HMS Jervis Bay: Британдық қарулы сауда кемесінің тарихы
HMS Jervis Bay
HMS Jervis Bay: 1922-жылы құрылған британдық кеме, 1940ж. неміс крейсерімен шайқаста батып, капитанына Виктория кресі сыйланды. Тарихы мен ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ХХ ғасырдағы британдық қарулы сауда кемесі
20th century British armed merchant ship
ЖЕКЕ СУРЕТТЕР ЖОҚ
NOTOC
HMS Джервис Бей – британдық лайнер, кейіннен F40 белгісімен қаруланған сауда крейсеріне айналдырылды. Ол 1922 жылы суға түсірілді және 1940 жылғы 5 қарашада неміс ауыр крейсері «Адмирал Шеер» кемесімен болған шайқаста батып, оның капитанына Виктория ордені табысталды.
HMS Jervis Bay was a British liner later converted into an armed merchant cruiser, pennant F40. She was launched in 1922, and sunk in battle on 5 November 1940 by the German heavy cruiser German cruiser Admiral Scheer in an action which earned her captain the Victoria Cross.
Сауда қызметі
Кеме Австралиядағы осы атаумен аталған шығанақтың құрметіне «Джервис Бэй» деп аталды (компания барлық жолаушылар лайнерлерін шығанақтардың аттарымен атады). Ол Ұлыбритания мен Австралия арасындағы көшпенділер тасымалымен айналысқан бес ірі лайнердің бірі болды. «Комонвелт Лайны» жоғары операциялық шығындар мен жиі кездесетін еңбек дауларына тап болды, сондықтан 1928 жылы олардың кемелері «Уайт Стар Лайн» компаниясына сатылды, ол оларды «Абердин және Комонвелт Лайн» құрамында пайдаланды – бұл «Уайт Стар» компаниясының еншілес компаниясы болған «Абердин Лайн» компаниясымен бірігу арқылы құрылған ұйым. Жаңа иелігінде «Джервис Бэй» «Комонвелт Лайн» басқаруы кезінде болғандай Лондонның орнына Ұлыбритания порты ретінде Саутгемптонды пайдаланды. 1931 жылы ол бір класты кемеге айналдырылды. Үй-жайы 12 бірінші және шамамен 712 үшінші класты жолаушыдан 270 жолаушы тасымалдайтын туристік класты кемеге өзгертілді. Уақытша кабиналар қосылу арқылы бұл көрсеткішті 540-қа дейін арттыруға болатын еді.
The ship was launched as the Commonwealth Line steamer Jervis Bay, named after the Australian bay of that name (the line named all its passenger liners after bays). She was one of five large liners that operated in the immigrant trade between the United Kingdom and Australia. The Commonwealth Line had problems with high operating costs and frequent industrial action, so in 1928 their ships were sold to the White Star Line who operated them in the Aberdeen and Commonwealth Linean entity created by merging into the Aberdeen Line, which was a White Star subsidiary. In new ownership, Jervis Bay used Southampton as her UK port instead of London, as had been the case under Commonwealth Line management. In 1931, she was converted to a one class ship. The accommodation was altered from 12 first class and about 712 third class passengers to a tourist class ship carrying 270 passengers. This could be increased by the addition of temporary cabins to a total of 540.
Әскери-теңіз қызметі
Джервис Бэйді 1939 жылдың тамызында Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Корольдік теңіз күштері пайдаланды. Ол 1898 жылғы үлгідегі жеті BL 6 (152 мм) және екі QF 3 (76,2 мм) 1894 жылғы конструкциямен қаруланды. 6 дюймдік зеңбіректер жарылыстан және сынықтардан қорғану үшін ашық артқы қалқандары бар бір орталық піворттық орнатуларда орналастырылды. Олар келесідей орналастырылды: екі зеңбірек бағыраның екі жағында және екі зеңбірек жоғарғы палубаның артында, бағырадан кейін, екі зеңбірек тіке алға қарай ату мүмкіндігін қамтамасыз етті; екі зеңбірек төртінші палубада, ал жетіншісі – қапталдағы үйдің төбесінде орнатылды, бұл кемеге үш зеңбірекпен тіке артқа қарай атуға мүмкіндік берді, немесе жалпы алғанда, кең жақта атуға қолдануға болатын төрт 6 дюймдік зеңбірек болды. 3 дюймдік зениттік зеңбіректер қайық палубасының екі жағына, кеме ортасының жанына орналастырылды, ерекше дөңгелек ашық терезелерде, әрбір қаруға жаққа 180 градусқа атуға мүмкіндік берді; төтенше жағдайда олар кең жақтағы отқа да үлес қоса алатын еді. Алғаннан және іске қосылғаннан кейін, Джервис Бэй бастапқыда Оңтүстік Атлантикадағы Бас қолбасшылыққа бағынды. 1939 жылдың 13 қазанында Розитте болған өкінішті оқиғаға қатысты, ол алты айдан астам уақыт жөндеуден өткен ескі S класты эсминец «Сабре» кемесіне соқтығысты. Джервис Бэй 1940 жылдың мамырында Бермудадағы Корольдік теңіз кеме жасаушылығында орналасқан конвойды сүйемелдеуші болды. Жаңа Шотландиядағы Галифакста қысқа жөндеуден кейін, ол Бермуда мен Галифакстан Ұлыбританияға ХХ 84 конвойының 37 сауда кемесіне жалғыз сүйемелдеуші болды (Джервис Бэй Бермудадан конвойды сүйемелдеді, ол теңізде Галифакстан келген конвоймен бірікті, себебі үлкен конвойлар кішкентай конвойларға қарағанда аз шығынға ұшырады). Конвой Рейкьявикке оңтүстік-оңтүстік-батысында неміс әскери кемесі «Адмирал Шер» кездескенде, Джервис Бэйдің капитаны Эдвард Феген конвойға таралуға бұйрық берді және өзінің кемесін неміс әскери кемесіне қарай бағыттап, оның отын өзіне аударды. Джервис Бэй неміс кемесінің 28 см (11 дюйм) қаруларынан басымдыққа түсіп, асып кетті, бірақ ол сауда кемелерінен неміс кемесінің назарын аудару үшін, зиян келтіру үмітіне қарағанда, үлкен кемеге өз қаруларымен шабуыл жасады. Неміс снарядтары Джервис Бэйді қиратты, Феген жараланды және көптеген экипаж мүшелері қаза тапты, бірақ Феген мен аман қалған экипаж кеме батқанша күресті. Капитан Феген және экипаждың көп бөлігі кемемен бірге суға батты. Джервис Бэйдің құрбандығы конвойдың таралуына жеткілікті уақыт берді. Кейбір мәліметтерге сәйкес, қосымша уақыт жүк кемесі SS Beaverford сатып алды, ол «Адмирал Шер» кемесімен төрт сағаттан астам уақыт бойы шайқасты. Алайда, соғыстан кейін «Адмирал Шер» кемесінің капитаны жариялаған есеп және бату уақыты мұндай шайқас болмағанын көрсетті. Beaverford басқа кемелермен бірге қашып кетті, бірақ түнде батып кетті. Соңында неміс крейсері тек бес сауда кемесін батыра алды, ал конвойдың қалған бөлігі құтылды. Джервис Бэй экипажының 254 мүшесінен 68 тірі қалған адам бейтарап швед кемесімен құтқарылды (үш адам кейіннен жараларынан қайтыс болды). Гай Бям батудан аман қалғандардың бірі болды; кейін ол Германиядағы әуе шабуылын BBC үшін жариялағанда қаза тапты. Капитан Фегенге осы әрекеті үшін Виктория кресті берілді. Оның марапатына берілген баға: «Үмітсіз жағдайларға төтеп беріп, өмірін құрбан етіп, көптеген кемелерді құтқарып қалған батылдығы үшін». 1940 жылдың 5 қарашасында қатты теңізде капитан Феген, «Ең патшалық» қарулы сауда крейсері «Джервис Бэй» отыз сегіз сауда кемесін сүйемелдеп келе жатқанда, күшті неміс әскери кемесін көріп, бірден конвойдан арылып, дұшпанға қарай бет алды және өз кемесін жау мен оның олжасы арасында қалдырды, сонда олар шашырап, қашып құтылуға мүмкіндік алды. Жауабы жоқ, жалынға толы, қасарысқан «Джервис Бэй» бір сағатқа жуық неміс отын тоқтатып тұрды. Ол кемеге түсіп, төрт-бес адамнан басқасы аман қалды.
Jervis Bay was requisitioned by the Royal Navy in August 1939 at the outbreak of the Second World War, and armed with seven 1898 vintage BL 6 in (152 mm) guns and two QF 3 inch (76.2 mm) guns of 1894 design. The 6 inch guns were in single centre pivot mountings with open backed shields, to protect against blast and splinters at best, being arranged as follows: Two on either side of the forecastle and two either side of the upper deck behind the break of the forecastle, giving two guns firing dead ahead; two guns were mounted on the quarterdeck and the seventh was on the aft deckhouse roof with full command of the stern, giving the ship three guns able to fire dead astern, or a total of four 6 inch guns available on broadside. The 3 inch AA guns were mounted on either side of the boat deck, just aft of amidships, in unusual circular open topped casements, giving each weapon a 180 degree arc of fire to the side; they would be capable of contributing to broadside fire in an emergency. After her acquisition and commissioning, Jervis Bay was initially placed under the Commander in Chief, South Atlantic. She was involved in an unfortunate incident on 13 October 1939 while at Rosyth, ramming the old S class destroyer Sabre was under repair for over six months. Jervis Bay then became a convoy escort in May 1940, based at the Royal Naval Dockyard, Bermuda. Given brief repairs at Halifax, Nova Scotia, she became the sole escort for the 37 merchant ships of Convoy HX 84 from Bermuda and Halifax to Britain (Jervis Bay escorted a convoy from Bermuda which merged at sea with a convoy from Halifax, since larger convoys suffered fewer losses than smaller ones due to the relatively smaller defensive perimeter of the larger surface area). When the convoy encountered the German warship Admiral Scheer about south southwest of Reykjavík, the captain of Jervis Bay, Edward Fegen, ordered the convoy to scatter, and set his own ship on a course towards the German warship to draw its fire. Jervis Bay was hopelessly outgunned and outranged by the 28 cm (11inch) guns of the German ship, but it attacked the larger ship with its guns, firing more to distract the German ship from the merchantmen than with hopes of doing any damage. Although the German's shells ravaged Jervis Bay, and Fegen was wounded and many crewmen killed, Fegen and the surviving crew fought on until their ship was sunk. Captain Fegen and many of the crew went down with the ship. Jervis Bays sacrifice bought enough time for the convoy to begin to scatter. According to some sources, further time was bought by the freighter SS Beaverford, which engaged Admiral Scheer for over four hours. However, the account published after the war by the captain of Admiral Scheer and the timings of the sinking show that there was no such engagement. Beaverford fled with the other ships, but was sunk during the night. In the end, the German cruiser was only able to sink five merchant ships, and the remainder of the convoy escaped. Sixty eight survivors of Jervis Bays crew of 254 were picked up by the neutral Swedish ship sv (three later died of their wounds). Guy Byam was one of the survivors of the sinking; he was later killed while covering an air raid over Germany for the BBC. Captain Fegen was awarded a posthumous Victoria Cross as a result of this action. The citation for his award reads:
For valour in challenging hopeless odds and giving his life to save the many ships it was his duty to protect. On the 5th of November, 1940, in heavy seas, Captain Fegen, in His Majesty's Armed Merchant Cruiser Jervis Bay, was escorting thirty eight Merchantmen. Sighting a powerful German warship he at once drew clear of the Convoy, made straight for the Enemy, and brought his ship between the Raider and her prey, so that they might scatter and escape. Crippled, in flames, unable to reply, for nearly an hour the Jervis Bay held the German's fire. So she went down: but of the Merchantmen all but four or five were saved.
Канада
Капитан Феген және «Джервис Бэй» кемесінің экипажына арналған ескерткіш Канаданың Нью-Брансуик провинциясы, Сент-Джон қаласындағы Росс мемориалдық паркінде орналасқан. Осы портта 1940 жылғы жазда кеме соғысқа дайындалды.
There is a monument to Captain Fegen and the crew of Jervis Bay at Ross Memorial Park in Saint John, New Brunswick, Canada. This is the port where she was refitted for war service in the summer of 1940.
Ұлыбритания
2006 жылы Шотландияның Уик қаласында «Джервис Бэй» кемесі суға батқанда қаза болған Кейтнесс өңірінен шыққан теңізшілерге арналған тақта орнатылды. Кеменің экипажының көп бөлігі Кейтнесс аймағынан, әсіресе Уик қаласынан жиналған. Лондонда да ескерткіш орнатылған. «Сауда флоты» қонақ үйінің (2002 жылы жабылды) бас залы «Джервис шығанағы залы» деп аталды және оқиға туралы мәліметтерді көрсететін стенд орналастырылған. Бұл залға кірген әр адам стендке салют жасауға міндетті болған.
In 2006 the Scottish town of Wick erected a plaque to the Caithness members who died in the sinking of the ship. The ship was crewed extensively from Caithness, and Wick in particular. There was also a monument in London. The main room of the Merchant Navy Hotel (closed, 2002) was known as the "Jervis Bay Room", and included a display detailing the action. It was the custom for everyone entering the room to salute the display.