Кіріспе

Тимок аймағы (Тимошко; Valea Timocului) – Сербияның шығысындағы Тимок өзені маңындағы географиялық аймақ. Тимок аймағы Сербияның екі ауданының (Бор және Заечар) бір бөлігін қамтиды, 2022 жылғы халық санауы бойынша жалпы халқы 200 785 адамды құрайды.

Атауы

Сербия атауы Тимок гидронимінен және "крайина" ("шекара, марка") сөзінен шыққан, оның географиялық орны мен шекаралық аймақ ретіндегі тарихына байланысты осылай аталған. Бұл термин 1918-1939 жылдар аралығында Тимок өзенінің Неготин және Ключ аңғарларымен қосылатын жерді көрсету үшін пайдаланылды. Бұл терминнің тарихи немесе географиялық негізі жоқ. Румын тілінде румын тілінде сөйлейтін влахтар тұратын аймақ үшін "Тимок алқабы" (Valea Timocului) термині қолданылады. Румын тілінде "Трибалия" термині де қолданылады. Орта ғасырларда бұл аймақ кейде Подунавия деп аталды.

Климат

Заежар, аймақтың ең ірі қаласы, ылғалды континенталды климатқа ие (Кёппен климаттық жіктеуі: Dfa), және ылғалды субтропиктік климатқа жақын (Кёппен климаттық жіктеуі: Cfa).

Тарих

Бұл аймақта ерте қола дәуіріндегі Костолак Кокофени мәдениетінің қыш ыдыстары табылған. Рим дәуірінде бұл аймақ әкімшілік тұрғысынан Дакия Рипенсис құрамына кірді. Император Юстиниан билігінде аймақта көптеген бекіністер салынды. Римнің танымал орындарына Тимакум Минус, Траян көпірі, Диана бекінісі және тағы да басқалары жатады. Болгар билеушісі Иван Страцимир (Видин княздығы) және Валахия воеводасы Мирча Ескі 14-шы ғасырға дейін Осман империясы басып алғанға дейін Подунавия аумағын басқарды. 1883 жылы Шығыс Сербиядағы Тимок аңғарында Тимок көтерілісі деп белгілі шаруалар көтерілісі болды. 1883 жылғы шаруалар қозғалысы экономикалық, саяси және әлеуметтік факторлардың салдарынан туындады. 1918 мен 1922 жылдар аралығында Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің екі округі болды: Неготинде орталығы бар Крайна округі және Заечарда орталығы бар Тимок округі. 1922 жылы бұл екі округ жаңа құрылған Тимок облысына біріктірілді, оның орталығы Заечарда орналасқан. Тимок облысы 1929 жылға дейін болды, содан кейін Ниште орталығы бар жаңа құрылған Морава Бановинасына қосылды. Қазіргі уақытта аймақта екі округ бар: Бор округі Бор қаласында орналасқан; және Заечар округі Заечар қаласында орналасқан.

Этностық топтар

Облыста сербтер көпшілікте, ал румындар мен влахтар азшылықты құрайды. 2002 жылғы халық санауы және Бор және Заечар аудандарының нәтижелері бойынша (барлығы 284 112 адам тұрады), 85,58% сербтер, 8,31% влахтар және 0,96% ромалар еді. Серб қауымы дәстүрлі түрде солтүстікте Косово-Ресава диалектісінде, ал оңтүстікте Призрен-Тимок диалектісінде сөйлейді; бірақ ресми қарым-қатынаста стандартты серб тілі қолданылады. Влахтар румын тілінің екі диалектісінде (Банат және Олтен диалектілері) сөйлейді, олар влахтар үшін болашақта жаңа тіл стандарты болып қалыптасуы мүмкін. Сербтер мен влахтардың екеуі де Шығыс православие дінін ұстанады. Қазіргі уақытта влах қауымының этникалық идентификациясы және олардың румындар екені немесе емесі туралы пікір таластар бар.