Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық суретші (шамамен 1421–1497)
Italian painter (c. 1421–1497)
Беноццо Гоццоли (beˈnɔttso ˈɡɔddzoli, – ˈɡɔttsoli; туған кезде Беноццо ди Лезе; шамамен 1421 – 14 қазан 1497) – Флоренциядан шыққан итальяндық Ренессанс суретшісі. Фра Анжеликоның шәкірті, Гоццоли Палаццо Медичи Рикардидің Маги капелласындағы қабырғалық суреттер сериясымен ең танымал, олар мерекелік, жарқын шерулерді егжей-тегжейлі және айқын Халықаралық Готикалық стильде бейнелейді. Капелладағы фрескалар циклі табиғатқа жаңа Ренессанс қызығушылығын, пейзаждардың реалистік бейнеленуін және жанды адам портреттерін көрсетеді. Гоццоли өзінің буынының ең өнімді фреска суретшілерінің бірі саналады. Ол негізінен Тосканада жұмыс істегенімен, Умбрия мен Римде де белсенділік танытты.
Benozzo Gozzoli (beˈnɔttso ˈɡɔddzoli, – ˈɡɔttsoli; born Benozzo di Lese; c. no – c. 14214 October 1497) was an Italian Renaissance painter from Florence. A pupil of Fra Angelico, Gozzoli is best known for a series of murals in the Magi Chapel of the Palazzo Medici Riccardi, depicting festive, vibrant processions with fine attention to detail and a pronounced International Gothic influence. The chapel's fresco cycle reveals a new Renaissance interest in nature with its realistic depiction of landscapes and vivid human portraits. Gozzoli is considered one of the most prolific fresco painters of his generation. While he was mainly active in Tuscany, he also worked in Umbria and Rome.
Үйреншік
Гоццоли 1421 жыл шамасында Сант-Иларио а-Коломбано ауылында киім тігушінің ұлы Беноццо ди Лезе болып дүниеге келді. 1427 жылы оның отбасы жақын орналасқан Флоренцияға көшіп келді. 16 ғасыр итальяндық биографы Джорджо Вазаридің сөзіне сәйкес, Гоццоли мансабының басында Фра Анжеликоның шәкірті және көмекшісі болды. Гоццоли Флоренциядағы Сан-Марко монастырының жатақ бөлмелерін фрескамен безендіруде Анжеликоға көмектесті. Оның ең маңызды үлесіне Козимо де Медичидің бөлмесіндегі «Патшалардың табынуы» және 8-ші бөлмедегі Мәсіхтің қайта тірілуінің кең суретіндегі «Қабірдегі әйелдер» кіреді. Көптеген жас Ренессанс суретшілері сияқты, Беноццо бастапқыда алтын шеберлігімен де, сурет салумен де айналысты. Сондықтан 1444 және 1447 жылдар аралығында Флоренция баптистериясының әйгілі «Жұмақ есіктері» жұмысында Лоренцо Гибертипен бірлесе жұмыс істеді. 1447 жылдың 23 мамырында Беноццо Фра Анжеликомен бірге Римде болды, онда оларды Папа Евгений IV Ватикан сарайындағы капелланы фрескамен безендіру үшін шақырды. Кейіннен бұл капелла қиратылған, сондықтан осы жұмыстардың ешқайсысы сақталмады. Одан кейін ол Анжеликомен бірге Умбрияға сапар шекті, онда олар Орвието соборындағы капелланың күмбезін безендірді. Қаланың саяси жағдайының қиындығына байланысты олар төрт бөліктен тек екеуін ғана аяқтады және қайтадан Ватиканға шақырылды, онда екеуі Николай V үшін Николин капелласында 1448 жылдың маусымына дейін жұмыс істеді. Гоццоли капелланың фрескаларына маңызды үлес қосты деп есептеледі. Сонымен қатар, Санта-Мария-спра-Минерва шіркеуіндегі 1449 жылғы «Бата тілеген Мадонна мен бала» суретінің авторлығы Гоццоли мен Фра Анжелико арасында даулы мәселе болып табылады. Римде Гоццоли Аракоэлидегі Санта-Мария базиликасында Падуалық Антонийдің фрескасын да жасады. Фра Анжелико мен Лоренцо Гиберти Гоццолидің өміріне және шығармашылығына үлкен әсер етті. Гибертиден ол ең ұсақ бөлшектерді дәл бейнелеуді және оқиғаны көрнекті түрде суреттеуді үйренді, ал Фра Анжеликодан жарқын түстер палитрасын алып, оны фреска сурет салу өнеріне қолданды.
Gozzoli was born Benozzo di Lese, son of a tailor, in the village of Sant'Ilario a Colombano around 1421. His family moved to nearby Florence in 1427. According to the 16th century Italian biographer Giorgio Vasari, Gozzoli was a pupil and assistant of Fra Angelico in the early part of his career. Gozzoli assisted Angelico in the execution of fresco decorations in the dormitory cells of the Convent of San Marco in Florence. Established contributions here include The Adoration of the Magi in Cosimo de' Medici's cell and the Women at the Tomb in a larger depiction of the Resurrection of Christ in cell 8. Like many other Early Renaissance painters, Benozzo was initially trained as a goldsmith as well as a painter. Between 1444 and 1447, he was therefore able to collaborate with Lorenzo Ghiberti on the famous Gates of Paradise of the Florence Baptistery. On 23 May 1447, Benozzo was with Fra Angelico in Rome, to where they were called by Pope Eugene IV to carry out fresco decorations in a chapel in the Vatican Palace. This chapel was later demolished, so nothing of these works remains. He then accompanied Angelico to Umbria, where they decorated a chapel vault in the Orvieto Cathedral. Due to political complications in the city, they completed only two of the four vault webs and were again summoned to the Vatican, where the pair worked for Nicholas V in the Niccoline Chapel until June 1448. Gozzoli is assumed to have made significant contributions in the chapel's frescoes. Furthermore, the attribution of a 1449 Madonna and Child Giving Blessings in the church of Santa Maria sopra Minerva is disputed between Gozzoli and Fra Angelico. In Rome, Gozzoli also executed a fresco of St Anthony of Padua in the Basilica of Santa Maria in Aracoeli. Both Fra Angelico and Lorenzo Ghiberti were to influence much of Gozzoli's work for the rest of his life. From Ghiberti he learned precision in depicting the finest details and how to illustrate a story vividly, while from Fra Angelico, he took his bright color palette, transferring it to the art of fresco painting.
Умбрияда
1449 жылы Гоццоли Анжеликодан кетіп, Умбрияға көшіп барды. Нарни төбесіндегі қалада 1450 жылы ОПУ[S] БЕНОТ[I] ДЕ ФЛОРЕНТ[IA] деген қолтаңбасы бар «Жариялану» (Благовещение) суреті сақталған. Монтефальконың жанындағы Сан-Фортунато монастырында Гоццоли Әулие Франциск пен Әулие Бернардиннің арасындағы Мадонна мен баланы, сондай-ақ тағы үш туындыны салған. Олардың бірі – «Белдік Мадоннасы» (Мадонна с поясом) атты алтарьдық суреті қазір Ватикан мұражайында сақтаулы және Беноццоның ерте стилі Анжелико стиліне қаншалықты жақын екенін көрсетеді. 1450 жылы Гоццоли Монтефалькодағы Сан-Франческо монастырынан өзінің алғашқы маңызды тәуелсіз тапсырысын алды. Ол онда хор капелласын Әулие Франциск Ассизскийдің өмірінен үш эпизодтар тізбегімен және түрлі аксессуарлармен, соның ішінде Данте, Петрарка және Джиоттоның портреттерімен толтырды. Бұл жұмыстар 1452 жылы аяқталды және әлі де Анжелико стилімен ерекшеленеді, ал кейбір жерлерінде Джиоттоның айқын ықпалы байқалады. Сол шіркеуде, Әулие Иероним капелласында Гоццолидің Мәриям мен Әулиелер, Хрестке айдалу және басқа да сюжеттерді бейнелейтін фрескасы бар. Гоццоли, мүмкін, 1456 жылға дейін Монтефалькода (Витербода қысқа тоқталыммен) болды, Пьер Антонио Меццастристі көмекші ретінде жұмысқа алды. Содан кейін ол Перуджаға барып, қазіргі жергілікті академияда сақталатын Мәриям мен Әулиелердің суретін салған.
In 1449, Gozzoli left Angelico and moved to Umbria. In the hilltown of Narni there is an Annunciation from 1450, signed OPU[S] BENOT[I] DE FLORENT[IA]. In the monastery of San Fortunato, near Montefalco, Gozzoli painted a Madonna and Child between St. Francis and St. Bernardine of Siena, and three other works. One of these, the altarpiece Madonna of the Girdle, is now in the Vatican Museums and shows the affinity of Benozzo's early style to Angelico's. In 1450, Gozzoli received his first major independent commission from the monastery of S. Francesco in Montefalco. There, he filled the choir chapel with three registers of episodes from the life of St Francis of Assisi and various accessories, including portrait heads of Dante, Petrarch and Giotto. These works were completed in 1452, and are still marked by the style of Angelico, crossed here and there with a more distinctly Giottesque influence. In the same church, in the chapel of Saint Jerome, there is a fresco by Gozzoli of the Virgin and Saints, the Crucifixion and other subjects. Gozzoli probably remained at Montefalco (with an interval at Viterbo) until 1456, employing Pier Antonio Mezzastris as an assistant. Then, he went to Perugia and painted a Virgin and Saints that is now in the local academy.
Флоренцияға қайта оралу
Сол жылы Беноззо өзінің туған қаласы Флоренцияға, Кватроченто өнерінің орталығына оралды. 1459 және 1461 жылдар аралығында Гоццоли өзінің ең маңызды туындылары саналатын Рикарди атындағы Медичи сарайының Магилер капелласындағы фрескаларын жазды. Ол "Бетлехемге қасиеттілердің саяхаты" және "Перуделердің құрмет көрсетуі" атты туындыларында күрделілік пен нәзіктіктің үйлесімін танытып, реалистік табиғат бейнелері мен жанды адам портреттерін қамтитын сәнді көріністерді суреттеді. "Қасиеттілердің саяхаты" картинасында Гоццоли өзінің Медичи демеушілерінің, олардың одақтастарының және сол заманғы көрнекті тұлғаларының көптеген портреттерін бейнеледі. Бұған қоса, ол өзінің портретін процессияға қосты, ал оның аты шапанының жиегіне жазылған. Магилер капелласындағы фрескалары Гоццолиге зор даңқ әкелді және оған жаңа маңызды тапсырыстарды қамтамасыз етті. Олардың бірі – Флоренциядағы Тазарту бірлестігі үшін жасалған алтарьдық сурет, ол бастапқыда Сан-Марко монастырында орналасқан. Ол 1461 және 1462 жылдар аралығында осы оқиғаға арнап жасаған "Ангелдер мен қасиеттілер арасында таққа отырған Құдай ана мен бала" картинасы қазір Лондондағы Ұлттық галереяда сақталуда.
That same year, Benozzo returned to his native city Florence, the epicenter of Quattrocento art. Between 1459 and 1461, Gozzoli painted what may be considered his most important works, the frescoes in the Magi Chapel of the Palazzo Medici Riccardi. There, in his Journey of the Magi to Bethlehem and Angels in Adoration, he mastered a combination of complexity and subtlety, portraying a wealthy scene that encompasses realistic depictions of nature and vivid human portraits. In his Journey of the Magi, Gozzoli incorporated numerous portraits of his Medici patrons, their allies and prominent contemporary figures. Furthermore, he also included his self portrait in the procession, with his name written around the rim of his cap. His frescoes in the Magi Chapel brought Gozzoli a great amount of fame and ensured him of new important commissions. One of these was an altarpiece for the Confraternity of the Purification in Florence, originally housed in the Convent of San Marco. The Virgin and Child Enthroned among Angels and Saints that he produced between 1461 and 1462 for this occasion now houses in the National Gallery, London.
Сан-Жиминьяно
1463 жылы, ықтимал түрде обадан қорқып, Гоццоли Флоренциядан Сан-Жиминьяноға кетіп, онда бірқатар маңызды жұмыстар жасады. Олардың ең танымалдарының бірі – Сант-Агустино шіркеуіндегі апсидалық капелланың барлық қабырғасын жабатын, әулие Августин өмірінен он жеті панельдік фреска циклі. Сол шіркеуде Гоццоли "Қаланы обадан қорғайтын" атты композицияны да аяқтады, онда ол киінген және ешқандай зардап көрмеген әулие Себастьянды бейнеледі, осылайша иконографиялық қағидаларға қайшы келді. 1465 жылы қаланың орталығындағы Санта-Мария-Ассунта коллегиалдық шіркеуінде Гоццоли Себастьянның шейіттік қасіретін бейнелейтін фреска салды. Ол 1467 жылға дейін Сан-Жиминьянода болып, қала мен оның төңірегіндегі бірнеше жұмысты аяқтады.
In 1463, likely in fear of the plague, Gozzoli left Florence for San Gimignano, where he executed some extensive works. Most prominent of these is his seventeen panel fresco cycle on The Life of St Augustine, covering the entire apsidal chapel in the church of Sant'Agostino. In that same church Gozzoli also completed a composition of St. Sebastian Protecting the City from the Plague, in which he depicted St. Sebastian fully clothed and unhurt, thereby going against iconographic canon. In 1465, at the town's heart in the Collegiate Church of Santa Maria Assunta, Gozzoli furthermore painted a fresco of the Martyrdom of Sebastian. He stayed in San Gimignano until 1467, completing some further works in the city and its vicinity.
Пиза
1469 жылы Гоццоли Пиза қаласына көшіп, ең ірі тапсырысын орындауға кірісті: Пизаның Кампо-Санто ғимаратындағы қабырға суреттерінің кең ауқымды сериясы. Онда ол Ескі Ғидаттан 24 сюжетті бейнеледі, олар Нұхтың шарап ашуынан бастап, Шеба патшайымының Сүлейменге сапарына дейін қамтыды. Ол жылына үш сурет салуға келісім жасады, әр сурет үшін он дукат төленді. Дегенмен, бұл келісімге қатаң орай берілмеген сияқты, өйткені екі жылдың ішінде тек үш сурет аяқталды. Бұл өте көптеген тұлғалар мен бұйымдардың болуы өндірістің баяулауына өтеу ретінде қабылданған болуы мүмкін. 1470 жылдың қаңтарына дейін ол Нұх пен оның отбасының фрескасын, одан кейін Хамның қарғысы, Бабыл мұнарасын салу (онда Козимо де Медичи, жас Лоренцо, Анджело Полициано және басқалардың портреттері бейнеленген), Содомның қирауы, Ыбырайымның жеңісі, Ребекка мен Рахилдің үйленуі, Мұсаның өмірі және т.б. жұмыстарын аяқтады. Аманнати капелласында, Кампо-Санто қақпасына қарап тұрған жерде, ол сондай-ақ Періштелерге табыну суретін салды, онда оның өзінің портреті де бар. Беноццоға, мүмкін, Заноби Макиавелли көмектескен осы зор жұмыс, Пизада болған кезінде (қазір Луврде сақталатын Сент-Томас Аквинскийдің даңқымен қоса) басқа бірнеше суреттермен бірге он алты жылға созылды, 1485 жылға дейін аяқталды. Бұл оның қолынан шыққан жұмыстардың соңғы белгілі мерзімі. Гоццоли 1497 жылы Пистоя қаласында қайтыс болды, мүмкін жұқпалы аурудан. 1478 жылы Пиза билігі оған құрмет көрсету үшін Кампо-Сантода мазар берді. Оның Пизада жеке үйі, Флоренцияда үйлер мен жерлері болды.
In 1469, Gozzoli moved to Pisa and began working on his most extensive commission: the vast series of mural paintings in the Campo Santo edifice of Pisa. There, he depicted twenty four subjects from the Old Testament, ranging from the Invention of Wine by Noah to the Visit of the Queen of Sheba to Solomon. He was contracted to paint three subjects per year for about ten ducats each. It appears, however, that this contract was not strictly adhered to, for the actual rate of painting was only three pictures in two years. Perhaps the great multitude of figures and accessories was accepted as a set off against the slower rate of production. By January 1470 he had executed the fresco of Noah and his Family, followed by the Curse of Ham, the Building of the Tower of Babel (which contains portraits of Cosimo de' Medici, the young Lorenzo, Angelo Poliziano and others), the Destruction of Sodom, the Victory of Abraham, the Marriages of Rebecca and of Rachel, the Life of Moses, etc. In the Cappella Ammannati, facing a gate of the Campo Santo, he also painted an Adoration of the Magi, wherein appears a portrait of himself. All this enormous mass of work, in which Benozzo was probably assisted by Zanobi Machiavelli, was performed, in addition to several other pictures during his stay in Pisa (including the Glory of St. Thomas Aquinas, now in the Louvre), in sixteen years, lasting up to 1485. This is the latest date which can with certainty be assigned to any work from his hand. Gozzoli died in Pistoia in 1497, perhaps of a pestilence. In 1478, as a token of their regard, the Pisan authorities had given him a tomb in the Campo Santo. He likewise had a house of his own in Pisa, and houses and land in Florence.