Кіріспе

Ирландиялық қасиетті Малахия (/"//m//{//l//@//k//i/; ; қазіргі Maelmhaedhoc Ó Morgair; Малахия) (1094 – 2 қараша 1148) – Ирландияның Армағ архиепископы болған қасиетті, оған бірнеше кереметтер мен 112 папаның болашақ тізімі көрсетілген, кейіннен бұл көрініс апокрифтік (яғни, шынайылығы күмәнді) «Папалар туралы болжам» деп аталды. Малахия ресми түрде қасиетті деп жарияланған тұңғыш ирландиялық қасиетті болды. Оның інісі Гилла Крист Уа Моргаир 1126 жылдан 1138 жылға дейін Клогер епископы Кристиан қызметін атқарды.

Өмір

Маэль Маэдок 1094 жылы Арма қаласында дүниеге келді. Бернард Клерво айтуынша, ол ақсүйек отбасынан шыққан. Ол Маэль Маэдок деп крещение алды, бұл Маэдоктың (Ферн Маэдогы) «жақтасы немесе қызметшісі» деген мағынаны білдіреді, латын тілінде Малахус (кейін ағылшын тілінде Малахи) деп аударылды және ол атақты усақ тіршілікке шегінуші Имхар О’Хаганның (кейіннен Армаг аббаты) оқушысы болды. Имхар ирланд шіркеуін реформалауға ұмтылғандардың мақсаттарына қолдау көрсетті, және Малахи олардың қағидаларын оның ықпалы арқылы қабылдады. Ұзақ білім алғаннан кейін, 1119 жылы Малахи Армагтың Селахы (Келсус) қолмен дін қызметкері болып тағайындалды. Ұзақ өтпей Селах жас дін қызметкерін өзінің викарийі етіп тағайындады. Келесі бір-екі жыл бойы Малахи Армаг епархиясын басқарумен айналысты. Ол барлық шіркеулерде апостолдардың бұйрықтарын, қасиетті әкелердің ережелерін және Рим шіркеуінің дәстүрлерін орнатты. Ол қанондық сағаттардың қызметтерін ән салудың римдік әдісін енгізді, сондай-ақ жаңа тәубе, растау және неке шартын енгізді, олар туралы оның қауымдастары білмеді немесе қызығушылық танытпады. Селах пен Имардың келісімімен ол Кашел архиепископтығынан зейнеткерлікке шыққан және Лисморда қоныстанған Маэль Ису Уа hАйнмереге (Мальхус, Уотерфордтың скандинавиялық қаласының бірінші епископы) білім алуға барды. Ол онда үш жыл өткізді.

Бангор абысы

1123 жылы Бангор аббаттығының коробі қайтыс болды. Бангор Ирландияның солтүстік-шығысындағы маңызды діни орын болды. Ол Лизморда өмірін аяқтағандықтан, Малхуспен достығы мен оның қолдаған қозғалысымен байланысты болған болуы мүмкін. Оның ізбасары, Малахияның сіңілісінің ұлы, лауазымын және монастырь орнын жүрегіне жақын немересіне беруге дайын екенін білдірді. Малахия Бангор аббаттығының аббаты болды. Бернард былай деді: Барбарияны жойып, христиандық моральды қайта орнатып, барлық нәрсе тыныш болған соң, Малахия өзінің тыныштығын ойлауға кірісті. Сондықтан ол 1136 немесе 1137 жылы Армаг және Коннор епископтықтарынан бас тартып, Даун епискобы қызметін сақтап қалды. Ол Даунпатрикте Августин канониктерінің монастырына негіз салды және епископтық қызметін үздіріпсіз жалғастырды. 1139 жылдың басында ол Шотландия, Англия және Франция арқылы Римге сапар шегіп, Шампаньдегі Клервоға Бернардқа барды. Ол Рим папасы Иннокентий II-ге Армаг және Кашел епископтықтарына паллия беруді өтінді және Ирландияға легат етіп тағайындалды. Клервоға қайта келгенде, ол Ирландияда негіз салу үшін бес монахты алды, олардың үстіміздегісі ирландтық Христиан болды: осылайша 1142 жылы Меллифонттың ұлы аббаттығы құрылды. Малахия 1148 жылы Римге екінші сапарға шықты, бірақ Клервоға келгеннен кейін ауырып, 2 қарашада 1148 жылы Бернардтың құшағында қайтыс болды.

Құрмет

"Жануардың өмірі" атты кітабында, Малахияның өмірбаянын жазған Бернард Клерволық, Малахияның мыскындықпен, қарапайымдықпен, бағынумен, тартымдылықпен және оқудағы адал еңбегімен ерекшеленгенін айтады. Шарль Боромео Малахияны мұқтаждарға көмектескені, барлық адамға қасиетті рақымдарды жеткізгені және оларды қабылдауда халықтың ынтасын жаңартқаны үшін мақтады. Малахия мерекесі 3 қарашада тойланады, барлық жандар күнімен келіспеу үшін.

Визио Тнугдали

1149 жылы жазылған Visio Tnugdali Малахияны былай сипаттайды: "Қасиетті Рудан үндемеген кезде, Тундейл шаттықпен қарап, Ирландияның қасиетті Патрикі мен көптеген епископтарды жарқыраған киімдермен, әсем киім-кешекпен киген күйде көрді. Барлығы қуанышпен толысып, ешқандай зар-нал болған жоқ! Осы құтты топтың ішінде Тундейл танитын төрт епископты көріп қалды. Олардың бәрі жақсы адамдар еді, солардың бірі – Армағ архиепископы болған әулие Селах, ол Раббымыз үшін көп ізгіліктер жасады. Екіншісі – Малахиас О’Мур, ол Армағ архиепископы болғаннан кейін бар мүлкін кедейлерге садақа етті. Ол барлығы қырық төрт шіркеу мен колледж құрды, оларды жермен және кіріспен қамтамасыз етіп, көптеген дін қызметкерлерінің Құдайға адал қызмет етуіне жағдай жасады, өзінің қаражаты өмір сүруге тіпті жетпейтіндей."

Ескерткіштер

Малахияның денесі Клерво абаттығында қалды және ақырында абат қайтыс болғаннан кейін Бернард Клервоның қабіріне жақын жерге қойылды. Қабір шіркеудің қайта құрылысымен бірнеше рет жылжытылды. Оның қабір сүйектерінің бір бөлігі 1194 жылы Ирландияға жіберіліп, Мелифонт абаттығында және цистерциандықтардың басқа да абаттықтарында сақталды. Бір кезде Клервода Малахияның қолының және бас сүйегінің бір бөлігі алынып, абаттықтың қазынасындағы арнайы реликвиарийлерге (қасиетті заттар сақталатын жәшіктерге) қойылды. Оның қолы бағалы тастармен әшекейленген күміс қалтада сақталды. Оның бас сүйегінің бір бөлігі алтын жалатылған күмістен жасалған, бағалы тастармен безендірілген және митрамен (епископтың бас киімімен) жабдықталған реликвиарийде сақталды. Бұл реликвиарийлер эмальмен немесе бояумен жабылуы мүмкін. Француз революциясы кезінде реликвиарийлердің өзі жойылды, бірақ қасиетті заттар сақталды. Малахияның басы қазір Клерводан алыс емес, Троя соборының қазынасында сақталған. Екі досқа арналған қабірлер революциядан кейін қиратылды, сүйектері шатастырылып, Клерво ауданының әртүрлі приходтарына таратылды. Ф. Гвинард реликвиялар туралы еңбегін "Патрология Латина" басылымында жариялады.

Қамқорлық

Малахия Армаг архиепископиясының және Даун мен Коннор епархиясының қасиетті қамқоршысы. Карлингфордтағы доминикандық аббатхана (құрылған 1305 ж.) оған және оның мұрасына арналған. Белфасттағы Әйін Малахия шіркеуі Даун мен Коннор епархиясының кафедральді шіркеуі болуы жоспарланған, ол епархияның қасиетті қамқоршысының құрметіне арналуы тиіс еді. Алайда, Ирландияда ашаршылық басталып, Әйін Малахия соборының жоспарлары мұқтаждарға көмек көрсету үшін тоқтатылды. Малахияға арналған бірнеше шіркеулер бар, олардың ішінде Техачапи, Калифорния; Браунсбург, Индиана; Бурлингтон, Массачусетс; Кеннеди қалашығы, Нью-Йорк қаласы (Актерлер шіркеуі); Филадельфия, Пенсильвания; Дженсео, Иллинойс және Рантул, Иллинойс кіреді.

Папалардың пайғамбарлығы

Малахияға "Папалар туралы болжам" жатқызылады, онда соңғы сотқа дейін тағы 112 папа болады деп айтылады. Бенедикттік Арнольд де Уайон 1590 жылы осылай аталған "Қиямет күні болжамы" дегенді ашып, жариялаған. Көптеген ғалымдар бұл құжатты 16 ғасырдың күрделі әйелдер алдауы деп санайды. Бостон колледжінің шіркеу тарихы профессоры Джеймс Вайс былай мәлімдеді: "Авторы кім болғаны және оның байланыстары ескерілгенде, бұл болжамдар белгілі бір кардиналдың сайлануына дәлелдеу үшін жарияланды деп кеңінен ойластырылады". Бостон колледжінің діни білім және пасторлық қызмет кафедрасының меңгерушісі Томас Грум да осыған ұқсас пікірде: "Мен үшін – тіпті туған ирландтық болсам да – "Қасиетті Малахияның болжамдары" таңғы жұлдыз жорамалындай сенімділікпен айтылған, көне әңгіме ғана".