Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коммунистік партия (Kommunistiska partiet, K) – 1970 жылы құрылған Швециядағы марксистік-лениндік саяси партия. 1970 жылдан 1977 жылға дейін ол Коммунистік лига марксистік-лениншіл (революционерлер) (Kommunistiska Förbundet Marxist Leninisterna (revolutionärerna), KFML(r)) деп, ал 1977 жылдан 2004 жылға дейін Коммунистік партия марксистік-лениншіл (революционерлер) (Kommunistiska Partiet Marxist Leninisterna (revolutionärerna), KPML(r)) деп аталды. 2005 жылдың қаңтар айында Гётеборгте өткен партияның 14-ші съезінде қазіргі атауға өзгерту туралы шешім қабылданды. KFML(r) 1970 жылы қытайға жақын тұрған KFML-ден бөлінген топпен ресми емес түрде құрылды, ал бұл KFML 1967 жылы Еурокоммунистік солшыл партиядан бөлінген болатын. "(r) арна" деп аталатын топ KFML реформанизмге бет бұрды және нағыз жұмысшылар қозғалысы емес деп санайтын. 1970 жылы олар "Пролетариан" (Proletären) апталық газетін шығара бастады, ал топ 1977 жылы саяси партия ретінде ресми тіркелді. 1980 жылдары KPML(r) кейбір муниципалитеттерде, соның ішінде Швецияның екінші ірі қаласы Гётеборгте өкілдікке ие болды. Гётеборг аймағы партия үшін әрқашан ең күшті аймақ болды, себебі партия осы жерде бастау алған. 1970-1999 жылдар аралығында партия төрағасы Франк Бауде болды. Бауден кейін 1999-2014 жылдар аралығында төрағалық еткен Андерс Карлссон ауыстырды. 2014-2019 жылдар аралығында Роберт Матиассон партия төрағасы болды, ол қысқа мерзімге ғана партияны басқарған Ульф Нильссонмен алмастырылды. Ульф Нильссон 2020 жылдың қаңтар айында партия төрағасы қызметінен кетті. 2020 жылдың қыркүйек айында өткен Коммунистік партияның 19-шы съезінде Повел Йоханссон жаңа төраға болып сайланды. Партия мүшелері мен жақтастарының арасында актерлер Свен Воллер, Лассе Брандеби және Кент Андерсон, сондай-ақ музыканттар Кен, Тотта Нэслунд және Фред Акерстрём сияқты бірнеше шведтік танымал тұлғалар бар, олардың барлығы партия ұйымдастырған шаралар мен жиналыстарға қатысқан.
The Communist Party (Kommunistiska partiet, K) is a Marxist–Leninist political party in Sweden started in 1970. From 1970 to 1977, it was known as the Communist League Marxist–Leninists (Revolutionaries) (Kommunistiska Förbundet Marxist Leninisterna (revolutionärerna), KFML(r)) and from 1977 to 2004 as the Communist Party Marxist–Leninists (Revolutionaries) (Kommunistiska Partiet Marxist Leninisterna (revolutionärerna), KPML(r)). At the 14th Party Congress held in Gothenburg in January 2005, it was decided to change the name to the current one. KFML(r) was unofficially founded in 1970 by a splinter group from the pro Chinese KFML, which in turn had split from the Eurocommunist Left Party in 1967. "The (r)s" ("(r) arna") considered that KFML had approached reformism and was not a genuine workers' movement. In 1970, it began publishing the weekly Proletären (The Proletarian), and the group was officially registered as a political party in 1977. During the 1980s, KPML(r) achieved representation in some municipalities, including Gothenburg, Sweden's second largest city. The Gothenburg region has always been the strongest area for the party, partly because the party was started there. During the period of 1970 to 1999, the party chairman was Frank Baude. Baude was succeeded by Anders Carlsson, who held the post as chairman between 1999 and 2014. Between 2014 and 2019 Robert Mathiasson was the chairman of the party, he was succeeded by Ulf Nilsson, who only led the party for a short time. Ulf Nilsson resigned as party chairman in January 2020. On the Communist Party's 19th congress in September 2020, Povel Johansson was elected new chairman. Its members and sympathisers includes, or included, several Swedish celebrities such as actors Sven Wollter, Lasse Brandeby and Kent Andersson and musicians Ken, Totta Näslund and Fred Åkerström, all of whom have participated in events and gatherings arranged by the party.
Жастар ұйымдары
Партияның алғашқы кезеңдерінде, Бірлескен ФНЛ топтарының (ДФФГ) және шведтік Кларте лигасының КФМЛ(р) жақтастары бөлініп, Индокитай халқының ынтымақтастық фронтын және сәйкесінше Кларте (м-л) ұйымын құрды. 1972 жылы бұл екі ұйым таратылып, Швецияның жас коммунистер лигасына (марксистік-ленинистер) (Sveriges Kommunistiska Ungdomsförbund (марксистік-ленинистерна), SKU (ml)) біріктірілді, ол жаңа КФМЛ(р) жастар қанаты болды. Кейін жаңа студенттік ұйым, SKS (ml) құрылды. 1970-ші жылдардың соңында партияның өзі көбінесе жастардан тұрғандықтан, SKU (ml) және SKS (ml) таратылды. 1994 жылы партия тағы да Революциялық коммунистік жастар (РКУ) жастар ұйымын құрды.
In the early days of the party, the pro KFML(r) fractions of the United FNL Groups (DFFG) and of the Swedish Clarté League broke away and set up the Solidarity Front for the People of Indochina and Clarté (m l) respectively. In 1972, these two structures were dissolved and merged into the Young Communist League of Sweden (Marxist Leninists) (Sveriges Kommunistiska Ungdomsförbund (marxist leninisterna), SKU (ml)), the new KFML(r) youth wing. Later a new students organisation, SKS (ml), was formed. Both SKU (ml) and SKS (ml) were disbanded towards the end of the 1970s as the party itself consisted mainly of young people. In 1994, the party again launched a youth organization, Revolutionary Communist Youth (RKU).
Халықаралық қатынастар
Партия Палестинаны азат ету халықтық фронтымен, Филиппин коммунистік партиясымен, Бельгия жұмысшы партиясымен, Грекия коммунистік партиясымен, Полисарио фронтымен және тағы да басқалармен тығыз қарым-қатынас ұстап тұрады. Солтүстік Кореядағы ашаршылық кезінде партия Солтүстік Кореяға гуманитарлық көмек жеткізу үшін қайырымдылық қаражат жинауға қатысты. Осының нәтижесінде партия Кореяның жұмысшы партиясымен белгілі бір деңгейде ынтымақтастық орнатты, алайда бұл ынтымақтастық қазіргі күнге дейін жалғаспады.
The party upholds close relations with the Popular Front for the Liberation of Palestine, the Communist Party of the Philippines, the Workers' Party of Belgium, the Communist Party of Greece, the Polisario Front and others. During the North Korean famine, the party participated in charity fundraising for the delivery of humanitarian aid to North Korea. As a result, the party developed a degree of collaboration with the Workers' Party of Korea, although this cooperation did not persist to the present day.
Швед қауіпсіздік қызметінің заңсыз қадағалауы
1969 жылы Швецияда жеке тұлғаның саяси көзқарасын мемлекеттік тіркеуге тыйым салынды. Бірақ 2003 жылы шведтік қауіпсіздік қызметіне (Säpo) 1970 жылы швед үкіметінің құпия тапсырмасымен, сол жылғы тыйымға қарамастан, швед саясатының сол және оң қанаттарындағы жиырмаға жуық ұйымдағы "негізгі тұлғаларды" жасырын бақылауда ұстауды жалғастырғаны белгілі болды. Бұл бақылау 1998 жылға дейін созылды. KFML(r)/KPML(r) және оған байланысты ұйымдар осындай бақылауға алынғандардың ішінде болды. Анықтамалар жарияланғанда, партия мүшелерінің саны 1985 жылы 2012-ден 1998 жылы 1346-ға дейін өзгергені анықталды, яғни партияның дерлік барлық мүшелері бақылауда болған.
In 1969, governmental registration of an individual's political affiliation was made illegal in Sweden. However, in 2003 it was revealed that the Swedish Security Service (Säpo) already in 1970 had been secretly instructed by the Swedish government to continue surveillance of "key individuals" in some twenty organisations on the far left and far right of Swedish politics in spite of that ban. This surveillance continued until 1998. KFML(r)/KPML(r) and its associated organisations were among those put under such surveillance. When the files were made public, they revealed that the number of surveilled individuals of the party ranged from 2,012 in 1985 to 1,346 in 1998, which meant that almost all party members had been under surveillance.