Commons in 1886 for Dumfries Burghs. He remained in the House of Commons until 1905; during this time period, he was appointed to the offices of Solicitor General and knighted (1894) and Attorney General (1894–1895). He was appointed a Knight Grand Cross of the Order of St Michael and St George (GCMG) in 1899. He left the House of Commons in 1905, though, and became Lord Chancellor under Sir Henry Campbell Bannerman On his appointment he was raised to the peerage as Baron Loreburn, of Dumfries in the County of Dumfries. (The Loreburn was a stream which historically ran close to Dumfries, and which was the source of the town's motto and rallying cry, "A Lore Burne".) During the 1900s and 1910s, many Liberal politicians took up the ideology of Liberal Imperialism, led by the Chancellor of the Exchequer (H. H. Asquith), the Secretary of State for War (Richard Haldane) and the Secretary of State for Foreign Affairs (Sir Edward Grey). This triumvirate of politicians was strongly in favour of an entente with France, along with the creation of a British Expeditionary Force, in the event of a war between France and Germany. These three politicians made their views known, and when Campbell Bannerman appointed his cabinet, he appointed Loreburn Lord Chancellor as a counter to the Liberal Imperialists. In 1908, Asquith became Prime Minister. Lord Loreburn's disagreements with Haldane, Grey, Asquith, and eventually David Lloyd George became more prominent. Asquith, Lloyd George, Grey, Churchill, and Haldane met secretly on 23 August 1911, and when certain Cabinet members found out, they were furious. Reginald McKenna had recently been deprived of his position as First Lord of the Admiralty for refusing to provide military aid to the French, and he led the majority (whose members included Loreburn, McKenna, Colonial Secretary Lewis Vernon Harcourt, and Chancellor of the Duchy of Lancaster Jack Pease) in "a strong line about Cabinet supremacy over all other bodies in the matter of sea and land defence". Lord Esher wrote, "There has been a serious crisis. Fifteen members of the Cabinet against five. The Entente is decidedly imperilled." He was created Earl Loreburn on 4 July 1911. Unfortunately, Lord Loreburn's health began declining, and in the summer of 1912, he resigned his Lord Chancellorship. In a parting, "valedictory" letter to Lord Haldane, he wrote:
"Менің сізбен келіспеушілігім әрқашан осы болды, сіз негізінен империалист болдыңыз және менің ойымша, империализмді біз жариялаған либералдық сеніммен үйлестіру мүмкін емес, және елдің қолдауы осы сенімге байланысты болды. Осылайша біз ең маңызды мәселеде толығымен бөлініп кеттік." Шілде дағдарысы кезінде Лорберн британдықтардың болашақ континенттік соғысқа араласуына қарсы болды. 1914 жылдың 31 шілдесінде Манчестер Guardian газеті оның қуанышына орай, Британияның Франция және Ресей жағына құпия берілгенін сынады. 1918 жылдың қаңтар айында Лордтар палатасы халықты өкілдік ету туралы 1918 жылғы заңға айналған заң жобасын қарастырды, ол әйелдерге шектеулі сайлау құқығын алғаш рет енгізді. Лорберн әйелдерге дауыс беру құқығын беретін бөлімдерді заң жобасынан жою туралы ұсыныс жасады, бірақ Лордтар көндірілмеді және дауыс беру нәтижесінде ұсыныс 134 дауысқа қарсы 71 дауыспен жеңілді.
My differences with you have always been this, you have been an Imperialist "au fond" and always in my opinion it is quite impossible to reconcile Imperialism with the Liberal creed which we professed, and on the force of which we received the support of the country. In this way we became hopelessly estranged on the greatest of all issues. During the July Crisis Loreburn opposed British intervention in the impending continental war. On 31 July 1914 the Manchester Guardian, to his delight, attacked the way in which Britain appeared to have been secretly committed to the side of France and Russia. In January 1918, the House of Lords came to consider the Bill which went on to become the Representation of the People Act 1918, for the first time introducing a limited women's suffrage. Loreburn moved an amendment to delete from the Bill the sections which would give the vote to women, but the Lords were not persuaded and on a division the amendment was lost by 134 votes against to 71 in favour.
Жеке өмір
Лорд Лорберн 1871 жылы А. К. Флемингтің қызы Эмилиге үйленді. 1904 жылдың тамызында ол қайтыс болғаннан кейін, 1907 жылы Уильям Фредерик Хикс Бичтің қызы Вайолет Елизаветаға екінші рет үйленді. Екі некеден де бала тумады. Лорд Лорберн 1923 жылдың 30 қарашасында 77 жасында қайтыс болды, осымен оның лауазымдары тоқтатылды.
Lord Loreburn married firstly Emily, daughter of A. C. Fleming, in 1871. After her death in August 1904 he married secondly Violet Elizabeth, daughter of William Frederick Hicks Beach, in 1907. There were no children from either marriage. Lord Loreburn died on 30 November 1923, aged 77, when his titles became extinct.