Кіріспе

Үнді фаст-фуды

Вада пав, немесе вада пао деп те жазылады, – Үндістанның Махараштра штатына тән вегетариандық фаст-фуд тағамы. Бұл тағамның құрамына ортасынан жартылай кесілген нанға (пав) салынған, терең қуырылған картоптан жасалған шарық кіреді. Ол әдетте бір немесе бірнеше соус пен жасыл бұрышпен бірге беріледі. Мумбайдағы қолжетімді көше тағамы ретінде пайда болған, қазір бүкіл Үндістандағы тағам сату орындарында және мейрамханаларда ұсынылады. Оны түпнұсқасы мен сыртқы түрінің ұқсастығына байланысты «Бомбей бургері» деп те атайды. Мумбайдағы ең танымал тағам – вада пав, мумбайлықтар мәдениетінің бір бөлігі саналады. Вада пав сатуды бастаған алғашқы киосктердің бірі – Қалян қаласындағы «Хидки Вада Пав». Оны 1960 жылдардың соңында Вазе отбасы ашқан, олар үйлерінің терезесінен (хидки) вада павтарды сатқан. Партия басшысы Баласахеб Тхакере 1960 жылдары маратхи халқын кәсіпкерлікпен айналысуға, яғни оңтүстік үндістер сияқты тағам сату орындарын ашуға шақырған. Шив Сена агитациялар мен «Вада пав фестивалі» (вада пав жиыны) сияқты аудандық іс-шаралар арқылы көшелерді физикалық және идеологиялық тұрғыдан өздеріне қаратуға тырысқан.

Түрлілігі мен коммерцияландыруы

Мумбайда 20 мыңнан астам вада-пав сататын орын бар. Мумбайдың өзінде тағамның жергілікті жерлерге қарай көптеген түрлері кездеседі. Мумбайдан тыс, Нашикте танымал болатын пав-вада деген вада-павтың бір түрі бар. Жыл сайын 23 тамыз Дүниежүзілік вада-пав күні ретінде тойланады.

Дайындық

Піскен картопты түршігіне дейін басып, оны ұсатылған жасыл бұрыш пен сарымсақ, қыша тұқымы және дәмдеуіштермен (әдетте, асафетида мен куркумамен) араластырады. Содан кейін массадан шар жасап, нут ұнынан жасалған қамырға малып, майда қуырады. Дайын болған қуырылған картоп шары нан бөлшегінің ішіне салынып, бір немесе бірнеше соус пен қуырылған жасыл бұрышпен беріледі.