Кіріспе

1947 жылы Роберт А. Хайнлайнның "Джерри адам болды" (1947) - американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның қысқа әңгімесі. Ол генетикалық түрлендірілген шимпанзелердің адам құқықтарына қол жеткізуге жасаған әрекеті туралы. Әңгіменің негізгі тақырыбы – азаматтық еркіндіктер, осы жағдайда генетикалық жағынан күшейтілген шимпанзелер тобына заң алдында тең құқықтар беруге бағытталған. Бұл әңгіме алғаш рет 1947 жылдың қазан айында "Thrilling Wonder Stories" журналында жарияланған және "Assignment in Eternity" кітабына енген.

Теледидар нұсқасы

"Джерри адам болды" теледидарға бейімделіп, 2007 жылдың жазында АҚШ-тың ABC арнасында "Ғылыми фантастика шеберлері" антологиялық сериясының бөлігі ретінде көрсетілді. Эпизод Канаданың Ванкувер қаласындағы Саймон Фрейзер университетінде түсірілді. Телевизиялық нұсқада биологиялық өсу мен инженерияның үйлесімі арқылы жасалған, кейбір туа біткен қабілеттері мен берілген міндеттерін орындауға дайын "антропоидты жұмысшылар" шығарылды. "Джо" деп аталғандар тозығы жеткенде немесе жұмысы аяқталғанда, олар ит азығы сияқты өнімдерге қайта өңделді. Хайнлайнның түпнұсқа туындысында Джерри қартайған үй шаруасының жұмысшысы ретінде бейнеленген, ал теледидарлық нұсқасында Джерри жарылғыш заттарды жоюшы, яғни "мина іздеуші" ретінде көрсетілді. Онда Джерри сот алдында "Old Folks at Home (Swanee River)" әнін, көне құл балладасын орындап, өз адамдығын көрсетеді. Телевизиялық нұсқада Джерридің өзіне жете білу деңгейі төмен, бірақ оның адвокаты үш қасиет арқылы оның адамдығын дәлелдейді: біріншісі – "Jingle Bells" әнін орындауға құштарлығы; екіншісі – темекі алу үшін жалған айту қабілеті; үшіншісі (ең маңыздысы) – өзін-өзі сақтау сезімі, ол Джерринің мина орналасқан жерден қашып, оның орнына басқа мина іздеушінің жарылуын бейнежазба арқылы көрсетеді.