Аһти – финн мифологиясының теңіз құдайы. "Аралалық" лақабымен де белгілі. "Калевала" эпосындағы кейіпкер, мифтік тұлғалардың бірігіп жазылуының нәтижесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финн халық поэзиясының су құдайы
Water deity of Finnish Folk poetry
Финн мифологиясында Ахти – халық поэзиясында кейде Саарелайнен («Аралдық») деген есіммен аталатын батырлық кейіпкер. Ахти – фин теңіз құдайы. Ахти – Ахтоның жиі қолданылатын аты, бірақ «Калевалада» Ахти Саарелайненмен шатастырмау үшін Ахто аты қолданылады.
In Finnish mythology, Ahti is a heroic character in folk poetry who is sometimes given the epithet Saarelainen (, "Islander"). Ahto is a Finnish sea god. Ahti is the more common name for Ahto, but Ahto is used in the Finnish epic Kalevala as to avoid confusion with Ahti Saarelainen, the hero.
Ахити
Калевалада жинақтаушы Элиас Лённрот бірнеше әндерден тұтас повесть құру үшін бірнеше мифологиялық тұлғаларды басты кейіпкерлерге біріктірді. Батырлар Каукомели мен Ахи осы шығармада Лемминкайнен болып біріктірілді. Ахидің оқиғасы – жас әйелінен айырылып, Фимен бірге саяхатқа шығатын ер адам туралы. Ахи циклының бастапқы әндері теңіз саяхаттарына сілтеме жасайтындықтан викинг дәуіріне жатқызылады, бірақ Ойнас Ахи мен Каукамойненнің әңгімелерінде де қаһармандық рухты көреді. Ати Саарелайнен – теңіздегі қаһарлы жауынгер ретінде сипатталған. Ол әйелі Килликкимен екі ант етеді, біріншісі – үйде қалуға және шабуылдарға қатыспауға, екіншісі – адал болуға. Алайда Килликки антты бұзады, ал Ахи ескі соғыс серіктерімен бірге саяхатқа кетеді. Калевалада Ахи (Лемминкайненнің синонимі ретінде) IX рунада еске алынады, онда оның теңізбен тығыз байланысы айқын көрсетіледі; осы жолдарда оның Килликкиге үйленуі және олардың анттары суреттеледі. XII руна Килликкидің ант бұзғанын баяндайды. XX рунада Ахи туралы қысқаша айтылады, ал Лемминкайнен мен Каукомиелмен байланысы нақтыланады. Ахи XXVI рунада да еске алынады, XXVIII рунада ол "Ахти, аралдардың батыры" деп аталады, ал XXX рунада ол тағы да Лемминкайненмен теңестіріледі. "Ахи" есімін аралдармен және теңіз саяхаттарымен байланыстыру үлгісі XX, XXVI, XXVII, XXVIII және басқа руналарда кездеседі.
In the Kalevala the compiler Elias Lönnrot conflated several mythological persons into the main characters in an attempt to create a consistent narrative from several songs. The heroic figures Kaukomieli and Ahti were condensed into Lemminkäinen in the work. Ahti's story is of a man so eager to fight that he abandons his young wife and sets out on an adventure with his friend fi. The original songs in the Ahti cycle have been tentatively dated to the Viking Age because of their references to sea voyages, but Oinas also sees an adventurous element in both Ahti and Kaukamoinen's tales. Ahti Saarelainen is described as a fierce seagoing warrior. He makes a double vow with his wife Kyllikki, binding him to stay at home and not to engage in raiding, and binding her to stay faithful. However, Kyllikki breaks her oath and Ahti goes on a voyage with his old war companions. In the Kalevala, Ahti is mentioned (as a synonym of Lemminkäinen) in Rune IX, where his close association with the sea is made clear; in this verse his marriage to Kyllikki, and their vows, are described. Rune XII describes Kyllikki's breaking of her vow. In Rune XX Ahti is briefly mentioned, and the conflation with Lemminkainen and Kaukomiele is made explicit. Ahti is also mentioned in Rune XXVI, in Rune XXVIII he is called "Ahti, hero of the Islands", and in Rune XXX he is again identified with Lemminkainen. A pattern of association of the name "Ahti" with islands and seafaring is found in Runes XX, XXVI, XXVII, XXVIII, and other runes.
Ато
Ато – теңіз патшасының немесе құдайының аты, ал Атола – оның теңіз қамалы. Оның әйелі – Уэлламо, және олар теңіз түбінде бірге өмір сүреді. Сампо оның иелігіне өтеді, бірақ ол оны қайтаруға құштар емес. "Калевалада" Ато ХLI рунада, ХLII рунада, онда Вейнамойнен оны сиқырлы арфасымен баурап алады; ХLIII рунада, онда Сампо теңізде жоғалады; және ХLVIII рунада қысқаша айтылады. Меркурий мен ағашшыға ұқсас ертегіде Ато, мейірімділікпен, қойшының жоғалған пышағын қайтару үшін суға шомып кетеді. Ол бірінші алтын, содан кейін күміс пышақ табады, бірақ қойшы оларды өзінікі деп талап етпейді. Ато тапқан үшінші пышақ дұрыс болып шығады; адалдығы үшін сыйлық ретінде Ато қойшыға барлығы үш пышақты да береді.
Ahto is the name of the king or god of the sea, and Ahtola is his sea castle. His wife is Wellamo, and they live together at the bottom of the sea. The Sampo comes into his possession and he is unwilling to return it. In the Kalevala, Ahto appears in Rune XLI; in Rune XLII, where Väinämöinen charms him with his magic harp playing; in Rune XLIII, where the Sampo is lost in the sea; and in Rune XLVIII, where he is briefly mentioned. In a fable similar to Mercury and the Woodman, Ahto dives to return the lost knife of a shepherd, out of pity. He first finds a gold knife, and then a silver knife, but the shepherd does not claim them as his. The third knife Ahto retrieves is the correct one; as a reward for his honesty, Ahto gives the shepherd all three.