Дубровник философы: Никола Витов Гучетич және әйелі Мария Гундуличтің өмірі мен еңбектері
Nikola Vitov Gučetić
Никола Витов Гучетич (1549-1610): Рагузалық мемлекет қайраткері, философ, ғылым жазушысы және спелеология бойынша алғашқы диссертация авторы. Дубровник тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Никола Витов Гучетич (, Nicolai Viti Gozzii; 1549–1610) – Рагуса мемлекет қайраткері, көп салалы ғалым, философ, ғылым туралы жазушы және үңгіртануға қатысты алғашқы ғылыми диссертациялардың бірін жазған автор.
Nikola Vitov Gučetić (, Nicolai Viti Gozzii; 1549–1610) was a Ragusan statesman, polymath, philosopher, science writer and author of one of the first scientific dissertations regarding speleology.
Өмір
Гучетич Рагузада (қазіргі Дубровник, Хорватия) Гучетич (Гоззе) ақсүйек отбасында дүниеге келді, ол бұрынғы жазушы Дживо Гучетичтің (1451–1502) туысы болды. Ол білімінің басым бөлігін Дубровникте және Италияда алды. Өз заманында Дубровник мәдени өмірінің орталық тұлғасы болды және қаладағы ең ірі жеке кітапхананың иесі болғандықтан күдіксіз. Қала шегінен сирек шығып, сауда, қаржы және қала мемлекетінің басқа да ресми міндеттерімен айналысты. 17 ғасырдың басында Рагуза Республикасының жеті рет ректоры болып сайланды және өмірін қаланың гүлденуіне арнады. Рим папасы Климент VIII оған философия ғылымының құрметті докторы және теология ғылымының магистрі дәрежесін берді. Гоцце философия, саясат, социология және педагогика салаларындағы еңбектері үшін жоғары бағаланды. Гучетич Мария Гундулич Гучетичке үйленді, ол да философ болды және «Ренессанс Дубровнигіндегі әйелдер дауы» атты еңбекті жазды. Оның күйеуінің «Дискорси ди м. Николо»; «Вито ди Гоцзе sopra le metheore d'Aristotile. Ridotti in dialogo e divisi in quattro giornate» кітабына жазылған арнау, «Alla non men bella, che virtuosa e gentil donna Fiore Zuzori in Ragugia» Venetiis, 1582 жылы жарық көрді. Бұл Рагуза мұрасының ерекше айғағы, бірінші кезекте авторлардың досы Цвиета Зузоричті («Фиоре Зузори») қорғауға, сондай-ақ басқа әйелдерге арналған. Мария досына шабуыл жасаған Дубровник қоғамын қатал сынға алды. Оның сын-пікірлері соншалықты өткір болғандықтан, оған цензура салынды. Марияның арнауы теориялық тұрғыдан да маңызды, өйткені ол 14 ғасырдан бері Еуропадағы әйелдердің құндылығы туралы үлкен пікірталасқа үлес қосады. Мақалада оның мәтіні осы пікірталас аясында қарастырылады.
Gučetić was born in Ragusa (now Dubrovnik, Croatia), into the Gučetić (Gozze) noble family, being kin of the earlier writer Đivo Gučetić (1451–1502). He received most of his education in Dubrovnik and Italy. He was the central person in the cultural life in Dubrovnik in his time and owned probably the biggest private library in town. Rarely traveling outside the limits of town, he was occupied by trade, finances, and other official duties for the city state. Elected Rector of the Republic of Ragusa seven times at the turn of the 17th century, he devoted his life to the prosperity of the city. Pope Clement VIII awarded him an honorary doctorate in philosophy as well as master's degree in theology. Gozze was highly regarded for his works related to philosophy, politics, sociology, and pedagogy. Gučetić married Marija Gundulić Gučetić, who was a philosopher too, and wrote La querelle des femmes u renesansnom Dubrovniku. The dedication written in her husband's book Discorsi di m. Nicolò ; Vito di Gozze sopra le metheore d'Aristotile. Ridotti in dialogo e divisi in quatro giornate under the title "Alla non men bella, che virtuosa e gentil donna Fiore Zuzori in Ragugia" Venetiis, 1582, is an extraordinary discourse in Ragusan heritage, given in the first place in the defence of the authors' friend Cvijeta Zuzorić ("Fiore Zuzori") but also the other women. Marija was uncompromisingly critical towards the Dubrovnik society that attacked her friend. Her criticism was so sharp that censorship was imposed on it. Marija's dedication has a theoretical value as well because it constitutes a part of a huge debate on the worth of women led in Europe from the 14th century on. The article puts her text in the context of this debate.