Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тверь князі (1271–1318)
Prince of Tver (1271–1318)
Михаил Ярославич (Михаил Ярославич) (1271 – 22 қараша 1318), сондай-ақ Михаил немесе Тверьтің Михаил деп те аталады, 1285 жылдан бастап Тверь князі және 1304 жылдан 1314 жылға дейін, сондай-ақ 1315 жылдан 1318 жылға дейін Владимирдің ұлы князі болып билік жүргізді. Ол орыс православие шіркеуінің қасиеттілерінің бірі ретінде қасиетті деп есептеледі. Михаил Ярославич – Александр Невскийдің інісі Ярослав III (Ярослав Ярославич) ұлы. 1285 жылы ол ағасы Ярославтың орнын басып, Тверь князі болды. Оның анасы Ксения – Ярослав III-нің екінші әйелі, ол Тарусалық Ксения әулиесі ретінде белгілі. Андрей Александрович (Александр Невскийдің ұлы және Ярославтың немересі) қайтыс болғаннан кейін, Михаил 1304 жылы Владимирдің ұлы князі болды, бұл Ярослав Зиялы заманынан бері Русьте қолданылып келген туыстық кезекпен табыс ету жүйесіне сәйкес келді. Оны Алтын Орда ханы Тохта бекітті.
Mikhail Yaroslavich (Михаил Ярославич) (1271 – 22 November 1318), also known as Michael or Mikhail of Tver, was a Prince of Tver (from 1285) who ruled as Grand Prince of Vladimir from 1304 until 1314 and again from 1315 to 1318. He was canonized and counted among the saints of the Russian Orthodox Church. Mikhail Yaroslavich was the second son of Yaroslav III (Yaroslav Yaroslavich), the younger brother of Aleksandr Nevsky; he succeeded his elder brother Yaroslav as Prince of Tver in 1285. His mother Xenia was the second spouse to Yaroslav III and is known as the saint Xenia of Tarusa. Upon the death of Andrei Aleksandrovich (Aleksandr Nevsky's son and Yaroslav's nephew), Mikhail became the Grand Prince of Vladimir in 1304, as was consistent with the rota system of collateral succession that had been practised in Rus since the time of Yaroslav the Wise. He was confirmed in office by Tokhta, Khan of the Golden Horde.
Ұлы князь ретінде қиындықтар және Мәскеумен бәсекелестік
Таққа берік орналасқан сияқты көрінген, заңды мұрагер болған және Сарайдағы хан бекіткен Ұлы князь Михаил, Ұлы князь ретінде бірқатар соққыларға ұшырады, бұл оны өзі үшін де, белгілі бір жағдайларда, соңында оның ұрпақтары үшін де Ұлы князьдік лауазымынан айырды. Ол, Владимирдің көптеген Ұлы княздары сияқты, 1309 жылы Ұлы Новгород князі ретінде қабылданды, бірақ Новгородпен соғысты, тіпті 1312 жылы қалаға астық жеткізуді тоқтатып, өкілдерін (наместники) кері шақырды. Тохта ханмен және бастапқыда оның жаңадан таққа отырған мұрагері Өзбек ханмен жақсы қарым-қатынаста болған (Михаил 1313 жылы Өзбек ханның таққа отыруына құрмет көрсетті және 1315 жылға дейін Сарайда болды), ол ақырында Новгородта ықпал күшейткен Мәскеудің Юрийіне ықпалын жоғалтты. Михаил 1316 жылы монғолдардың көмегімен қаланың бақылауын қайта алды, бірақ келесі жылы Өзбек хан Владимирдің Ұлы князі лауазымының жарлығын (ярлық) Юрийге берді, ол Өзбектің қарындасына үйленді. Юрийге жарлық бергеннен кейін хан, Михаил Ярославичпен күресте Юрийге көмектесу үшін монғол генералы Кавгадий бастаған әскерін жіберді. 1317 жылдың 22 желтоқсанында Михаил Юрийді Бортенево ауылында (Тверьден 40 км қашықтықта) жеңді. Михаил Юрийдің әйелін, ханның қарындасын тұтқынға алды. Ол Михаилдың күзетінде қайтыс болған кезде, оның өлімі үшін Михаилты кінәлады, бірақ оның оны өлтіргені күмәнді көрінеді, себебі ол оның өлімінен туындайтын саяси зиянның өте аз пайдаға тұспастай екенін білген. Ол Кавгадийді босатып жіберді, ол Сарайға оралып, Михаилды ханның қарындасын өлтіргені, салық төлемегені және монғол билеушісіне қарсы соғысқандығы айыптарын тақты. Осының салдарынан Михаил ханның Ордасына шақырылып, 1318 жылдың 22 қарашасында өлім жазасына кесілді.
While he seemed secure in the throne, being the legitimate heir and having been confirmed by the Khan in Sarai, Grand Prince Mikhail suffered a series of setbacks as grand prince which led to him losing the grand princely office for both himself and, in some ways, ultimately for his descendants. He was, like most Grand Princes of Vladimir, accepted as Prince of Novgorod the Great in 1309, but fought with Novgorod, going so far as to withdraw his lieutenants (namestniki) and cut off grain shipments into the city in 1312. While he was on decent terms with Tokhta Khan, and initially with his successor, Uzbeg Khan (Mikhail paid homage on Uzbeg's accession to the throne in 1313 and remained in Sarai until 1315), he eventually lost influence to Yury of Moscow, who gained influence in Novgorod while the grand prince was away in Sarai. Mikhail did manage to finally take control of the city in 1316 with Mongol aid, but the following year Uzbeg Khan gave the yarlik or patent of office of the Grand Prince of Vladimir to Yury, who also married Uzbeg's sister. After granting Yury the iarlyk or patent of office, the Khan sent his army under the Mongol general Kavgadii to help Yuri in his struggle with Mikhail Yaroslavich. On 22 December 1317 Mikhail defeated Yuri at a village called Bortenevo (40 km from Tver). Mikhail captured Yuri's wife, who was the Khan's sister. When she died in Mikhail's custody, he was blamed for her death, although it seems unlikely that he would have killed her knowing how much it would hurt him politically for such little gain. He released Kavgadii, who returned to Sarai and accused Mikhail of murdering the Khan's sister, withholding tribute, and warring against his Mongol overlord. As a result, Mikhail was summoned to the Horde by the Khan and executed on 22 November 1318.
Михаил мен шіркеу
Михаил сонымен қатар шіркеуден, әсіресе митрополит Петрден (1308–1326 жылдары билік еткен) жалықтырды. 1305 жылы Митрополит Максим қайтыс болғанда, Михаил басқа кандидатты ұсынды, бірақ Петр Константинополь патриархымен қасиеттілік дәрежесіне ие болды. Петр бірнеше рет Мәскеуді қолдап, Михаилға қарсы шықты. 1309 жылы ол Давидті Новгород архиепископы етіп тағайындады, ал Давид Михаилдің жасақтарын кері шақыруға және қалаға астық жеткізуді тоқтатуға себеп болған дауға ықпал етті. 1314 жылы Новгород Юрийді ұлы князь етіп тағайындауды және Михаилды тақтан түсіруді сұрады. Осылайша, шіркеудің қолдауы Юрийге Михаилдың есебінен көмектесті. Өмір бойы Ресей православие шіркеуі тарапынан қанағаттанбағанына қарамастан, Михаил хан шақыртқандағы оның құлшынығы және оның қабірлік қалдықтары туған қаласына жеткізілгенде бүлінбегені анықталғандықтан, кейіннен шіркеу оны қасиетті деп жариялады.
Mikhail also alienated the Church, particularly Metropolitan Petr (ruled 1308–1326). When Metropolitan Maksim died in 1305, Mikhail nominated another candidate, but Petr was consecrated by the Patriarch of Constantinople. Petr sided with Moscow and opposed Mikhail on several occasions. In 1309, he appointed David as Archbishop of Novgorod and David was instrumental in the argument that led Mikhail to withdraw his lieutenants and cut the grain supplies to the city. In 1314, Novgorod called on Yury to be named grand prince and for Mikhail to be deposed. Thus the support of the Church aided Yury to Mikhail's detriment. Despite his having been unfavored by the Russian Orthodox Church during his lifetime, the Church later declared Mikhail a saint because of his piousness during his summons by the Khan which he knew was to certain death and because his relics, when transported to his hometown, were discovered to be incorrupt.